Tin mới Xem thêm

  • Thông Báo chuyển Website Hội Nhà Văn TP. Hồ...

    Để có thêm nhiều chuyên mục nhằm phục vụ bạn đọc, Ban Thường vụ Hội Nhà văn TPHCM đã thay đổi giao diện, tên miền cho phù hợp với tầm vóc của một trang văn chương uy tín và chuyên nghiệp.

  • Chi hội Nhà văn Bến Nghé Tổ chức cuộc thi...

    Vừa qua, Ban điều hành Chi Hội Nhà văn Bến Nghé đã quyết định tiến hành tổ chức cuộc thi “Văn Chương Bến Nghé” lần 1 (dành cho Thơ).

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Tư Liệu Văn Học

Đằng sau vụ Chiếm phố Wall của Mỹ

15.10.2011-23:32

Người biểu tình Chiếm phố Wall mang theo các biểu ngữ, khẳng định họ thuộc về

“lực lượng 99%” những người Mỹ chịu cảnh bất bình đẳng thu nhập và chia sẻ của cải

 

 “Chiếm Phố Wall”- tan giấc mơ Mỹ

 

NVTPHCM- Việc hàng chục ngàn người Mỹ xuống đường trong cuộc biểu tình mang tên “Chiếm Phố Wall” đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận nước Mỹ và trên thế giới. Không ít người đã gọi họ là “một tập hợp những kẻ thích kêu ca”, thủ phạm phá hoại New York... nhưng giới phân tích chỉ ra rằng nguyên nhân sâu xa xuất phát từ tình trạng bất công, bất bình đẳng đang trở nên ngày càng lớn trong xã hội Mỹ.

 

Ngày 30.9, hơn 20.000 người đã tuần hành ở thành phố New York, hô vang các khẩu hiệu như “Nhân dân, không phải lợi nhuận”. Đây là sự leo thang đột ngột của cuộc biểu tình “Chiếm Phố Wall” đã bắt đầu manh nha từ ngày 17/9 với sự tham gia của chỉ khoảng 1.000 người biểu tình và 200 người hiếu kỳ.

 

Tan vỡ giấc mơ Mỹ

 

Họ đã ở lại qua đêm tại công viên Zuccott của thành phố New York, còn được biết tới với tên công viên Quảng trường Tự do. Tới ngày 9/10, biểu tình đã lan rộng ra hơn 70 thành phố Mỹ, gồm Washington, Los Angeles, San Francisco, Chicago, Atlanta, Miami, Denver, Kansas City, Boston...

Lịch sử gần đây cho thấy người Mỹ đã chứng kiến các cuộc biểu tình lớn hơn thế chống lại cuộc chiến Iraq và xa hơn một chút là chiến tranh Việt Nam hồi những năm 1960. Nhưng cuộc biểu tình “Chiếm Phố Wall” khác biệt ở chỗ nó đã đặt dấu hỏi lớn về vai trò của tư bản tài chính trong sự suy thoái kinh tế toàn cầu hiện nay và đồng thời nêu ra vấn đề mất kết nối giữa những người Mỹ thông thường và quy trình tạo ra chính sách ở Mỹ.

Trong khuôn khổ cuộc biểu tình, người dân lao động Mỹ đã yêu cầu nhiều công bằng xã hội hơn. Họ phản đối sự hung hãn và tham lam của giới tài chính, ảnh hưởng của giới tài chính lên nền chính trị Hoa Kỳ, ảnh hưởng của tiền và các tập đoàn đối với thể chế dân chủ. Họ tuyên bố sẽ kéo dài việc “chiếm đóng” Phố Wall cho tới khi đạt được các yêu sách của họ.

Sự bất bình đẳng hiện đã trở nên quá lớn trong xã hội Mỹ. Trang tin IBNLive.com nói rằng cho tới cuối những năm 1940, tới tận khi Mỹ áp dụng học thuyết Truman và kế hoạch Marshall, Chính phủ Mỹ vẫn thường triển khai chính sách theo hướng cứ mỗi USD họ thu từ thuế cá nhân thì doanh nghiệp phải nộp khoản thuế tương ứng là 1,5 USD. Tuy nhiên hiện giờ mỗi 1 USD thuế cá nhân, doanh nghiệp chỉ phải bỏ ra chưa đầy 0,25 USD. Tương tự, thuế thu nhập liên bang đánh vào những người giàu nhất cũng giảm từ mức 91% xuống còn 35%.

