Tin mới Xem thêm

  • Tích cũ dạy con

    Tôi giở những câu chuyện cổ ra định lấy đó làm bài học cho con. Bỗng tôi giật mình. Tôi nhận ra mình không thể dạy cho con cách vẽ mười con giun trong cuộc thi vẽ của Trạng Quỳnh. Tích xưa chuyện cũ vốn được xem là kho báu trong văn hóa người Việt. Ở đó, vừa chất chứa niềm tự hào về ông cha, vừa có những bài học thâm thúy về trí thông minh, về cách ứng xử.

  • Người đương thời Thơ mới bàn về thơ Huy Cận...

    Từ bốn năm trước khi in tập thơ Lửa thiêng (NXB Đời nay, Hà Nội, 1940), Huy Cận đã có thơ trên các báo Tràng An, Sông Hương

  • Báo chí kết nối xã hội

    Trong khi chúng ta đang thảo luận, loay hoay về ứng xử với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (cách mạng 4.0) thì Thung lũng Silicon đang thao tác

  • Chùm thơ Haiku của Hà Thiên Sơn

    Trăng mờ/ Hơi thở nhẹ/ Ngực em đang rằm.// Đồi cát/ Dấu chân em/ Ngoài kia biển động.

  • Dương Tử Giang sống chết với nghề

    Nhà báo Dương Tử Giang (1914 - 1956) tên thật là Nguyễn Tấn Sĩ, người Bến Tre, chính thức bước vô làng báo vào tháng 8-1943 khi cộng tác

  • Chúc mừng Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam

    Hàng năm cứ đến ngày 21.6, chúng ta cùng chào mừng kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, gửi những lời chúc tốt đẹp nhất đến những người cầm bút của làng báo, trong đó có nhiều nhà văn đồng thời cũng là nhà báo.

Chân dung Xem thêm

  • Dương Tử Giang sống chết với nghề

    Nhà báo Dương Tử Giang (1914 - 1956) tên thật là Nguyễn Tấn Sĩ, người Bến Tre, chính thức bước vô làng báo vào tháng 8-1943 khi cộng tác

  • Tôn Nữ Thu Thủy dạy con sống nghĩa tình

    Con trẻ luôn nhìn vào tấm gương của cha mẹ mà làm theo. Mình sống đàng hoàng, tử tế thì các con cũng học được cách phân định những điều đúng sai

  • Trần Tuấn viết trong bóng tối…

    Nhà báo, nhà thơ Trần Tuấn (báo Tiền Phong) gắn bó trang viết của mình với mảnh đất Đà Nẵng, mảnh đất của những sự kiện lịch sử, những sự kiện

  • Cao Linh Quân người lữ hành lặng lẽ

    Trong số các nhà văn từng sống và viết ở Nha Trang, Khánh Hòa, thì Cao Linh Quân là một gương mặt khá đặc biệt, nếu như không muốn nói là lạ lẫm

Thế giới sách Xem thêm

Nhịp sống Sài Gòn

Tết có còn vui?

21.02.2018-23:30

 

Một nhà văn có nói đại ý vào hội nhà văn thì cũng phải làm đơn chứ, và vào rồi, muốn có giải thưởng nữa thì cũng nên ới nhau một câu cho phải phép… Vậy huống chi là xin chức tước, càng phải nói một câu cho Đức Thánh hiểu được “lòng thành”…

 

Hôm nay (mùng 6 Tết) là ngày làm việc chính thức đầu tiên sau kỳ nghỉ tết kéo dài cả tuần. Tất nhiên, sự uể oải, lơ mơ sẽ còn kéo dài trong cái tháng nổi tiếng là “tháng ăn chơi” mà dư vị giống như nhấp ly rượu vang nhiều tuổi rồi cười mỉm mơ màng: Tết, tết đến rồi, cả nhà rất vui…

 

Nhưng rồi tết đến, tết qua đi. Cuộc di dân vĩ đại hay còn gọi là “xuân vận” chỉ có ở Trung Quốc và Việt Nam đã kết thúc với nỗi buồn qua con số thống kê trong 5 ngày tết trung bình mỗi ngày có hơn 30 người thiệt mạng vì tai nạn giao thông, chưa kể số thương vong do ẩu đả nơi “tình làng, nghĩa xóm” tính sơ sơ cũng cả chục mạng sống nữa. Nghĩa là tổn thất về nhân mạng còn nhiều hơn một tháng chiến trận ở chảo lửa Syria. Thật sự là khủng khiếp!

