Tin mới Xem thêm

  • Thông Báo chuyển Website Hội Nhà Văn TP. Hồ...

    Để có thêm nhiều chuyên mục nhằm phục vụ bạn đọc, Ban Thường vụ Hội Nhà văn TPHCM đã thay đổi giao diện, tên miền cho phù hợp với tầm vóc của một trang văn chương uy tín và chuyên nghiệp.

  • Chi hội Nhà văn Bến Nghé Tổ chức cuộc thi...

    Vừa qua, Ban điều hành Chi Hội Nhà văn Bến Nghé đã quyết định tiến hành tổ chức cuộc thi “Văn Chương Bến Nghé” lần 1 (dành cho Thơ).

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Nghiên Cứu - Phê Bình

Bước gió truyền kỳ: Cảm hứng lịch sử...

15.12.2017-11:00

“Có vẻ như Bước gió truyền kỳ của Phan Hoàng được viết từ cảm hứng lịch sử và cảm hứng thời đại. Khi dùng hình tượng ngọn gió làm trung tâm, xuyên suốt tập trường ca là anh có dụng ý nói về cái đã qua, đã muộn, đã trở thành quá khứ, thành lịch sử. Anh đã khéo léo kéo xa về gần, đưa cội nguồn về với hiện tại. Cả tập trường ca là một câu chuyện truyền kỳ về công cuộc mở cõi và giữ nước của dân tộc Việt Nam ta. Những vấn đề mà anh đặt ra trong thơ luôn làm cho người đọc phải thảng thốt, giật mình”.

 

Nhà thơ VĂN LÊ

 

 

BƯỚC GIÓ TRUYỀN KỲ

 

1.

Thức dậy trong ta bước chân huyền thoại

thức dậy trong ta ngọn gió trăng rằm

thức dậy trong ta nỗi buồn cổ tích

thức dậy ước mơ khí phách cha ông

 

Ước mơ bao dung tình sông

ước mơ hiên ngang dáng núi

ước mơ ủ mầm khí thiêng

bật từ đất đai ngàn xưa trấn biên

âm vang bước gió truyền kỳ

lớp lớp người người

tay kiếm tay cờ

lớp lớp người người

tay rìu tay giáo

mắt chớp lửa mặt trời phương nam

lẹ hơn sóc

mạnh hơn hổ báo

nhanh hơn tiếng hú rừng hoang

lẫm liệt lao mình

máu

máu

máu

mở cõi

máu

máu

máu

giữ nước

 

Ước mơ ủ mầm hạt lúa ca dao

bật từ đất đai ngàn xưa trấn biên

âm vang bước gió truyền kỳ

lớp lớp người người

tay cuốc tay cày

lớp lớp người người

chém cá tràng kình

mắt xua mây xám Biển Đông

lưng bóng nắng

mồ hôi lạnh

ngực dằn từng cơn ho cơn sốt gió bấc gió nam cồ

chân ngăn từng dòng nước khách nước lũ

vật vã

kiên trì

tự lực

khẩn hoang

 

2.

Ơi lớp lớp người người

hiên ngang đôi cánh ước mơ chim Việt

đôi cánh Lạc Long Quân

đôi cánh Âu Cơ

bay từ đất thiêng trung thành voi phục Phong Châu

bay từ khí thiêng oai hùng rồng lượn Thăng Long

 

Ơi lớp lớp người người

hiên ngang đôi cánh ước mơ chim Việt

đôi cánh ngàn năm

ước mơ ngàn năm

âm vang bước gió truyền kỳ

 

Bước gió dịu dàng kiệu hoa Huyền Trân

tay gạt nước mắt tay cầm nhan sắc

không tướng không quân

xông pha đắp bồi hình hài đất nước

 

Bước gió vó ngựa uy phong Lê Thánh Tôn

lưng kiếm túi thơ

rừng nghinh biển đón

phất cờ mở rộng biên cương Tổ quốc

 

Bước gió Nguyễn Hoàng

bước gió Lương Văn Chánh

bước gió Nguyễn Hữu Cảnh

bước gió những đoàn quân vô danh

bước gió những lưu dân vô danh

bước gió những nghệ sĩ vô danh

bước gió những mỹ nữ vô danh

bước gió…

nhập hồn xóm làng

nhập hồn sông suối

nhập hồn núi rừng

nhập hồn biển đảo

 

3.

