Tin mới Xem thêm

  • Nguyễn Ngọc Hạnh đâu rồi giấc mơ cỏ xanh

    Đấy là bầu trời không còn bình yên/ khi gót chân em giẫm lên chiếc bóng hạnh phúc nhỏ nhoi dưới chân mình/ đâu rồi giấc mơ cỏ xanh

  • “Thay áo” của Trịnh Công Lộc

    Có thể nói, “Thay áo” là một bài thơ viết như không, với câu chữ giản dị mà chân thành, sâu sắc. Mặt khác, những câu thơ ấy cũng chính là những câu thơ gan ruột của Trịnh Công Lộc.

  • Cử nhân thất nghiệp: quá lãng phí nguồn lực

    Thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội mới đây cho biết, hiện có khoảng 200.000 người thất nghiệp

  • Tôn Nữ Thu Thủy dạy con sống nghĩa tình

    Con trẻ luôn nhìn vào tấm gương của cha mẹ mà làm theo. Mình sống đàng hoàng, tử tế thì các con cũng học được cách phân định những điều đúng sai

  • Hữu Việt đón kiếm vào lòng và mở lá ra

    Tôi gặp/ một con bò kiên nhẫn đứng nhai mưa/ Nó không đứng chơi, trên vai ách nặng/ Mắt rợp buồn chiều đông

  • Khi nhà báo... viết sách

    Là một nghề gắn với viết lách, chữ nghĩa nên không có gì lạ khi nhiều nhà báo viết sách. Nhưng bản chất nghề báo là công việc liên quan đến thông tin nên sách của nhà báo ngoài sự đa dạng còn có một đặc thù riêng là luôn gắn với dòng chảy của thời sự, nhất là dòng thời sự liên quan đến chuyên môn của từng người.

Chân dung Xem thêm

  • Tôn Nữ Thu Thủy dạy con sống nghĩa tình

    Con trẻ luôn nhìn vào tấm gương của cha mẹ mà làm theo. Mình sống đàng hoàng, tử tế thì các con cũng học được cách phân định những điều đúng sai

  • Trần Tuấn viết trong bóng tối…

    Nhà báo, nhà thơ Trần Tuấn (báo Tiền Phong) gắn bó trang viết của mình với mảnh đất Đà Nẵng, mảnh đất của những sự kiện lịch sử, những sự kiện

  • Cao Linh Quân người lữ hành lặng lẽ

    Trong số các nhà văn từng sống và viết ở Nha Trang, Khánh Hòa, thì Cao Linh Quân là một gương mặt khá đặc biệt, nếu như không muốn nói là lạ lẫm

  • Hoàng Việt Hằng hẹn gì với những đam mê?

    Nhà thơ Hoàng Việt Hằng đã thử sức qua nhiều thể loại. Chị viết cả truyện ngắn, tản văn và tiểu thuyết. Thế nhưng, trong những trang bản thảo

Thế giới sách Xem thêm

Tư Liệu Văn Học

Phan Văn Khải - di sản và những điều dang dở

05.4.2018-07:30

 Cố Thủ tướng Phan Văn Khải

 

Phan Văn Khải - di sản và những điều dang dở

 

NGUYỄN QUANG ĐỒNG

Viện trưởng Viện Chính sách và Phát triển truyền thông (IPS)

 

NVTPHCM- Kinh tế thị trường ở Việt Nam vẫn còn dang dở. Những gì mà cố Thủ tướng Phan Văn Khải gầy dựng và để lại vẫn mới chỉ là điều kiện cần. Cải cách và đi sâu vào kinh tế thị trường - nền tảng cho thịnh vượng và phát triển - vẫn là công việc đầy chông gai phía trước.

 

Di sản chính sách

 

Bằng chứng trước nhất là  hệ thống pháp luật và các thiết chế kinh tế thị trường của Việt Nam - được gây dựng từng bước trong suốt thập niên 1990 -  có công đầu của Chính phủ mà ông Khải nắm vai trò lãnh đạo. Với mọi hệ thống kinh tế thị trường, luật về công ty, luật về giao kết hợp đồng, luật cạnh tranh, luật phá sản, và luật về tài sản là những viên gạch nền tảng nhất, từ đó tạo dựng khuôn khổ pháp lý cho thị trường hoạt động. Các luật cụ thể như doanh nghiệp, đất đai, dân sự, hình sự, cạnh tranh, thương mại, phá sản, sở hữu trí tuệ... trên thực tế đều đã được chuẩn bị bởi Chính phủ của ông.

