Tin mới Xem thêm

  • Về cuộc họp Ban Chấp hành Hội giữa năm 2018

    Dù đã thông báo ngừng cập nhật thông tin để sửa chữa và nâng cấp kể từ ngày 1.7.2018, nhưng theo yêu cầu của Ban

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố để đi chỗ khác chơi vì

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

  • Nguyễn Quang Sáng cánh chim sếu đầu đỏ

    Tài năng và tác phẩm của Nguyễn Quang Sáng không chỉ được ghi nhận bằng những đánh giá cao của các đồng nghiệp, nhà văn đàn anh đàn chị

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Tin văn

“Thay áo” của Trịnh Công Lộc

20.6.2018-17:20

 Nhà thơ Trịnh Công Lộc

 

“Thay áo” của Trịnh Công Lộc

 

ĐẶNG HUY GIANG

 

NVTPHCM- Có thể nói, “Thay áo” là một bài thơ viết như không, với câu chữ giản dị mà chân thành, sâu sắc. Mặt khác, những câu thơ ấy cũng chính là những câu thơ gan ruột của Trịnh Công Lộc.

 

THAY ÁO

 

Thay áo quan mỗi lần

Cho người nằm dưới mộ

Rượu thơm lừng mắt cỏ

Đất nồng nàn men say.

 

Thay áo đã bao lần

Cũng mỗi người, mỗi khác

Kẻ trong quan, ngoài quách

Người tiểu sành thế thôi.

 

Người đang sống hôm nay

Cũng mỗi người, mỗi khác

Thay áo đến ngàn lần

Vẫn kẻ lành, người rách

 

Sang - hèn và thứ bậc

Đều có chén rượu say

Người chết muốn siêu thoát

Người sống làm sao đây!

 

Cơn mưa nào rũ sạch

Bụi trần nào gió bay?

 

TRỊNH CÔNG LỘC

(Báo Văn Nghệ số 32 ngày 10.8.2013)

 

Lời bình của Đặng Huy Giang:

 

Nhà thơ Trịnh Công Lộc đã chọn một đề tài khó viết và có phần kiêng kỵ làm tứ thơ cho riêng mình: “Thay áo”, mà bắt đầu bằng việc “thay áo quan”. Ấy là một việc rất cụ thể, quen thuộc, nhiều người đã chứng kiến, nhiều người đã biết, nhiều người đã làm, diễn ra từ bao nhiêu đời nay: “Thay áo quan mỗi lần/ Cho người nằm dưới mộ”.

    

Nhưng ngay cả khi ngỡ như bi lụy nhất bao vây, Trịnh Công Lộc vẫn có cách để thoát ra, tựa như rơi vào tình thế hiểm nghèo, ông vẫn tìm được để cách thoát hiểm vậy. Sở dĩ ông làm được vậy là nhờ vẫn có cái nhìn rất khác người. Ấy là cái tâm nhân hậu và cái nhìn với cặp mắt của một thi nhân bẩm sinh. Bởi vậy tiếp sau, ông mới hạ bút: “Rượu thơm lừng mắt cỏ/ Đất nồng nàn men say”.

    

Đấy là diễn biến của khổ thơ thứ nhất.

    

Sau khi “cảm”, Trịnh Công Lộc bắt đầu “nghĩ” và “luận”: “Thay áo đã bao lần/ Cũng mỗi người,  mỗi khác/ Kẻ trong quan, ngoài quách/ Người tiểu sành thế thôi”. Câu mang chất “nghĩ” và “luận” nhiều nhất là câu: “Cũng mỗi người, mỗi khác”. Phải chăng người chết cũng như người sống, dẫu có thế nào, cũng khó tìm được một sự công bằng tuyệt đối?

    

Đấy là diễn biến của khổ thơ thứ hai.

    

Tiếp tục mạch “nghĩ” này, đến khổ thơ thứ ba, cái sự “thay áo” và những gì liên quan đến nó, được đẩy lên hết cỡ. Từ cõi âm, Trịnh Công Lộc liên hệ đến cõi dương; từ người chết, Trịnh Công lộc liên hệ đến người sống: “Người đang sống hôm nay/ Cũng mỗi người, mỗi khác/ Thay áo đến ngàn lần/ Vẫn kẻ lành, người rách”. Hai từ “lành” và “rách” được sử dụng rất đắt và có phần “đắc địa”. “Lành” và “rách” lúc này không còn là cái được thu nạp từ bên ngoài, mà được thu nạp từ bên trong, không chỉ đơn thuần là hình thức, mà đã trở thành nội dung. Từ “lành” và “rách”, tác giả triển khai thêm những câu thơ mang màu sắc triết lý nhân sinh đầy băn khoăn, trăn trở: “Sang – hèn và thứ bậc/ Đều có chén rượu say/ Người chết/ muốn siêu thoát/ Người sống làm sao đây?” Riêng câu “Người sống làm sao đây?”, có thể là một câu hỏi, nhưng cũng có thể là một câu cảm thán.

    

Sự bất ngờ của bài thơ còn nằm ở khổ thơ cuối. Hai câu kết không khép lại, mà lại mở ra thật thanh thoát và cũng không kém phần ngẫm gợi:

 

Cơn mưa nào rũ sạch

Bụi trần nào gió bay?

   

Có thể nói, “Thay áo” là một bài thơ viết như không, với câu chữ giản dị mà chân thành, sâu sắc. Mặt khác, những câu thơ ấy cũng chính là những câu thơ gan ruột của Trịnh Công Lộc.

   

Lâu nay,  trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, một số người (lẽ đương nhiên không phải là tất cả) thường chọn đường khó mà đi. Có lắm khi lách qua khe cửa hẹp, cũng là khi tìm ra được con đường đúng cho mỗi người. Khi lách qua khe cửa hẹp để đi đến thành công, người ta càng thấm thía một câu trong thời buổi toàn cầu hóa này “Thế giới tồn tại nhờ những điều khác biệt”.

   

Và tôi tin trong thơ, bằng “Thay áo”, Trịnh Công Lộc đã và đang làm được như vậy.

 

 

TIN LIÊN QUAN:

 

>> Sắc màu truyện ngắn Nguyễn Văn Thọ - Bùi Việt Thắng

>> Ngược lối với thơ Phan Hoàng - Mai Thị Liên Giang

>> Văn học và đời sống - Võ Chí Nhất

>> Cái chết của nhà thơ - Võ Tấn Cường

>> Nhân đọc trường ca của Phạm Công Trứ - Ngô Mạnh Tuấn

>> Nguyễn Đức Phú Thọ những vần thơ lay động - Hoàng Thị Thu Thuỷ

>> Một nét bí ẩn thơ Bích Khê - Lê Thành Nghị

>> Độc giả của Xuân Diệu là ai? - Mạc Danh

 

 

>> XEM TIẾP NGHIÊN CỨU - LÝ LUẬN PHÊ BÌNH CỦA TÁC GIẢ KHÁC... 

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.