Ơi lớp lớp người người

hiên ngang đôi cánh ước mơ chim thần Lạc Việt

âm vang bước gió truyền kỳ

âm vang đường bay đất nước cong cong hình dấu hỏi

 

Dấu hỏi nội lực kháng thể độc lập sinh tồn

dấu hỏi kiên trì tự chủ tự do tự lực

tự tin trống đồng vọng vang ngàn năm trước

 

Dấu hỏi hoà bình hoà giải hoà khí yêu thương

dấu hỏi hoả tốc dân quyền dân sinh dân trí

dân chủ từng cái nhấp chuột hội nhập thế giới hôm nay

 

Và dấu hỏi

như tiếng sấm rền suy tư ngày giông bão:

bước gió minh triết đường bay vàng tương lai đàn chim Việt

giữa cuồn cuộn chuyển động sắc màu vũ trụ hấp lực những hố đen?

 

 

GIÓ KHẨN HOANG

 

1.

Những ngọn gió mang hương hồn đất đai

tự vạch cho mình những con đường xuyên nam xuyên tây

dọc ngang miền sông rạch

 

Những ngọn gió chưa bao giờ ngừng thổi

tiếp sức cánh buồm mang đầy hy vọng

như chuyến tàu không ngừng chuyển bánh

và cánh đồng xanh đến hạt phù sa cuối cùng

chuyển vụ

lại lên xanh

 

2.

Những ngọn gió mở đường trĩu nặng ước mơ

khởi từ tình yêu bùn lầy sỏi đá dựng ruộng dựng nương

từ câu hát then ới la đằm thắm váy hoa núi đồi đất Tổ

từ câu quan họ liền anh liền chị hẹn hò Kinh Bắc cởi áo trao nhau

từ câu bài chòi hò khoan đối đáp duyên hải miền Trung sóng vỗ

sông nước nhớ thương đọng lại nỗi buồn nông sâu thành câu vọng cổ

nỗi buồn ngọt ngào gió chướng phương Nam se se cay đắng

nỗi buồn ly hương dựng mới quê hương

 

Những ngọn gió mở đường in dấu bao linh hồn

bộ hành xuôi về hướng nam

căng buồm ngược về hướng tây

gió hoá thân những chàng trai vạm vỡ lưu dân

gánh trên vai ánh mắt hy vọng người già

giấu kín trong tim mùi hương vợ trẻ tiếng khóc con thơ

vượt lam sơn chướng khí

vượt thác lòng trắc ẩn

vượt lên số phận thiên di như con thuyền độc mộc vượt trùng dương

 

3.

Những ngọn gió mở ra vùng đất mới

từng giọt mồ hôi nhỏ xuống

từng giọt máu đào đổ xuống

từng sinh mạng ngã xuống

từng lớp người nằm xuống

gió dâng lên dòng sông chín khúc hoá rồng cuồn cuộn ước mơ

gió dâng lên bao cánh đồng mênh mông cò bay mỏi cánh

gió dâng lên những thành phố trẻ lớn nhanh Phù Đổng

gió dâng lên những cái tên gần gũi quê mùa

Bà Rịa, Đồng Nai, Sài Gòn, Tây Ninh, Long An, Bến Tre, Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau… đẹp như ca dao

Củ Chi, Nhà Bè, Cần Giờ, Bến Lức, Mỹ Tho, Gò Công, Ô Môn,

Cái Mơn, Cái Bè, Cái Răng, Cái Nước, Cái Vồn,… quyến rũ như cổ tích

 

Những cái tên dân dã dựng nên văn hoá chân lấm tay bùn

dựng nên phương Nam huyền thoại gió mới

những cái tên nôm na cổ truyền không chủ nghĩa hiện sinh, hậu hiện đại nào có thể xoá nhoà

 

4.

Những ngọn gió mở đường

mang linh hồn đất đai

mang giấc mơ chinh phục

mang tinh thần bất khuất

chưa bao giờ ngừng thổi

như những chuyến tàu không ngừng chuyển bánh

và những cánh đồng xanh đến hạt phù sa cuối cùng

chuyển vụ

lại lên xanh

 

Những ngọn gió tiên phong mở đường

những con đường mang hình ngọn gió

bắc những chiếc cầu tre cầu đước lắt lẻo

bắc những cây cầu dây văng phượng múa rồng bay

nối những chuyến tàu thống nhất xuyên bắc xuyên tây

tạc nên tượng đài nhân hậu và quả cảm

tạc nên tượng đài trù phú và hào phóng

tượng đài người phương Nam

tượng đài đất phương Nam

Nhà thơ Phan Hoàng qua ký hoạ của hoạ sĩ Lê Xuân Chiểu

 

 

GIÓ XUÔI CHÍN KHÚC SÔNG RỒNG

 

1.