 

Và bởi vậy vấn đề đặt ra từ nhiều năm là có nên gộp 2 tết, tết âm lịch và tết dương lịch làm một như Nhật Bản đã làm từ thế kỷ 18 hay không vẫn còn nguyên tính thời sự. Nhiều người, đặc biệt là giới học giả thích sự chính xác của phép tính đã đưa lý do nên gộp 2 trong 1 vì đơn giản tết gây ra một số phiền lụy như lãng phí thời gian và vật chất, sinh ra tật biếu xén, quà cáp và nhất là người ngợm mệt mỏi, rã rời vì tết. Cũng đúng. Song trong sâu thẳm tiềm thức, đại đa số người Việt vẫn muốn có cái tết truyền thống, chứa đựng những giá trị tinh thần cả ngàn năm của văn hóa Việt. Điểm qua những “bí ẩn” của mấy ngày tết, ta thấy có nỗi nhớ cố hương, có sự sum vầy, đoàn tụ ông, bà, cháu, chắt trong mâm cơm ngày tết; có sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại…

 

Truyền thống này được sinh ra trong nền văn hóa lúa nước, nhưng ngày nay dường như sợi dây mỏng manh này đã đứt gãy đâu đó vì sự xô bồ của cuộc sống, vì lòng tham, vì sự biến tướng trong cách ứng xử. Tổ tiên đã để lại những chùa chiền, những lễ hội đậm bản sắc văn hóa, song chính chúng ta đã phá nát không thương tiếc cái còn lại ít ỏi của “hương đồng gió nội” qua sự “khôi phục” các lễ nghi xưa mà thực chất đã làm méo mó bản chất các hiện tượng văn hóa. Bộ VH-TT-DL năm nào cũng như năm nào đều ban hành các văn bản chỉ đạo về chấn chỉnh, không để xảy ra các lễ hội “phản cảm” nhưng rồi đâu lại vào đấy, vẫn còn nguyên nạn cướp lễ, cướp lộc, các hủ tục mê tín dị đoan, cờ bạc, “chặt chém” tấm lòng thành của khách du xuân…, nghĩa là bó - tay - chấm - com khi lợi ích cá nhân được đặt lên hàng đầu, khi tiền tài, chức tước “là tất cả”.

 

Tháng Giêng này có vô khối lễ hội cầu thiêng nào là lễ hội chùa Hương, chợ Viềng, đền Đức Thánh Cả, đền Bà Chúa Kho, Chúa Mẫu…, có quá nhiều nơi chốn để cầu lộc cá nhân. Và người đời đã phải dùng đến cụm từ “hối lộ thánh thần” khi nói về “du lịch tâm linh”, “về nguồn”. Thực chất là mua thần, bán thánh và thánh thần ở các cấp từ thành làng, thành hoàng, đến Đức Thánh Trần nghiễm nhiên trở thành… giám đốc nhân sự bất đắc dĩ. Đó là hệ quả của lối suy nghĩ “xin - cho” không thể gột rửa ngày một ngày hai. Một nhà văn có nói đại ý vào hội nhà văn thì cũng phải làm đơn chứ, và vào rồi, muốn có giải thưởng nữa thì cũng nên ới nhau một câu cho phải phép… Vậy huống chi là xin chức tước, càng phải nói một câu cho Đức Thánh hiểu được “lòng thành”…

 

Cảnh “xin - cho” này đã là chuyện đương nhiên. Và muốn có sự mưu cầu cá nhân thì phải tranh giành, cướp đoạt, phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Lễ phát ấn Đền Trần là ví dụ sống động khi năm nào cũng xảy ra cảnh hỗn loạn, phải điều động cả ngàn cảnh sát cơ động trấn giữ trật tự mà rốt cuộc vẫn “vỡ trận” vì một tờ A4 quyết định thành bại trong mưu sinh. Năm nay nghe nói - chỉ là lời đồn - sẽ có “cải tiến” trong “phân phối” ấn với phương châm ai thích thì có, không thích vẫn có, miễn là có chút tiền “lòng thành”. Như dịch vụ chuyển phát nhanh, qua mail, qua “phây”, qua “đám mây điện tử”. Lối sống đã thương mại hóa toàn diện, tạo cảm giác man mác buồn trong gió xuân thổi về mơn trớn.

 

Và còn đâu nét đẹp văn hóa, nét đẹp tinh thần người Việt xưa. Ông bà ta có câu thứ nhất tu tại gia, thứ hai tu chợ, thứ ba tu chùa… nhưng giờ ta lại làm ngược lại… Có một câu chuyện kể về thầy giáo già và đám học trò thăm thầy vào mùng 3 Tết, ngày Tết thầy. Đám học trò có người thành đạt, người có chức, kẻ có tiền nhưng đều than vãn những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống và công việc. Thầy lẳng lặng nghe rồi vào trong bê ra một ấm cà phê với cái khay đựng các ly bằng pha lê, bằng sứ và bằng thủy tinh thường. Thầy mời uống rồi chậm rãi nói: Gần như tất cả các con đều chọn ly đẹp nhất, đắt nhất, chỉ còn lại ly thủy tinh rẻ tiền. Cũng đúng thôi, không ai chê trách các con, song cuộc đua tranh này chính là mầm mống vấn đề và những căng thẳng các con gặp phải. Các con đều xứng đáng với những điều tốt đẹp nhất, song cứ hình dung cà phê là cuộc sống, ly tách là tất cả những thứ còn lại - tiền bạc, sự nghiệp, công danh - thì các con sẽ nghĩ khác. Quan trọng là cà phê có thơm ngon không, còn chứa đựng ở ly nào chắc chắn không làm tăng chất lượng thức uống.

 

BÍCH AN/SGGP

 

 

 

>> XEM TIẾP NHỊP SỐNG SÀI GÒN...

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.