Tin mới Xem thêm

  • Vũ Thiên Kiều & Sóng lúa

    Cái bụi tre dưới mé sông nhốn nháo những người là người. Những đôi chân nhón lên. Những cái đầu đội nón lá có, nón bảo hiểm có

  • Tôn trọng văn hóa bản địa

    “Ký ức Hội An” - chương trình biểu diễn thực cảnh hoành tráng trên một sân khấu mới được xây dựng rất quy mô tại cồn bắp Cẩm Nam (cồn Ga Mi), sông Hoài, TP Hội An đang vấp phải phản ứng của người dân, nhà nghiên cứu và những người yêu mến phố cổ này. Một lần nữa, câu chuyện về xung đột giữa bảo tồn và phát triển lại được đặt ra

  • Hợp nhất đoàn thể, tại sao không?

    Cải tổ không phải là nhằm giảm đi vai trò của các tổ chức này, mà giúp đoàn thể hoạt động hiệu quả hơn, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ trung gian

  • Đỗ Phấn - Soi gương và gương soi

    Chiếc gương có lịch sử khá lâu đời của văn minh nhân loại. Trải qua hàng ngàn năm dùng kim loại đồng, bạc đánh bóng làm gương, mãi cho đến đầu thế kỷ

  • Lê Đạt chữ khép lối đồi chim non câu ngủ

    Ai xui em đẹp em xinh/ Ba lần con thiến gáy/ Mùa xuân phăn phăn lòng đường/ Em vừa mới tuổi/ Tà áo bay sao phố bổi hổi trời/ Bâng khuâng thời gian / Chữ khép lối đồi chim non câu ngủ / Trang tầm xuân cau chưa mở nụ ngà / Bến cửa ngực đèn lòng ga trăng nổi

  • Cải lương không chết, nhưng…

    Tại hội thảo khoa học chuyên đề “Những tinh hoa sân khấu cải lương thể hiện qua các vai diễn về đề tài lịch sử” vừa tổ chức tại Trường Đại học Sân khấu

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Bút Ký - Tạp Văn

Nguyễn Trác & Rét nàng Bân

26.4.2017-18:45

 Nhà thơ Nguyễn Trác

 

Rét nàng Bân

 

NGUYỄN TRÁC

 

NVTPHCM- Thật kỳ diệu khi cha ông xưa đã xây dựng nên câu chuyện nàng Bân đan áo cho chồng suốt “ba tháng ròng mới trọn cổ tay”. Khi áo xong thì đã hết rét. Thương tình, trời cho “tái” rét để nàng có cơ hội chăm sóc chồng và kiểm tra tài “nữ công gia chánh” của mình. Cái rét sau những ngày nắng ấm, đợt rét cuối cùng trong năm, dân gian gọi là rét Nàng Bân.

 

Hình như năm nay chưa thấy Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn cho biết rét Nàng Bân khi nào sẽ về. Nhưng cái lạnh bất ngờ từ sáng 25-2 đã làm nhiều người Hà Nội nhớ đến rét Nàng Bân. Chuyện nàng Bân đan áo rét cho chồng bao đời nay đã là một nét văn hóa đẹp và đầy nhân văn của người Việt. Những năm gần đây thêm vào cái lạnh của rét Nàng Bân là cảnh hoa sưa nhuộm trắng trên đường Hà Nội. Hoa trắng xen màu xanh lộc lá trong mưa phùn đã biến phố phường thành một bức tranh đầy huyền ảo. Đây cũng là dịp để các bà các cô lần nữa thích thú được khoác lên mình chiếc áo rét nhẹ hay quàng quanh cổ tấm khăn mỏng trong cái lạnh cuối mùa.

 

Cảnh hoa sưa là mới, nhưng hình ảnh những người phụ nữ đan len cách đây 30-40 năm thì vẫn còn rất sâu đậm trong ký ức của người Hà Nội. Chỉ cần  cuộn len bên mình và đôi que đan là các bà các chị ngồi đâu cũng có thể làm nên những chiếc áo, chiếc khăn hay đôi tất len đẹp đẽ và ấm áp. Que đan có nhiều kích cỡ khác nhau, chất liệu cũng khác nhau như nhôm hoặc tre, nhưng thường là bằng tre. Từ những thanh tre cật, người ta vót thành những đôi que đan rồi chuốt bóng nó. Qua thời gian, mầu trắng ban đầu của que dần dần ngả sang màu ngà, hơi vàng nhạt, rất đẹp.

 

Ở Hà Nội những năm bao cấp, có hẳn một Hợp tác xã đan len xuất khẩu mang tên Hồng Hà mà mẹ tôi và cả chị tôi là những xã viên chăm chỉ. Cũng nhờ tiền công đan len xuất khẩu ngày ấy của mẹ thêm thắt vào đồng lương ít ỏi của bố tôi, mà năm anh em chúng tôi đã được nuôi nấng ăn học tử tế và phương trưởng như ngày nay.

 

Hình ảnh người phụ nữ đan len đã đi vào thơ ca nhạc họa. Nhà thơ Ý Nhi có hẳn một bài thơ rất hay và nổi tiếng “Người đàn bà ngồi đan”.

 

“Giữa chiều lạnh một người đàn bà ngồi đan bên cửa sổ/ Vừa nhẫn nại vừa vội vã/ Nhẫn nại như thể đó là việc phải làm suốt đời/ Vội vã như thể đó là lần sau chót…”

 

Giờ đây hình ảnh những người phụ nữ ngồi đan đã vắng hẳn. Thế hệ mẹ tôi đều đã khuất bóng. Lớp chị tôi đã già. Còn các cô gái trẻ - phần cuộc sống bận rộn, phần nhiều nghề hấp dẫn hơn - nên chẳng ai còn đan. Bây giờ, mùa lạnh ngoài áo len là áo da, áo dạ, áo lông thú đủ kiểu dáng thời trang và sang trọng trong các siêu thị. Mà nửa phần trong số đó là hàng ngoại nhập. Còn trên mạng luôn đầy quảng cáo như “Những ngày trở gió đột ngột của rét Nàng Bân, dù bạn không biết đan vẫn có thể tự làm cho mình chiếc khăn len siêu tốc từ những quả bông len”. Tình yêu thương gửi qua những mũi kim đan hình như đã trở nên lạc hậu và chậm chạp. Mấy ai còn cặm cụi như nàng Bân. Và tre, dẫu còn nhưng cũng mấy ai cặm cụi ngồi chẻ vót rồi chuốt thành được những đôi que đan vàng óng ả như xưa.

 

Cuộc sống đã thay đổi rất nhiều. Nàng Bân chỉ còn trong chuyện cổ và cả hình ảnh những người mẹ người chị nhẫn nại ngồi đưa từng mũi từng mũi  kim đan để làm nên những chiếc áo, chiếc khăn len, cũng chỉ còn trong ký ức người già. Áo dạ áo len dệt bây giờ nhiều lắm và quả thật cũng ấm cũng đẹp dù nó thiếu sự ấm nóng của đôi tay và hơi thở trực tiếp của con người. Nhiều cô gái trẻ hôm nay không biết đan. Thời còn bé, mặc dù là con trai, mẹ tôi vẫn dạy tôi đan để có thể giúp bà những khi bận rộn.

 

Xứ Đoài mây trắng vẫn tụ trên thành cổ.

 

 

>> XEM TIẾP BÚT KÝ - TẠP VĂN TÁC GIẢ KHÁC...   

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.