Dù đã ra khỏi suy thoái kinh tế cách nay 2 năm, nước Mỹ vẫn chưa thể vực dậy. Thu nhập của các công dân đã giảm đi tới 10%. Sức mua, động lực chính thúc đẩy nền kinh tế đi lên, tụt xuống. Tăng trưởng kinh tế theo đó cũng chậm dần. Hàng ngàn người lao động mất việc, mất nhà. Một số còn mất cả khoản tiết kiệm về hưu. Vô số người đã tan vỡ cái gọi là “Giấc mơ Mỹ”.

 

Biểu tình để đòi lại sự công bằng

 

“Không chỉ thanh niên mà cả trung niên và người già như chúng tôi đều bị ảnh hưởng. Thật đau đớn khi thấy những thanh niên ấy, được ăn học đầy đủ, lại không thể kiếm nổi một việc làm” - cựu chiến binh Thế chiến thứ 2 Edward Davis, 80 tuổi, tâm sự với báo chí khi tham gia biểu tình - “Đây là đất nước vĩ đại nhất thế giới và các anh biết đấy, nó rõ ràng đã gặp vấn đề khi nhân dân bắt đầu băn khoăn về ngày mai sẽ ra sao”.

Trong khi người dân Mỹ phải chịu đủ mọi khó khăn gian khổ trong điều kiện kinh tế khó khăn, họ lại chứng kiến Chính phủ bơm hàng tỉ đô la “giải cứu” ngành ngân hàng, chỉ để thấy các vị giám đốc điều hành, các ông chủ quản lý quỹ đầu tư ở Phố Wall nhận những khoản tiền lương và thưởng khổng lồ.

Kết quả là một lượng lớn người Mỹ giờ đã cảm thấy chán ghét, phẫn nộ với các chính sách của Chính phủ, vốn bị họ xem là chuyển gánh nặng thời khó khăn từ doanh nghiệp sang vai người dân. Các chính sách này cũng khiến phúc lợi xã hội như một đặc quyền chỉ dành cho giới lãnh đạo doanh nghiệp thay vì các công dân Mỹ.

Vì thế không quá bạo miệng khi nói người dân xuống đường trong biểu tình “Chiếm Phố Wall” ở Mỹ là do họ có cảm giác bị Chính phủ phản bội. Cảm giác bầu lên một chính quyền chỉ đặt lợi ích doanh nghiệp lớn trước nhân dân đã khiến người dân Mỹ cay đắng. Họ muốn đòi lại sự công bằng. Và đó là lý do để họ tấn công vào Phố Wall, biểu tượng về sự bá quyền của tư bản tài chính Mỹ.

Người biểu tình mang theo một con trâu vàng với dòng chữ

“Tham lam” trong cuộc biểu tình Chiếm Phố Wall diễn ra hôm 9.10

 

Người Mỹ "mơ hồ" về của cải

 

Người biểu tình trong phong trào Chiếm phố Wall, vốn bắt đầu tại quận tài chính của New York và kể từ đó đã lan tỏa ra hàng trăm thành phố trên đất nước, tự gọi họ là bộ phận “99%”. Họ tuyên bố đang biểu tình nhân danh toàn bộ những người Mỹ còn lại, chống lại bộ phận 1% giàu có, phản đối nhiều bất công và nhất là tình trạng chênh lệch giàu nghèo đã trở lên vô cùng nghiêm trọng. Vậy thực sự chênh lệch đó lớn ra sao?

Để trả lời câu hỏi, trang tin Live Science đã lục lại toàn bộ những báo cáo, nghiên cứu được thực hiện trong thời gian gần đây liên quan tới sự chênh lệch về thu nhập và chia sẻ của cải trong xã hội Mỹ.

