Tin mới Xem thêm

  • Về cuộc họp Ban Chấp hành Hội giữa năm 2018

    Dù đã thông báo ngừng cập nhật thông tin để sửa chữa và nâng cấp kể từ ngày 1.7.2018, nhưng theo yêu cầu của Ban

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố để đi chỗ khác chơi vì

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

  • Nguyễn Quang Sáng cánh chim sếu đầu đỏ

    Tài năng và tác phẩm của Nguyễn Quang Sáng không chỉ được ghi nhận bằng những đánh giá cao của các đồng nghiệp, nhà văn đàn anh đàn chị

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Chân dung & Phỏng vấn

Nguyễn Duy bất ngờ về đề thi môn văn

27.6.2018-10:00

 Nhà thơ Nguyễn Duy

 

Nhà thơ Nguyễn Duy:

Rất bất ngờ về đề thi môn văn

 

ĐĂNG NGUYÊN

 

NVTPHCM- Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên về đề thi môn văn THPT quốc gia 2018 có trích bài thơ Đánh thức tiềm lực, nhà thơ Nguyễn Duy cho biết ông cảm thấy rất bất ngờ.

 

Chạm tới trách nhiệm văn chương với hiện thực 

 

Nhà thơ Nguyễn Duy cho biết rất mừng, rất bất ngờ khi bài thơ được đưa vào đề thi như vậy. Có nhiều điều khác so với kiểu cũ.

 

Ông cho biết bây giờ người ta bắt đầu nhìn nhận đến giá trị thực tế của văn học đối với đời sống đương đại đang diễn ra. Có lẽ đây là điều mà trước nay chưa thấy ai làm. Đây là lần đầu tiên ra bài thi chạm tới trách nhiệm của văn chương đối với hiện tình của đất nước đang diễn ra.

 

Ông cũng cho biết bản gốc của bài thơ nằm trong tập bút ký của ông. Sau đó, trong bài viết “Hành trình thơ - Đánh thức tiềm lực”, ông đã nói rất rõ về hoàn cảnh ra đời bài thơ này.

 

Ông kể lại trong bài viết “Hành trình thơ – Đánh thức tiềm lực”: “Thời đó, gia đình tôi ở trong khu tập thể Hội Văn Nghệ thành phố:… lầu ba, nhà 190 Nam Kỳ Khởi Nghĩa/ tiếng tắc kè nhỏ giọt trong đêm/ tiếng mưa rừng nhỏ giọt trong trí nhớ/ vết đạn trên tường dù trát lại vẫn có màu vôi khác… Nghe tiếng tắc kè kêu trong thành phố, nhìn thấy ánh trăng một đêm cúp điện, lại nhớ về những cánh rừng xưa, những bạn lính cũ. Lại thương đến nhão lòng những ước mơ đơn sơ, mộc mạc một thời. Về với mẹ. Về với vợ con. Về với thanh bình vườn ruộng…”.

 

Ông bắt đầu một nỗi day dứt khác: “… Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi nonchâu báu vô biên dưới thềm lục địarừng đại ngàn bạc vàng là thếphù sa muôn đời sữa mẹsông giàu đằng sông và bể giàu đằng bểcòn mặt đất hôm nay – em nghĩ thế nào?lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?...”. Đó là nỗi day dứt của một thường dân. Một thường dân làm thơ: … Lúc này ta làm thơ cho nhauđưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạtta ca hát quá nhiều về tiềm lựctiềm lực còn ngủ yên…”

 

Ông cho biết từng chút, từng chút, ý tứ bài thơ tượng hình dần trong tâm trí, đến đầu năm 1980 mới ngọ nguậy nở thành từng con chữ trên giấy. Những dòng chữ nặng nề và chậm chạp chở lênh đênh tâm sự trầm buồn chân thật như bọt bèo, như rều rác bập bềnh trôi trên dòng sông tuổi thơ. Thêm rồi bớt, viết rồi sửa, đến giữa năm 1982 bài thơ dài ra thành vài trăm dòng.

 

“Tôi tự thấy nó còn nôm na lắm, ngôn ngữ thơ chưa được như ý. Nhưng cái được ở đây là cái tâm tình thật của tôi. Thôi, cứ để thế. Tôi dừng bài thơ lại với đọan kết: Tôi muốn làm tiếng hát của em/ tiếng trong sáng của nắng và gió/ tiếng dẻo dai đòn gánh nghiến trên vai/ tiếng trần trụi lưỡi cuốc/ lang thang khắp đất nước/ hát bài hát Đánh Thức Tiềm Lực!” – ông viết trong “Hành trình thơ – Đánh thức tiềm lực”.

 

Hành trình của bài thơ

 

Theo nhà thơ Nguyễn Duy, lần đầu tiên ông công bố bài thơ là đọc tặng trước ông Võ Văn Kiệt, tức ông Sáu Dân – Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM.

 

“Hồi đó, khoảng đầu thu năm 1982, ông Sáu chuẩn bị thôi giữ chức Bí thư Thành ủy để ra Hà Nội làm Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước. Ông Nguyễn Quang Sáng chợt nảy sáng kiến họp mặt vài anh em bạn ruột (ngay tại căn hộ lụp xụp của ông trong khu tập thể 194 B Nam Kỳ Khởi Nghĩa) để mời ông Sáu đến… chơi! “Quí trọng ông Sáu thì tụi mình mới mời ổng uống li rượu đế. Trước, để coi ổng có chịu đến(*) chơi không. Sau, để nói thẳng nói thật với ổng chút ít tâm sự của tụi mình về tình hình thế sự”. Ông Sáng xác định “mục đích và ý nghĩa” cuộc gặp như vậy, rồi gọi điện thọai “thử ” xin nói trực tiếp với ông Sáu. Ông Sáu nhận lời ông Sáng. Cuộc “chơi” hôm đó thật thoải mái và vui vẻ. “Phe văn nghệ” có nhà văn Nguyễn Quang Sáng, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Trần Long Ẩn, nhà thơ Nguyễn Bá (từ Cần Thơ lên) và tôi”, nhà thơ Nguyễn Duy nhớ.

 

Nhà thơ Nguyễn Duy kể lại: "Ông Sáu nghe bài thơ xong im lặng chốc lát, rồi chậm rãi: “Nặng lắm. Nhưng chịu được”. 

 

Mãi 1986,  bài thơ mới được đăng nguyên văn trên báo Tuổi Trẻ, được phát hành khắp trong nước và ngoài nước. Năm 1987, bài thơ có mặt trong tập thơ Mẹ và Em cùng với bài viết Đi tìm tiềm lực trong thơ Nguyễn Duy của Nguyễn Quang Sáng (Nhà xuất bản Thanh Hóa). Và từ đó nó đã được chọn vào nhiều tuyển tập. "Có một dòng đề từ ngay dưới tên bài thơ, tôi viết thêm sau cuộc đọc thơ vừa kể, để ghi nhớ một kỉ niệm sâu sắc thời kì trước đổi mới: “ Tiễn đưa anh Sáu Dân đi làm kinh tế”", nhà thơ Nguyễn Duy viết.

 

TNO

 

 

>> XEM CHÂN DUNG & PHỎNG VẤN NHÂN VẬT KHÁC...  

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.