Tin mới Xem thêm

  • Thông Báo chuyển Website Hội Nhà Văn TP. Hồ...

    Để có thêm nhiều chuyên mục nhằm phục vụ bạn đọc, Ban Thường vụ Hội Nhà văn TPHCM đã thay đổi giao diện, tên miền cho phù hợp với tầm vóc của một trang văn chương uy tín và chuyên nghiệp.

  • Chi hội Nhà văn Bến Nghé Tổ chức cuộc thi...

    Vừa qua, Ban điều hành Chi Hội Nhà văn Bến Nghé đã quyết định tiến hành tổ chức cuộc thi “Văn Chương Bến Nghé” lần 1 (dành cho Thơ).

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Chân dung & Phỏng vấn

Phan Hoàng tái hiện chân dung tướng lĩnh

21.6.2016-21:21

 Nhà thơ - nhà báo Phan Hoàng

 

Người tái hiện chân dung tướng lĩnh Việt Nam

 

PHÙNG HIỆU

 

NVTPHCM- Nhắc đến nhà báo Phan Hoàng, nhiều người biết ngay đó là tác giả của những bài phỏng vấn các tướng lĩnh Việt Nam được đăng báo và in thành sách vào những năm cuối thế kỷ 20. Ngoài các tướng lĩnh, nhà báo Phan Hoàng còn ra Bắc vào Nam phỏng vấn những nhân vật nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực, đăng tải trên Tạp chí Kiến thức ngày nay và nhiều tờ báo khác. Những biệt danh “vua phỏng vấn”, “chuyên gia phỏng vấn” của anh xuất hiện từ đó. Không phải là loại “mì ăn liền” mà các bài phỏng vấn của Phan Hoàng giàu chất văn và tư liệu nên sống lâu trong lòng bạn đọc, được in thành các bộ sách: Phỏng vấn Tướng lĩnh Việt Nam, Phỏng vấn Người Sài Gòn, Phỏng vấn Người Hà Nội, Dạ thưa thầy!... 

 

Mới tốt nghiệp đại học, Phan Hoàng là một phóng viên trẻ đầy nhiệt huyết, năng động, giàu ý tưởng sáng tạo, đã tìm mọi cách tiếp cận các tướng lĩnh nổi tiếng Việt Nam như: Võ Nguyên Giáp, Trần Đại Nghĩa, Trần Văn Trà, Trần Văn Quang, Trần Nam Trung, Đồng Sĩ Nguyên, Đồng Văn Cống, Tô Ký, Hoàng Cầm, Hoàng Minh Thảo, Nguyễn Minh Châu, Lê Tự Đồng, Lê Văn Tri, Dương Cự Tẩm, Trần Văn Danh, Bùi Cát Vũ, Dũng Mã, Vương Tuấn Kiệt, Nguyễn Thới Bưng,… để phỏng vấn, khai thác về đề tài chiến tranh mà hầu như công chúng chưa được biết tới nhiều. Anh còn cảm hứng “vẽ” chân dung mỗi vị tướng bằng bốn câu thơ lục bát.

 

* Khi mới bước vào nghề báo, động lực nào để anh chọn đề tài phỏng vấn các tướng lĩnh nổi tiếng Việt Nam, là một công việc chẳng mấy dễ dàng đối với một phóng viên trẻ?

 

- Do hoàn cảnh lịch sử, cho đến đầu thập niên 1990, thông tin xác thực về hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ chưa được nói tới nhiều, nhất là những nhân vật trực tiếp tham dự cuộc chiến. Tôi là người đam mê lịch sử, lại vốn sinh ra ở vùng quê Phú Yên, trong một gia đình chịu ảnh hưởng nặng nề từ chiến tranh, nên chiến tranh luôn là nỗi ám ảnh khôn nguôi đối với tôi. Những câu hỏi như vì sao phải tiến hành chiến tranh, các vị tướng chiến trường có khác gì người bình thường, họ suy nghĩ gì về chiến tranh và sự mất mát hy sinh của người lính, nếu không có chiến tranh thì đất nước ta sẽ ra sao,… luôn hiện diện trong đầu tôi mà không sách vở nào có thể trả lời cho thấu đáo. Vì lẽ đó, khi đi làm báo, được giao nhiệm vụ phỏng vấn các nhân vật nổi tiếng cho chuyên mục “Mỗi kỳ một nhân vật” của Tạp chí Kiến thức ngày nay, thì các vị tướng lĩnh là những nhân vật mà tôi hướng đến đầu tiên.