 

Chênh lệch của cải và thu nhập

 

Trang tin dẫn lời Edward Wolff, một giáo sư ở Đại học New York và là chuyên gia kinh tế, nói rằng 1% hộ gia đình giàu nhất Mỹ hiện đang sở hữu 34,6% của cải thuộc sở hữu cá nhân của toàn quốc. Trong khi đó, 80% dân Mỹ nằm cuối bảng xếp hạng chỉ chiếm có 15% tổng của cải cá nhân và 40% ở dưới cùng, tức 120 triệu người, chỉ chiếm có 0,3%.

Sự bất bình đẳng về chia sẻ của cải không chỉ diễn ra do những người giàu có được thừa hưởng rất nhiều tiền bạc do cha ông để lại. Có một nguyên nhân lớn là do việc phân phối thu nhập đang ngày càng trở nên thiếu công bằng. Trong khi thu nhập của nhóm 1% những người giàu nhất chiếm 12,8% tổng thu nhập quốc gia hồi năm 1982, con số này đã tăng lên 21,3% trong năm 2006, một mức độ lớn chưa từng thấy kể từ thời kỳ Đại suy thoái.

Ngày nay, người Mỹ trong tốp 1% giàu nhất có thu nhập trung bình 1,3 triệu USD mỗi năm, trong khi với đại đa số người Mỹ khác, con số này chỉ vỏn vẹn 33.000 USD.

Theo Live Science, ở Mỹ tình trạng bất bình đẳng về tài sản và thu nhập lớn hơn hầu hết các nước từng được nghiên cứu, kể cả Ấn Độ và Trung Quốc, các nước vốn bị xem là có sự phân chia tài sản và thu nhập không đều trong xã hội. Mức độ mất cân bằng thu nhập ở mỗi nước này được gán cho một con số gọi là chỉ số Gini. Con số này dao động từ 0 (nếu mọi người trong nước đó có cùng một thu nhập) cho tới 1. Live Science dẫn một nghiên cứu do Cục tình báo Trung ương Mỹ công bố hồi năm 2010 cho thấy Mỹ có chỉ số Gini là 0,45, tức “ngang cơ” với Iran (0,44), Mexico (0,48).

Song con số này đã cao hơn 94/134 nước được xem xét và đánh giá, gồm Trung Quốc (0,42) và Iran (0,37). Thụy Điển là nơi có chỉ số Gini thấp nhất, chỉ 0,23. Điều đáng nói là chỉ số Gini của Mỹ đã tăng đều đặn trong nhiều thập kỷ. Hồi những năm 1960, nó chỉ dừng lại ở mức 0,35.

 

Khi người giàu được thiên vị về lương và thuế

 

Trong 299 công ty nằm trong nhóm chỉ số cổ phiếu S&P 500 Index, mức lương thưởng trung bình cho Giám đốc điều hành (CEO) các công ty này hồi năm 2010 là 11,4 triệu USD, tức lớn hơn 343 lần thu nhập trung bình (33.190 USD) của người lao động Mỹ. Hồi năm 1980, tỉ lệ này chỉ là 42 lần và hiện ở châu Âu mức lương thưởng của các CEO cũng chỉ hơn 25 lần thu nhập trung bình.

Theo Liên đoàn Lao động Mỹ và Hiệp hội các tổ chức công nghiệp Mỹ, vốn theo dõi lương của các quản trị viên cao cấp trên một trang web gọi là Executive Paywatch, 299 vị CEO của các công ty kể trên có tổng thu nhập 3,4 tỉ USD mỗi năm, tức có thể trả lương cho 102.325 người Mỹ bình thường.

Bill Domhoff, một nhà xã hội học ở Đại học Santa Cruz đánh giá việc các CEO tăng mạnh thu nhập trong mấy năm gần đây xuất phát từ một thực tế là họ tự định ra mức lương của chính mình trong phần lớn các trường hợp.

“Nếu anh băn khoăn không rõ khoảng cách thu nhập lớn như vậy từ đâu xuất hiện, tôi có thể chỉ rằng có rất nhiều yếu tố tác động, trong đó trọng tâm là các CEO giờ đã thao túng nhiều thứ để ban giám đốc, do họ giúp lập nên, sẽ đồng tình trao mức lương họ mong muốn” - ông nói.