Để lại phía sau nỗi đau trận mạc

tình yêu lứa đôi không còn bão lửa cắt chia

gió nối những ngả đường xuân thì mỏi mòn chờ đợi

dựng những chiếc cầu lãng mạn như mắt môi thôn nữ hát dân ca

 

Gió ngược phương ta năm eo duyên hải

gió xuôi chiều em chín khúc sông rồng

đường gió minh mang tình tang đồng bằng

rực đỏ vùng vùng phù sa

nóng chảy dòng dòng xích đạo

giàn lửa hoa em mông muội đồng nội Cửu Long

hoả thiêu từng tế bào ta ngựa hoang đại ngàn Trường Sơn

hoả thiêu cả giấc mơ bí mật giống đực

giấc mơ sinh trưởng

giấc mơ không trọng lực

 

2.

Gió xuôi chiều em sông rạch êm đềm

gió ngược phương ta đại dương ầm ào sóng vỗ

 

Sông em đã rạch

biển ta khó lường

thuyền em neo đá

ngựa ta buông cương

thịt da nhiệt đới

hừng hực ngực lửa

hực hừng đùi hương

bềnh bồng suối tóc

bồng bềnh môi trầm

bềnh bồng mông núi

bồng bềnh lạch hoa

bồng em lốc xoáy

bềnh ta bão rung

ta bồng em đắm

em bềnh ta say…

 

Sông rồng chín khúc mây bay

sông tình chín lúc gió ngây hương nồng

em làm vợ ta làm chồng

yêu nhau thì cứ bềnh bồng bập bênh

 

 

TÂY NAM MÙA GIÓ CHƯỚNG

 

1.

Nhớ ơn lấp biển vá trời

Sinh thành non nước muôn đời nước non

Phận ta tiên cháu rồng con

Hẹn em biên giới khấn hồn người xưa

 

Tây Nam gắt nắng dầm mưa

Ta về gió chướng cũng vừa dọc ngang

Mây thênh thang nước mênh mang

Không em mây nước bẽ bàng buồn trôi

 

2.

Ông bà khai rạch khẩn đồi

Sinh ra làng mạc để rồi sinh em

Cảm thương cô bé lọ lem

Bơi trong gió chướng giặc đêm cướp ngày

 

Ta về ước hẹn mây bay

Nghênh ngang gió chướng quắt quay gió lòng

Tình sương khói nỗi bão giông

Không em biên giới như không biên thuỳ

 

 

LINH HỒN GIÓ

 

Có một bí mật thời gian gió không còn giấu kín

đêm đêm âm thầm gió bay về

quẩn quanh bên mộ những chàng trai cô gái

hồn phách tinh anh mỉm cười bước ra chuyện trò với gió

 

Khi tiếng gà báo giờ các ngôi sao đi ngủ

gió nghiêm trang trước thần linh nguyện cầu

những chàng trai cô gái không còn nỗi đau giằng xé thanh tân

những đấng sinh thành không còn tuổi già cô đơn mòn mỏi

những đứa trẻ không còn mồ côi đói khát tang thương

những cái đầu nóng không còn tâm thần phân liệt hiếu chiến

 

Vào những đêm biển khơi dậy sóng

biên giới bất thường chuyển núi động rừng

bao linh hồn trẻ hoá gió hiên ngang

canh giữ giấc ngủ bình yên đất mẹ

cảnh giác cái ác mang mặt nạ hữu nghị viển vông

cất tiếng hát thương nhớ quê hương mùa hẹn hò cày cấy

mùa trăng mật dâng hiến lứa đôi

mùa sinh nở dâng tặng tiếng khóc những ngôi sao hy vọng

 

 

GIÓ CÕNG HƯƠNG QUA NÚI ĐỒI

 

Hoàng hôn trải sương bạc xanh núi đồi biên giới

một bông hoa dại cựa mình hé nở nụ cười bé thơ

gió cõng hương qua những tiếng nói âm thầm thời trận mạc

toả thơm từng ngôi mộ trắc ẩn nỗi niềm thanh xuân

 

Dường như có bóng ai lướt nhanh trong màn sương đục

bóng của hôm qua bóng của hôm nay hay bóng của mai sau?

gió vẫn miệt mài cõng hương qua núi đồi một thời trận mạc

gió nói gì với những chiếc bóng lang thang chưa yên nghỉ mộ phần?

 

Đêm xuống lạnh bông hoa dại vẫn lặng lẽ toả hương

như bé thơ nở nụ cười rung tấm màn nhung chứa đầy bí mật

gió vẫn cõng hương đến từng sinh linh núi đồi biên giới

chắp tay cúi đầu bái biệt nghĩa trang ta bỗng gặp bóng mình

 

 

GIÓ DỰNG THÀNH LUỸ BIÊN CƯƠNG

 

1.