 

* Từ kinh nghiệm của mình, anh thấy phỏng vấn các tướng lĩnh với phỏng vấn các nhân vật trên các lĩnh vực khác, có điều gì khác biệt cũng như khó khăn?

 

- Mỗi đối tượng phỏng vấn có những cái khó và điều thú vị khác nhau. Riêng đối với các tướng lĩnh thì cái khó là họ ít chịu nói về mình, hơn nữa ở thời điểm bấy giờ không phải cái gì sự thật thì cũng có thể nói, viết thành văn bản và công bố. Ngay cả hồi ký của một tướng lĩnh hàng đầu là Thượng tướng Trần Văn Trà mới xuất bản cũng đã bị thu hồi. Hơn nữa, có những vị tướng đánh trận rất giỏi nhưng do không có khiếu ăn nói hoặc không ghi nhật ký, nên khi kể lại những công việc hay sự kiện họ tham gia thì thật khó khăn, quên thời gian, địa điểm, tên tuổi đồng đội,… Vì vậy, tôi phải phỏng vấn các vị tướng nhiều lần, rồi gặp các nhân chứng khác, tìm tư liệu để so sánh, đối chiếu trước khi viết thành văn bản chính thức và đưa cho các tướng lĩnh xem lại, ký tên vào.

 

* Hình như từ tư liệu phỏng vấn tướng lĩnh của anh, có nhiều người làm báo về sau khai thác…

 

- Có thể còn những sai sót nhưng các bài phỏng vấn tướng lĩnh của tôi rất công phu. Có những vị tướng dường như chỉ dành cho tôi phỏng vấn, viết bài độc quyền về họ. Vì vậy, về sau này tôi rất buồn khi thấy có một số cây bút đạo văn, đạo tư liệu của tôi về các tướng lĩnh, nhưng không hề xin phép. Có những “nhà báo” lười biếng đến mức bê nguyên những câu văn của tôi viết về các tướng lĩnh để in báo, làm như họ cũng từng trực tiếp gặp gỡ phỏng vấn các vị tướng. Tình trạng đạo văn này cần chấm dứt. Tôi cũng đang hoàn thành để tái bản bộ “Phỏng vấn Tướng lĩnh Việt Nam” dày khoảng 1000 trang do NXB Trẻ ấn hành.

 

* Gần 25 năm trước, vừa tốt nghiệp đại học, anh đã nhận công việc tiếp cận các tướng lĩnh, lúc đó anh lấy kiến thức đâu về chiến tranh để đặt vấn đề để phỏng vấn các vị tướng?

 

- Nhờ tủ sách gia đình, từ nhỏ tôi đã đọc thuộc làu nhiều bộ sử Việt Nam và thế giới. Tôi yêu văn chương và cũng rất say mê lịch sử. Điều đó không chỉ thể hiện trong nghề báo mà ngay cả trong sáng tác thơ của tôi. Nếu không đi con đường báo chí, văn chương thì có khả năng tôi trở thành một người nghiên cứu lịch sử. Tôi nghiệm thấy lịch sử là nền tảng văn hoá quan trọng cho mọi nghề nghiệp, nhất là nghề làm báo.

 

Chẳng những ham đọc sách mà tôi còn hay quan sát, ngẫm nghĩ, chịu khó tư duy, luôn đặt ra những câu hỏi mang tính “chất vấn”. Kiến thức ở nhà trường, dù là tốt nghiệp đại học hay cao hơn nữa cũng chỉ đơn thuần là sách vở giáo khoa, nếu ta không chịu đọc thêm, học thêm, đặc biệt là từ thực tiễn đời sống thì khó mà khá lên được. Người làm báo càng phải chịu khó học, suy nghĩ mỗi ngày. Chính cuộc đời từng trải chiến trận của các tướng lĩnh cũng mang lại cho tôi nhiều bài học, tri thức quý báu về cuộc sống và nhân cách.

Giám đốc Đinh Thị Thanh Thuỷ của NXB Tổng hợp TP.HCM tặng hoa cho

nhà báo Phan Hoàng trong buổi ra mắt Sài Gòn đất lành chim đậu,

bộ sách trong đó có nhiều chân dung tướng lĩnh.

 

* Có mấy mươi tướng lĩnh được thể hiện qua ngòi bút của anh, vậy có vị tướng tài nào mà anh chưa được tiếp cận, chưa viết về chân dung họ mà anh cho đó là sự tiếc nuối? Vị tướng nào của QĐNDVN mà anh kính trọng, yêu mến nhất khi tiếp xúc?

