Tin mới Xem thêm

  • Tích cũ dạy con

    Tôi giở những câu chuyện cổ ra định lấy đó làm bài học cho con. Bỗng tôi giật mình. Tôi nhận ra mình không thể dạy cho con cách vẽ mười con giun trong cuộc thi vẽ của Trạng Quỳnh. Tích xưa chuyện cũ vốn được xem là kho báu trong văn hóa người Việt. Ở đó, vừa chất chứa niềm tự hào về ông cha, vừa có những bài học thâm thúy về trí thông minh, về cách ứng xử.

  • Người đương thời Thơ mới bàn về thơ Huy Cận...

    Từ bốn năm trước khi in tập thơ Lửa thiêng (NXB Đời nay, Hà Nội, 1940), Huy Cận đã có thơ trên các báo Tràng An, Sông Hương

  • Báo chí kết nối xã hội

    Trong khi chúng ta đang thảo luận, loay hoay về ứng xử với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (cách mạng 4.0) thì Thung lũng Silicon đang thao tác

  • Chùm thơ Haiku của Hà Thiên Sơn

    Trăng mờ/ Hơi thở nhẹ/ Ngực em đang rằm.// Đồi cát/ Dấu chân em/ Ngoài kia biển động.

  • Dương Tử Giang sống chết với nghề

    Nhà báo Dương Tử Giang (1914 - 1956) tên thật là Nguyễn Tấn Sĩ, người Bến Tre, chính thức bước vô làng báo vào tháng 8-1943 khi cộng tác

  • Chúc mừng Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam

    Hàng năm cứ đến ngày 21.6, chúng ta cùng chào mừng kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, gửi những lời chúc tốt đẹp nhất đến những người cầm bút của làng báo, trong đó có nhiều nhà văn đồng thời cũng là nhà báo.

Chân dung Xem thêm

  • Dương Tử Giang sống chết với nghề

    Nhà báo Dương Tử Giang (1914 - 1956) tên thật là Nguyễn Tấn Sĩ, người Bến Tre, chính thức bước vô làng báo vào tháng 8-1943 khi cộng tác

  • Tôn Nữ Thu Thủy dạy con sống nghĩa tình

    Con trẻ luôn nhìn vào tấm gương của cha mẹ mà làm theo. Mình sống đàng hoàng, tử tế thì các con cũng học được cách phân định những điều đúng sai

  • Trần Tuấn viết trong bóng tối…

    Nhà báo, nhà thơ Trần Tuấn (báo Tiền Phong) gắn bó trang viết của mình với mảnh đất Đà Nẵng, mảnh đất của những sự kiện lịch sử, những sự kiện

  • Cao Linh Quân người lữ hành lặng lẽ

    Trong số các nhà văn từng sống và viết ở Nha Trang, Khánh Hòa, thì Cao Linh Quân là một gương mặt khá đặc biệt, nếu như không muốn nói là lạ lẫm

Thế giới sách Xem thêm

Nhịp sống Sài Gòn

Tâm lý đi xin

15.7.2017-17:00

 

Khi còn làm việc ở vị trí tuyển dụng nhân sự, tôi tiếp xúc với rất nhiều hồ sơ xin việc.

 

Hầu hết hồ sơ đều bắt đầu từ “Đơn xin việc”. Tâm lý "xin việc" không chỉ nằm trên một cái đơn mà nó in dấu vào phong thái của người dự tuyển. Đó là phong thái của người đi xin một chỗ làm chứ không phải là một người đi thể hiện, chứng minh khả năng của mình để nhà tuyển dụng thấy được.

 

Thời bao cấp, thời mà mọi thứ đều phải xin - cho mới có, trôi qua đã lâu. Bây giờ là thời kinh tế thị trường, chúng ta phải xem sức lao động của mình là hàng hóa, phải thể hiện làm sao để hàng hóa của ta có giá trị và thỏa mãn được người mua đồng thời chúng ta hài lòng khi bán sức lao động của mình. Tôi nhiều lần tự hỏi, tại sao ứng viên không viết "đơn ứng tuyển" hay "đăng ký dự tuyển" mà lại phải dùng từ "xin - cho" ở đây?

 

Câu chuyện này chỉ là một ví dụ phổ biến cho lối tư duy lạc hậu đã hằn sâu vào tâm lý xã hội Việt Nam. Không chỉ mỗi cái đơn xin việc, hệ thống văn bản hành chính quy phạm của chúng ta vẫn tồn tại rất nhiều loại "đơn xin": xin cấp dịch vụ điện nước, xin cấp số nhà, xin tạm trú, xin chuyển trường… tất cả mọi thứ đều phải xin.

 

Trong khi, nhà nước là do nhân dân bầu ra để phục vụ cho nhân dân; cơ quan công quyền hoạt động bằng tiền thuế, để đảm bảo cung cấp mọi dịch vụ người dân cần. Vậy nhưng mối quan hệ giữa người dân và khu vực dịch vụ công này dường như vẫn tồn tại sự ban phát, ban cho thay vì một quan hệ kinh tế, dân sự ngang hàng và bình đẳng. Trước khi than phiền cung cách, lề thói phục vụ của công chức, tôi cho rằng người dân cũng đã tự làm khó mình khi vẫn giữ tâm lý bao cấp, bắt đầu từ những lá đơn. Sự nhún nhường, hạ mình, không ý thức đúng đắn về vai trò của người được phục vụ sẽ khiến người dân đánh mất những quyền chính đáng của bản thân.

 

Tâm thế người dưới, người đi xin sự ban phát cũng sẽ dễ làm nảy sinh những hành vi không đúng chuẩn mực như là chi tiền bôi trơn, lách luật cho xong việc của mình. Đó cũng là một trong những điều kiện, trạng huống nuôi dưỡng cho thói vòi vĩnh nơi cửa công.

 

Tại sao chúng ta không thay từ “xin” bằng một hình thức khác, nó thể hiện quyền dân chủ của nhân dân hơn như “ đề nghị”, “yêu cầu”. Bởi vì chúng ta hoàn có quyền, quyền được yêu cầu chính quyền làm việc gì đó đúng theo khuôn khổ pháp luật, theo quy định chung. Quyền được cung cấp các dịch vụ của công dân là hiển nhiên, cớ sao phải xin cho. Cơ quan công quyền được lập ra để phục vụ nhân dân chứ không phải để ban phát ân huệ. Người dân phải thể hiện quyền làm chủ theo đúng theo quy định của nhà nước chứ không phải lụy mình. Nếu giữ mãi tư tưởng xin cho sẽ mãi không bao giờ có công bằng để phát triển đi lên.

 

Ngôn ngữ là công cụ của tư duy. Việc thay đổi một câu từ đơn giản có thể sẽ khởi động cho một sự thay đổi lớn trong tư duy của cả xã hội.

 

NGUYỄN THANH LIÊM

VNEXPRESS

 

 

 

>> XEM TIẾP NHỊP SỐNG SÀI GÒN...

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.