 

Di sản lớn thứ hai của ông Khải, đó là Chính phủ của ông đã hoàn tất cơ bản tiến trình đàm phán đưa Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Cần nhấn mạnh lại rằng, tham gia WTO không chỉ là mở cửa thị trường, để Việt Nam trọn vẹn tham gia vào sân chơi toàn cầu. Cái “được” thường được nói của WTO là hạ thấp thuế khóa để doanh nghiệp Việt Nam tìm đường ra thế giới làm ăn. Nhưng song song với đó, một cái được nữa, không đo đếm được bằng tiền, là cải cách hệ thống pháp lý để Việt Nam hòa mình vào chuẩn mực thế giới. Bởi để vào WTO, luật chơi trong nước - tức hệ thống pháp lý quốc gia - cũng phải điều chỉnh để phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế.

 

“Gia sản” ông Khải để lại, vì thế không hữu hình, không nhìn thấy được như người tiền nhiệm, như “đường dây 500 KV Bắc - Nam” chẳng hạn, mà là những giá trị vô hình không thấy được, cũng khó lượng hóa bằng tiền nhưng lại cực kỳ quan trọng. Đó là tiến trình hiện đại hóa hệ thống thể chế và pháp luật về kinh tế thị trường ở Việt Nam.

 

Và những điều dang dở

 

Trước lúc rời nhiệm sở, hai trong số những “tài sản” lớn nhất mà ông Phan Văn Khải để lại cho Thủ tướng kế nhiệm là một hệ thống kinh tế thị trường đã cơ bản định hình và tiến trình đàm phán để gia nhập WTO đã cơ bản hoàn tất. Nhưng “định hình” chưa có nghĩa là hoàn chỉnh. Trên hai phương diện vừa nhắc, những công việc kế tiếp để xây dựng một hệ thống hoàn chỉnh và đi vào chiều sâu của kinh tế thị trường vẫn cần phải tiếp tục.

 

Vào WTO mới giúp hạ “barrie” - rào cản thương mại quốc tế; nhưng để doanh nghiệp trong nước có nội lực, đủ mạnh để cạnh tranh ở sân nhà lẫn sân chơi quốc tế, phá nốt những “rào cản bên trong biên giới” (thuật ngữ chuyên môn giới kinh tế gọi là barriers behind borders) - quan trọng không kém. Trong những “rào cản” đó, giấy phép con và điều kiện kinh doanh là thứ nhức nhối nhất. Bởi giấy phép con tạo ra vô số những hệ lụy: tạo phân biệt đối xử và ngăn cản doanh nghiệp nhỏ và vừa gia nhập thị trường và cạnh tranh lành mạnh; tạo ra nhũng nhiễu, tham nhũng của bộ máy công quyền và tăng chi phí kinh doanh của doanh nghiệp. Dưới thời ông Khải, chống giấy phép con là ưu tiên cao và được làm rốt ráo, nhưng rồi Chính phủ kế nhiệm lại lơ là, để giấy phép bùng phát và khiến môi trường kinh doanh xấu đi.

 

Trên phương diện thứ hai, hoàn chỉnh các thiết chế kinh tế thị trường - công việc mà Chính phủ ông Khải còn chưa hoàn thành, cũng đã không được tiếp tục theo lộ trình nhanh chóng. Đơn cử hai trong số những việc quan trọng nhất: hình thành cơ quan cạnh tranh quốc gia và các cơ quan điều tiết thị trường (regulatory agency). Cạnh tranh là nguyên tắc cốt lõi của mọi nền kinh tế thị trường. Một cơ quan cạnh tranh quốc gia mạnh để xử lý các vi phạm cạnh tranh là yếu tố quan trọng để thúc đẩy doanh nghiệp có thể làm ăn và cạnh tranh công bằng, minh bạch. Nhưng Chính phủ ông Khải lẫn người tiền nhiệm và kể cả Chính phủ hiện nay vẫn đang “bỏ quên” thiết chế tối quan trọng này. Trên các thị trường cụ thể (industry), các cơ quan điều tiết thị trường độc lập - thiết chế kỹ thuật giúp tạo dựng luật chơi, xử lý các tranh chấp và xung đột của thị trường - vẫn hoàn toàn vắng bóng. Những điều này, vừa tạo thêm “đất”, đồng thời càng làm trầm trọng thêm tình trạng các “đại gia”, doanh nghiệp thân hữu lũng đoạn chính sách và thị trường như trong suốt một thập niên gần đây.

 

Tài sản của ông Khải để lại, dù tạo ra điều kiện “cần”, nhưng “điều kiện đủ” mà Chính phủ kế nhiệm cần tiếp tục đã chưa được thực thi trọn vẹn.

 

TBKTSG

 

 

>> XEM TƯ LIỆU THAM KHẢO KHÁC...    

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.