Khi lịch sử gồng mình trước những cơn bão lớn

mọi con đường đất nước đều thẳng hướng biên cương.

 

Núi đi trong sương lạnh

núi đi trong mây mù

núi đi trong gió cuốn

núi lặng lẽ ngắm mình thung sâu.

 

Núi thanh niên lẫm liệt

núi thiếu nữ mơ màng

núi thiếu phụ nõn nà một con.

 

Núi bí ẩn đàn đàn mã phục

núi trùng trùng muôn vạn hùng binh

núi ngút trời dũng khí người lính trấn thủ địa đầu

núi ôm ấp tâm sự thắt lòng vọng phu hoá đá

núi thức mùi hương dặm xưa trinh nữ

núi dậy hơi men chiến tướng khóc quân.

 

Núi ôm trong lòng bí mật những con đường

tinh hoa binh pháp biến hoá rồng tiên

ánh sáng chủ quyền truyền kỳ nòi giống.

 

2.

Ta là hạt bụi nung nắng phương Nam

theo di chúc chín lời của cha

ngược hướng đường mòn khẩn hoang

về đất tổ tắm gội trong gió biên cương

lên chiến trường xưa thắp chín nén hương

quỳ một chân

van vái tám phương

quỳ hai chân

một phương van vái

cúi rạp mình trộn lẫn đất đai...

 

Ta nghe gió nối mọi ngả đường

núi rừng chuyển rung những âm thanh kỳ lạ

ngựa hí

gươm khua

tên bay

trống giục

lưu luyến tiễn đưa

nỉ non than khóc

vội vội vàng vàng tiếng thở đêm tân hôn…

 

3.

Gió núi mang tình yêu biển

khoác lấy vai ta

như bàn tay cha hiện về thầm nhắc:

- Vòng quanh khắp hành tinh này

không dân tộc nào

không đất nước nào

hiếm hoi thế hệ bình yên

nối nhau quẫy đạp bóng đêm

đứng lên

chống chọi mười bốn cuộc ngoại xâm

chống chọi mười bốn lần giông tố biên cương

giành lại từng dấu chân giao chỉ

giành lại từng viên đá cuội in bóng chim lạc chim hồng

giành lại từng hạt cát mang hình đảo chìm đảo nổi

giành lại từng tia sáng cánh cò cánh vạc

giành lại từng tiếng khóc bình yên tao nôi!

 

- Vòng quanh khắp trái đất

không dân tộc nào

không đất nước nào

oằn vai

gánh

mười bốn cuộc chia ly không dám hẹn ngày về

không dám tỏ bày nỗi nhớ niềm thương

không biết cha con đối đầu

không ngờ anh em bắn nhau

máu đỏ oán khóc sông

xương trắng hờn than núi

bao tinh hoa hoá thành cát bụi

bao bà mẹ tim ngừng đập vẫn mở mắt đợi con

bao người vợ úp mặt chờ chồng lửa lòng đông cứng!

 

Mỗi lần trống đồng Đông Sơn thúc quân xông trận

mỗi lần khí thiêng Đại Việt bạt vía quân thù

mỗi lần non nước Lạc Hồng xây lại từ thương đau.

 

4.

Khi lịch sử gồng mình trước những cơn bão lớn

mọi con đường đất nước đều thẳng hướng biên cương.

 

Mải theo di chúc chín lời

chơi vơi giữa trời khuya vắng

ta ngược bước gió tổ tiên

lành lạnh địa đầu sương trắng

vẫn nghe từ trong xa thẳm

núi rừng không ngừng chuyển rung.

 

Có những cỏ cây bị đánh cắp xứ người cất lời trách gió

có những hồn thiêng mất quê đớn đau phẫn uất mắt đêm

có những ngọn đồi máu xương vô tình bụi mờ cát phủ.

 

Có người lính trấn thủ tay gươm tay đàn bồng bềnh mây nước

có người đàn bà trẻ ôm con chân không chấp chới xanh non

có tiếng trống như tiếng gầm hùm beo vọng vang vách đá.