 

- Tôi chủ yếu thực hiện phỏng vấn các chiến tướng mà công trận nổi bật. Tất nhiên, do điều kiện mà còn nhiều vị tướng lĩnh đáng kính tôi không được tiếp cận, trong đó có những người khi tôi chưa cầm bút thì họ đã qua đời mang theo những tư liệu quý giá. Mỗi vị tướng đều có những nét độc đáo riêng, cái hay riêng và ai cũng đáng kính trọng vì sự nghiệp hy sinh chiến đấu giải phóng dân tộc một cách vô tư và hết lòng của họ.

 

* Ngoài việc làm báo, anh còn được biết đến với tư cách là một nhà thơ tài hoa và lãng mạn. Lý do nào từ một nhà báo ban đầu anh lại trở thành nhà thơ khá nổi tiếng?

 

- Tôi bắt đầu làm thơ từ thời học sinh chuyên văn trung học và tiếp tục sáng tác vào thời sinh viên. Vì vậy, có thể nói tôi từ người làm thơ đi làm báo. Sự bay bổng, giàu sức liên tưởng của thi ca giúp trang báo của tôi thêm sinh động, có chất văn, dễ truyền cảm cho bạn đọc. Ngược lại, nghề báo đi nhiều học nhiều giúp tôi thêm kiến thức và nguồn cảm hứng cho thi ca. Tập trường ca “Bước gió truyền kỳ” của tôi vừa ra mắt là kết tinh từ suy nghiệm lịch sử dân tộc và những chuyến đi từ núi rừng biên giới đến hải đảo xa xôi.

 

* Theo anh, điều gì là quan trọng đối với một người cầm bút?

 

- Sống tình nghĩa và viết trung thực, không chạy theo hư danh và cũng không nên vì quyền lợi của mình mà tìm cách hãm hại đồng nghiệp. Anh sống thế nào, viết thế nào, theo thời gian mọi thứ đều tường minh hết.

 

* Bộ sách nhiều tập “Sài Gòn đất lành chim đậu” của anh vừa ra mắt. Vì sao anh không phỏng vấn nữa mà chuyển sang viết ký sự nhân vật?

 

- Phần lớn các nhân vật trong bộ sách mới này tôi đều từng gặp gỡ, phỏng vấn. Nhiều tư liệu về họ, nhiều suy ngẫm về họ trước đây tôi chưa từng công bố trong các bài phỏng vấn. Hiện nay tôi vẫn tiếp tục phỏng vấn các nhân vật, đồng thời viết ký sự về những người mà tôi yêu quý. Riêng bộ sách “Sài Gòn đất lành chim đậu”, tôi có mong ước sẽ viết nhiều tập, mỗi tập hơn 300 trang về những con người độc đáo và có đóng góp cho thành phố này. Tôi bắt tay viết bộ sách là nhờ sự động viên của cô bạn Đinh Thị Thanh Thuỷ, tân Giám đốc - Tổng biên tập NXB Tổng hợp TP.HCM. Hy vọng bộ sách sẽ mang lại những điều thú vị, bổ ích và mới lạ cho bạn đọc. Tôi cũng đang cố gắng hoàn thành hai tác phẩm khác là “Sài Gòn ngọt từ da thịt ngọt ra”, “Sài Gòn đọc văn gặp người” để xuất bản trong thời gian tới!

 

***

 

Ngoài công việc của một nhà báo, Phan Hoàng còn là một nhà thơ thành danh trên thi đàn với nhiều tác phẩm văn chương và được trao nhiều giải thưởng cao quý. Hiện nay, Phan Hoàng là Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh kiêm Chủ tịch Hội đồng Thơ, Trưởng cơ quan Đại diện miền Nam báo Văn Nghệ - Hội Nhà văn Việt Nam.

 

Đầu năm 2016, nhà báo - nhà thơ Phan Hoàng xuất bản liên tục 2 tác phẩm mới. Trường ca Bước gió truyền kỳ (NXB Hội Nhà văn) của anh đã được Trường đại học Phú Yên phối hợp Hội VHNT tỉnh Phú Yên tổ chức toạ đàm cuối tháng 3.2016. Và ngày 24.4, tập ký sự chân dung nhân vật Sài Gòn đất lành chim đậu đã được NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh tổ chức giới thiệu tại Đường Sách nhân Ngày Sách Việt Nam lần thứ III, ngay sau đó đã được tái bản, được bạn đọc nồng nhiệt đón nhận.

 

Theo NHÀ BÁO & CÔNG LUẬN

 

 

 

>> XEM CHÂN DUNG & PHỎNG VẤN NHÂN VẬT KHÁC...  

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.