Tin mới Xem thêm

  • Khi có một người đi khỏi thế gian

    Có thể là buổi sáng khi chúng ta đang uống cà phê, có thể là một buổi chiều khi chúng ta đang trở về ngôi nhà của mình, và có thể một buổi

  • Nguyễn Minh Ngọc & Những con sóng

    Ôi biển ở đây sao giống cái ao làng đến vậy! Câu cảm thán bật ra gần như ngay tức thì khi hai người vừa đặt chân lên bãi cát loang lổ ánh trăng mờ ảo xuyên qua những kẽ lá dừa. Không gian vừa hư vừa thực. Cả hai đều biết mình không còn trẻ nữa. Tuổi đôi mươi đắm say giờ đã lùi xa phía sau lưng họ.

  • Như Bình & Tết tình nhân

    Trời đã lập xuân ư? Nhìn lên cây mai trước bồn thấy lác đác những bông trăng trắng. Lạ lùng, năm ngoái khi cây mai trụi lũi hoa, khô xác một cách tội nghiệp, Hoàn Du đã mấy lần định vứt đi. Bởi trước đó chứng kiến nó đẹp quá, rực rỡ quá, cảm thấy bất nhẫn thế nào ấy...

  • Không cần thiết phải có Hội đồng Chức danh...

    TS. Vũ Ngọc Hoàng, Ủy viên Hội đồng Lý luận TW, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo

  • Ái Duy - Lặng thầm phố chợ

    Cả đời má tôi, chốt lại chỉ gói gọn trong hai từ: nội trợ. Má thất học, biết đọc biết viết nhờ ẵm em đứng lê la ngoài cửa lớp học trường làng

  • Nguyễn Quốc Trung & Cõi U Minh

    Tôi viết Cõi U Minh sau vụ rừng U Minh hạ bị lửa thiêu nhiều mảng lớn, người nông dân lâm vào cảnh khốn cùng. Các nhân vật trong truyện đều gắn bó với tác giả, câu chuyện được sáng tạo thêm để mang thông điệp tới bạn đọc. Cõi U Minh chính là sự u minh, không rõ ràng, sự nổi giận của rừng già

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Bút Ký - Tạp Văn

Đỗ Phấn - Soi gương và gương soi

19.4.2018-07:00

 Nhà văn Đỗ Phấn

 

Soi gương và gương soi

 

ĐỖ PHẤN

 

NVTPHCM- Chiếc gương có lịch sử khá lâu đời của văn minh nhân loại. Trải qua hàng ngàn năm dùng kim loại đồng, bạc đánh bóng làm gương, mãi cho đến đầu thế kỷ 19 người ta mới phát minh ra gương tráng thủy như chúng ta dùng bây giờ.

 

 Người thành phố không thể sống thiếu chiếc gương. Người nông thôn dù nhiều nhà không có gương nhưng ao ước về nó vẫn luôn cháy bỏng.

 

Nửa thế kỷ trước, không ngôi nhà trong phố nào không có một chiếc gương dù to dù nhỏ. Dù rằng, để sắm một chiếc gương lúc ấy không hề dễ dàng. Dân Hà Nội phải lên phố Hàng Thiếc mua kính và đặt tráng chiếc gương của mình mất hàng tháng trời mới xong. Chiếc gương của cả gia đình lỡ chẳng may bị vỡ sẽ là một sự kiện nghiêm trọng, không chỉ vì nó đắt tiền. Nó còn đáng sợ về mặt tâm linh. Thị dân cũ còn giữ được những chiếc gương cổ là món đồ quý giá sánh ngang với nhiều tài sản khác trong nhà.

 

Gương soi những năm 60, 70 trở thành vật trang trí trong nhà đúng như quan niệm về giá trị của nó. Người ta không ngừng cải tiến mẫu mã khung và vẽ trang trí lên mặt gương. Vào một gia đình cả thành thị lẫn nông thôn lúc này hay bắt gặp chiếc gương vẽ tứ quý lan, mai, cúc, trúc hoặc đại bàng, chim công, chim phượng. Chiếc tủ đứng trong nhà muốn sang trọng phải có một cánh gương vẽ lòe loẹt như thế. Nhiều khi công dụng của chiếc gương ấy chính là để ngắm chứ không phải để soi. 

 

Chiếc gương là nơi chải đầu, trang điểm của phụ nữ hàng ngày. Nhiều phụ nữ nông thôn lúc ấy trong nhà không có gương, phải dùng cách khác. Đó là khâu một mảnh gương bé bằng cái nắp chai bia vào bên trong chóp nón. Dụng cụ trang điểm cầm tay này được phổ biến rộng rãi ra cả thành phố. Bởi vì khái niệm một chiếc gương nhỏ trong hộp trang điểm cá nhân phải đến sau 1970 mới thông dụng.

 

Chiếc gương soi giờ đây là vật dụng không thể thiếu trong mọi gia đình. Những cửa hàng, cửa hiệu tùy theo ngành hàng kinh doanh mà lắp đặt gương. Khi thì có công dụng cụ thể như hàng cắt tóc, gội đầu hoặc thời trang. Cũng có khi chỉ mang tính trang trí nhằm mở rộng không gian ảo.

 

Có anh chàng dân tộc thiểu số ở trên núi cao chẳng soi gương bao giờ. Một hôm, hứng chí xuống phố vào hiệu chụp ảnh. Chủ hiệu ảnh trả nhầm ảnh người khác cũng cứ thế mang về. Hôm sau xuống phố khiếu nại: “Vì sao dưới chân tao lại có thêm đôi dép, tao chưa đi dép bao giờ?”. Chủ hiệu ảnh nhanh trí xoa dịu: “Thì tao tặng mày thêm đôi dép!”. Vậy là lại yên tâm mang tấm ảnh về. Hình như đàn ông không soi gương luôn tự tin về dung nhan của mình.

 

Chiếc gương có lẽ đã đi vào tục ngữ ca dao từ ngàn xưa. “Gương vỡ lại lành” là thành ngữ nói về sự hàn gắn nghĩa tình mà không có cái gương nào ở đây cả. Cũng giống như khi ta nói ai đó như một “tấm gương” là để chỉ một con người và hành động cao đẹp cụ thể. Cũng có lúc là nói về những “tấm gương” xấu chẳng nên noi theo. Gương xấu, gương tốt không phải lúc nào cũng rạch ròi phân biệt. Có ông cụ suốt đời nghĩ mình phải làm “tấm gương” cho con cháu. Ông từ chối mọi thú chơi cờ bạc, rượu chè, trai gái, hút sách. Ông cư xử hòa nhã, nhún nhường trong giao tiếp. Ông cũng ăn nhịn, mặc thèm, chẳng bao giờ phung phí. Cuối cùng, ông chẳng làm được việc gì cho ra hồn suốt một đời. Ta không thể kết luận việc sinh hoạt khiêm nhường ấy, hay sự nghiệp của ông mới chính là “tấm gương”? Hình như cả hai đều không phải là “tấm gương” cho bất kỳ ai?

 

Chợt nhớ đến câu thơ của vua Tự Đức (1829 - 1883) nhà Nguyễn, quả là một tuyệt cú dành cho tình yêu: “…Đập cổ kính ra tìm lấy bóng/ Xếp tàn y lại để dành hơi…” (Khóc Bằng phi). Hẳn là thời Tự Đức người Việt đã dùng chiếc gương bằng kính có thể đập được. Và nhà vua được nhớ đến như một tấm gương chung tình.

 

 

 >> XEM TIẾP BÚT KÝ - TẠP VĂN TÁC GIẢ KHÁC... 

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.