Không những nhận lương lớn hơn, nhóm người giàu Mỹ còn chịu mức thuế thấp hơn. Live Science nói rằng trong khoảng thời gian giữa năm 1979 và 2005, mức thu nhập sau thuế trung bình của nhóm 1% giàu nhất đã tăng 176%, so với mức tăng chỉ 6% trong nhóm 20% người Mỹ có thu nhập thấp nhất. Giai đoạn từ 1990 - 2005, sức mua của nhóm lương tối thiểu toàn quốc cũng giảm đi mất 9,3%.

Trung tâm Các ưu tiên Ngân sách và Chính sách Mỹ hồi năm 2007 đã công bố một báo cáo giải thích hiện tượng kể trên diễn ra do chính sách thuế đã thiên vị hơn với người giàu. Các yếu tố khác được tính tới là công đoàn Mỹ giảm dần ảnh hưởng và việc chính phủ cắt giảm chi tiêu lên các dịch vụ công đã làm tăng gánh nặng lên vai dân nghèo.

 

Sự mơ hồ của dư luận Mỹ

 

Một điều ngạc nhiên không kém là phần lớn người Mỹ không biết rõ về việc tỉ lệ phân chia của cải trong xã hội đã mất cân bằng tới mức nào. Hồi năm 2010, nhà nghiên cứu Michael Norton ở Trường Kinh doanh Havard và nhà nghiên cứu hành vi kinh tế Dan Ariely ở Đại học Duke đã khảo sát 5.522 người Mỹ về quan điểm của họ lên việc phân chia của cải trong xã hội.

Kết quả là phần lớn người trả lời chỉ đoán lờ mờ rằng 20% người Mỹ giàu nhất đang nắm chừng 60% của cải, thay vì 85% như thực tế. Người được thăm dò cũng cho rằng 40% người Mỹ có thu nhập thấp nhất chiếm từ 8-10% của cải, trong khi thực tế họ chỉ có 0,3%.

Ngoài ra, người Mỹ rất mơ hồ về ý tưởng phân chia của cải. Đại đa số người được thăm dò nói rằng lý tưởng nhất là 20% người ở nhóm thu nhập cao chỉ nên sở hữu từ 30-40% của cải và 40% người ở nhóm nhu nhập thấp nhất nên chiếm từ 25-30%, tức lớn hơn tới 1.000 lần những gì họ thực sự có được.

Tổng hợp từ TT&VH

TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC:

>> Đoàn hoa hậu Việt làm từ thiện... 1,5 triệu đồng

>> Từ tội đồ thành chiến sĩ

>> Bí ẩn mô hình tư bản mới ở châu Á

>> Chồng keo kiệt giết vợ chỉ vì miếng ăn

>> Steve Jobs siêu phàm và bí ẩn

>> Mối quan hệ giữa Trần Đức Thảo - Phạm Văn Đồng

>> Nhật Bản tạo dựng ảnh hưởng mới ở Đông Nam Á

>> Vì sao phụ nữ 26 tuổi biến thành "cụ bà 70"?

>> Sẽ không đăng bài viết có "đường lưỡi bò"

>> Bi kịch nhiều tiền của nam tiếp viên hàng không

>> Động thái bất ngờ của Tổng thống Myanmar

>> Bắt "đại gia" Lê Văn Phổ vì chạy án

>> Phát hiện khoa học: Einstein có thể đã sai

>> Người sống qua ba thế kỷ nhờ... lạc quan

>> Xài sang bằng tiền ngân sách

>> Doanh nghiệp Việt đua nhau xuất ngoại

>> Thứ trưởng Bộ Y tế khai gian học vị tiến sĩ

>> Hồi kết vụ ghi chức danh cha trên thiệp cưới con

>> Khám phá vũ khí hạt nhân trên thế giới

>> Nguyên Chủ tịch nước Võ Chí Công từ trần

>> Tàu lớn ở Biển Đông đe doạ đối thủ?

>> Nét độc đáo của bản Tuyên ngôn độc lập 2.9.1945

>> Tướng Trung Quốc tiết lộ chuyện gián điệp

>> Lời hịch Hoàng Sa

>> Quốc hội thanh tra về đại biểu Đặng Thị Hoàng Yến

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.