Tin mới Xem thêm

  • Nhìn nhận công lao nhà Mạc và chúa Nguyễn

    Nhìn nhận công lao nhà Mạc cùng chúa Nguyễn và các vương triều nhà Nguyễn, không gọi chính quyền Việt Nam cộng hoà là ngụy quân, ngụy quyền như trước, chỉ đích danh quân Trung Quốc xâm lược Việt Nam... Đó là những điểm mới của bộ sách Lịch sử VN.

  • Đào Đức Tuấn viết thơ vào thinh không

    Ai đến thăm Hồ Gươm, chắc sẽ nhớ ngọn tháp bút với 3 chữ tương truyền của cụ “Thần Siêu” - Nguyễn Văn Siêu (thế kỷ XIX) là

  • Nguyễn Thế Tường & Chợ Thùi

    Tên chợ là một âm tiết xa lạ không có trong từ điển. Nhưng với tôi, đã hơn nửa thế kỷ nó thân thuộc và ý nghĩa hơn bất kỳ một siêu thị

  • Sơn Ca thương hát khúc thu sang

    Tháng Tám về/ Gió ngập ngừng gõ cửa/ Hạ tàn đi/ Trong lá đỏ muôn chiều/ Rừng thưa thớt/ Lá vàng rơi trong gió/ Cơn mưa trời/ Thương hát khúc thu sang/ Ta bỗng thấy/ Trời thu xanh diệu vợi/ Cao muôn trùng/ Rộng cả cánh chim bay!

  • Chạm & vuốt - thơ Phan Thanh Bình

    Đến với “Chạm & Vuốt”, người đọc sẽ thấy một Phan Thanh Bình sắc bén hơn về ý tưởng, đào sâu hơn trong trải nghiệm, hàm súc trong ngôn từ và mạnh mẽ

  • Dung Thị Vân vòng tròn nhung nhớ

    Em thắt thời gian/ khi xa anh/ Em buộc nỗi lòng/ khi sắp khóc/ Vắng anh rồi/ sợi tóc cũng đơn côi/Những ngày em xa anh

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Bút Ký - Tạp Văn

Trịnh Công Sơn sống mãi những bản tình ca

19.4.2017-08:40

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

 

Trịnh Công Sơn sống mãi những bản tình ca

 

 BÙI ĐỨC ÁNH

 

NVTPHCM- Tóc tôi cũng đã lưng chừng ánh bạc, nhưng niềm đam mê những ca khúc Trịnh Công Sơn viết vẫn luôn cháy trong lòng. Đó là lý do tôi thường hay đến quán cà phê ven đường trong những buổi chiều mưa và thả hồn theo khói thuốc bay để tìm lại anh qua tiếng hát thánh thót tha thiết của Khánh Ly. Nhạc Trịnh thường vỗ về ru tôi  những giấc ngủ chưa sâu, từng ca khúc da diết, đau đáu nỗi lòng... Từng bản nhạc như ẩn chứa một mối tình của anh với người con gái. Điều này khiến tôi thích nghe và đi sâu vào từng ca khúc để được chia sẻ cùng anh.

 

Từng ca khúc trải dài theo tình đời, tình người. Lời ca khúc "Cát bụi" mang đậm một triết lý về kiếp nhân sinh tức có sanh phải có tử. Phải chăng con người không ai vượt qua nỗi khổ ải về kiếp người ngắn ngủi mà bài hát "Cát bụi" là nỗi ray rứt, băn khoăn:

 

"Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi

Để một mai vươn hình hài đứng dậy

Ôi cát bụi tuyệt vời

Mặt trời soi một kiếp rong chơi…"

 

Cảm hứng nào để Trịnh Công Sơn vẽ nên một kiếp người rong ruổi trong bản tình ca hay đến như thế, có lẽ được khơi nguồn từ số phận bi thương ngắn ngủi của nhân vật nào đó trong đời thường. Người ta lại tìm thấy trong hồi ký của anh viết: "Một nỗi buồn hay một điều gì đó gần với sự rời xa ly biệt đang cựa mình thức dậy trong tôi." Tuy nhiên con người trong "Cát bụi" đâu phải sống bi quan, buồn khắc khoải mà còn rất tự tin, tự hào về mình đã được sống và được làm người  thật ý nghĩa.

 

Năm 1960, nhạc sĩ Trịnh công Sơn đã cho ra đời bài hát có tên gọi của một người con gái. Có lẽ nhân vật Ngô Thị Bích Diễm, duyên dáng trong vóc dáng nữ sinh Đồng Khánh của thành phố Huế mộng mơ là người đã khơi dậy cảm hứng để nhạc sĩ hoàn thành xuất sắc tác phẩm "Diễm xưa" của mình. Mối tình này cao đẹp trong sáng, lãng mạn nên nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng ví von mối tình với Diễm tựa một thiên truyện liêu trai, nửa thực nửa mơ. Nhạc Trịnh nhẹ nhàng thanh thoát nhưng vô cùng sâu lắng trong từng câu chữ:

 

"Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ

Dài tay em mấy thuở mắt xanh xao

Nghe lá thu reo mòn gót nhỏ

Đường dài hun hút cho mắt thêm sâu…"

 

Tên tuổi Trịnh Công Sơn có tiếng vang trên các quốc gia, bài "Diễm xưa" được đưa vào chương trình giáo dục về văn hóa Việt tại trường Đại học Nhật Bản và còn được chọn làm nhạc phim. Các nhạc phẩm của anh được các ca sĩ lưu diễn ở nước ngoài như Pháp, Mĩ, Nhật…

 

Cũng trong cuốn hồi ký ấy, người nghệ sĩ tài hoa này có viết: "Sau đó, tôi kết hợp giấc mơ hoa trắng mùa hạ với mối tình già keo sơn này như áo xưa dù nhàu cũng xin bạc đầu gọi mãi tên nhau để viết nên bài Hạ Trắng." Thế là bài hát "Hạ Trắng" được ra đời năm 1961 sau cơn mơ mùa hạ cùng với câu chuyện về mối tình già gắn bó keo sơn của cha mẹ một người bạn. Lời bài "Hạ trắng" như nỗi lòng day dứt ám ảnh tâm hồn người nghệ sĩ:

 

"Gọi nắng trên vai em gầy đường xa áo bay

Nắng qua mắt buồn, lòng hoa bướm say

Lối em đi về trời không có mây

Đường đi suốt mùa nắng lên thắp đầy…"

 

Ở đâu có nhạc Trịnh, ở đó có giọng ca thánh thoát sâu lắng, nhưng cũng không thể nói là không rên rỉ của Khánh Ly và "Biển nhớ" là một trong những bài cô đã từng thể hiện:

 

"Ngày mai em đi

Biển nhớ tên em gọi về

Triều sương ướt đẫm cơn mê

Trời cao níu bước Sơn Khê…"

 

Bài hát này nhạc sĩ đã viết ở Quy Nhơn vào năm 1962, lời bài hát có chữ "Sơn Khê" làm người ta tò mò lại nghĩ đến đây có thể là mối tình đằm thắm giữa Sơn với cô Tôn Nữ Bích Khê nào đó?

 

Tuy nhiên trong các nhạc phẩm anh Trịnh viết, tôi tâm đắc nhất là bài "Một cõi đi về", vì mang tính triết lý sâu sắc, ngôn từ ẩn dụ  rất tinh tế:

 

"Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi

Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt

Trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt

Rọi suốt trăm năm một cõi đi về…"

 

Rõ ràng nhạc Trịnh Công Sơn lang thang cùng năm tháng, chẳng bao giờ cũ, rong rêu. Đôi lần anh nói với những fan hâm mộ: "… Trong nghệ thuật điều quan trọng nhất là làm thế nào để mở ra con đường ngắn nhất đi từ trái tim đến trái tim người khác mà không cần cắt nghĩa gì thêm."

 

Những bản nhạc đắm đuối mê say đến tuyệt vời như thế cứ cháy lên rộn ràng bao thế hệ. Một cảm giác nhẹ nhàng bâng khuâng, làm trái tim người nhạc sĩ  rung động đến bồi hồi trong bức tranh: "Mùa thu Hà  Nội" rất dịu dàng và thơ mộng qua giọng hát ngọt ngào truyền cảm của Hồng Nhung:

 

"… Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng

Cây bàng lá đỏ, nằm kề bên nhau

Phố xưa nhà cổ, mái ngói thẫm nâu

Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội…"

 

Ở Trịnh Công Sơn, mỗi mối tình là một cảm xúc để anh viết nhạc hay hơn, ở đâu trong "Như cánh vạc bay" lại lấp ló hình ảnh cô gái Huế rất xinh đẹp. Có lẽ tất cả những mối tình chớm nở trong tim rồi cũng bẽ bàng héo đi, để rồi nỗi niềm đau khổ âm thầm luôn là cơn sóng réo rắt trong lòng nhạc sĩ:

 

"Nắng có hồng bằng đôi môi em

Mưa có buồn bằng đôi mắt em

Tóc em từng sợi nhỏ

Rớt xuống đời làm sóng lênh đênh…"

 

Qua những bản nhạc là mối tình lênh đênh gợn sóng mãi trong lòng. Có lẽ ở anh có một kinh nghiệm sống rất vững vàng, từng trải, giàu lòng nhân ái. Đôi mắt người nhạc sĩ để  nhìn người và nhìn những cuộc đời bình dị trôi qua như  "Để gió cuốn đi" là một tình khúc giàu triết lý nhân sinh, cao thượng:

 

"Sống trong đời sống cần có một tấm lòng

Để làm gì em biết không?

Để gió cuốn đi, để gió cuốn đi…"

 

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tuy đã "đi xa" nhưng những bản nhạc của anh sẽ còn sống mãi, cháy mãi muôn thuở trong lòng bao thế hệ!

 

 

>> XEM TIẾP BÚT KÝ - TẠP VĂN TÁC GIẢ KHÁC...   

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.