 

náo động bốn phương

gió âm u

ào ạt từ mọi ngả đường oai hùng lịch sử

tràn về

gió Hát Giang

gió Bạch Đằng

gió Như Nguyệt

gió và gió…

gió Diên Hồng

gió Chương Dương

gió Hàm Tử

gió Chi Lăng

gió Đống Đa

gió Rạch Gầm

gió và gió…

gió La Ngà

gió Đông Khê

gió An Khê

gió Mộc Hoá

gió Điện Biên

gió và gió…

gió Trường Sơn

gió Hoàng Sa

gió Sài Gòn

gió Tây Ninh

gió Lạng Sơn

gió Trường Sa

gió và gió…

ào ạt từ mọi nẻo đường Tổ quốc

tràn về rừng thiêng biên cương

tràn về khu rừng Đại tướng.

 

Gió hội tụ anh linh núi sông

như những đạo quân bí mật chớp nhoáng Lý Thường Kiệt,

những đạo quân mưu lược hào khí Đông A - Trần Quốc Tuấn,

những đạo quân áo vải thần tốc Tây Sơn - Nguyễn Huệ,

những đạo quân hợp vây đánh chắc tiến chắc Võ Nguyên Giáp.

Những đạo quân chưa bao giờ rời mắt khỏi cõi bờ,

chưa bao giờ rời mắt khỏi biển đảo,

chưa bao giờ rời mắt khỏi lũ sói đói di truyền luôn khát thèm cánh chim mỡ màng Lạc Việt luôn khát thèm mảnh đất rồng thiêng bay lên những giấc mơ Phù Đổng.

Những giấc mơ giản dị như khí trời trong lành để thở như thực phẩm an toàn để ăn như nước sạch để uống và đêm đêm lứa đôi tự do khoả thân quấn nhau cháy đến sinh sôi.

 

5.

Ngược hướng đường mòn khẩn hoang

hạt nắng phương Nam lặng lẽ địa đầu rừng thiêng phía Bắc,

ta như người lính mới mang thơ canh giữ biên cương

say trắng đêm hầu chuyện cùng linh hồn trấn thủ.

 

Gió núi mãi quấn từng bước chân đá mềm mang gien giao chỉ,

quấn từng tia sáng ước mơ di truyền hoàng đế áo vải anh minh:

nhẹ nhàng mở lòng đưa kiệu hoa đón hoà khí

quyết liệt xông pha thu hồi từng ngọn cỏ ngọn sóng lưu lạc cắt chia.

 

Những ngôi sao xanh đâu đó từ phương Nam hiện ra

những hơi thở ái ân đâu đó từ phương Nam dậy hương

những tiếng khóc sơ sinh đâu đó từ phương Nam cất lên

trong hương rừng quyện mùi hương biển.

 

Gió núi vẫn quấn chặt lấy ta

gió dựng thành luỹ biên cương

như vòng tay ấm áp của cha hiện về thầm nhắc:

- Vòng quanh khắp hành tinh này

không con đường nào bằng con đường quyến rũ tuổi thơ ta đi

không con đường nào bằng con đường khát vọng rồng tiên dựng lên

không con đường nào bằng con đường khốc liệt đàn chim Việt bay qua

con đường vọng phu ai xuôi vạn lý chín chiều ruột đau chớp bể mưa nguồn.

 

Dòng máu Lạc Hồng như tùng bách non cao

phong ba đảo xa

trúc mai khu vườn trầm tư minh triết,

nếu tìm được con đường ánh sáng khác

tiết kiệm sông máu núi xương đại dương nước mắt

tiết kiệm thời gian lạc hậu đói nghèo,

mở ra bầu trời mưa thuận gió hoà

mở ra cánh đồng dân ca trĩu bông hồng môi thôn nữ,

nếu tìm được con đường ánh sáng khác

tư duy tự do độc lập

trí tuệ rộng mở sinh sôi

tâm hồn lãng mạn bay tới giấc mơ không ranh giới nhạy cảm,

chúng ta hãy như ngọn gió mạnh mẽ tự tin

bước tới

dâng lên tổ tiên chín nén hương thơm

quỳ một chân van vái tám phương

quỳ hai chân một phương van vái

cúi rạp mình hít sâu sinh lực truyền kỳ đất đai,

khóc chín tiếng nhớ thương những linh hồn vương vấn

mừng non sông tan dần sương mù nặng nề âm khí

mừng những bà mẹ trong cơn đau hạnh phúc sinh nở không còn e sợ súng gươm cướp mất con mình

 

Nếu tìm được đường bay vàng hội nhập bình yên

rộng mở chân trời nhân văn giống nòi Lạc Việt

hãy tự tin trúc mai

hiên ngang phong ba

vững vàng tùng bách

mạnh mẽ như ngọn gió thiêng dựng thành luỹ biên cương.

 

PHAN HOÀNG

(Trích trường ca Bước gió truyền kỳ)

  

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.