Tin mới Xem thêm

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

  • Nguyễn Quang Sáng cánh chim sếu đầu đỏ

    Tài năng và tác phẩm của Nguyễn Quang Sáng không chỉ được ghi nhận bằng những đánh giá cao của các đồng nghiệp, nhà văn đàn anh đàn chị

  • Truyện ngắn Hoàng Hiền: Mẹ con

    U nghỉ đi, con về thu xếp. Dứt lời, Hiên đi ra sân nổ máy lao vút ra cổng, mấy con chó con chạy theo sủa ăng ẳng

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Nghiên Cứu - Phê Bình

Lê Ngọc Trác tìm về Tùng Thiện Vương

31.3.2011-17:57

Bài 1:

Miên Thẩm Tùng Thiện Vương
thân thế và sự nghiệp
 
LÊ NGỌC TRÁC
 
 NVTPHCM- “Suốt cuộc đời của Miên Thẩm Tùng Thiện Vương gắn bó với văn học và giáo dục. Ngoài những đóng góp quý giá và to lớn vào nền văn học của đất nước, Miên Thẩm Tùng Thiện Vương còn đào tạo ra nhiều thế học trò xuất sắc, đóng góp vào việc xây dựng đất nước”.
 
“Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán
Thi đáo Tùng, Tuy thất thịnh Đường“
Hai câu thơ trên ca ngợi văn tài của Nguyễn Văn Siêu, Cao Bá Quát, Tùng Thiện Vương và Tuy Lý Vương. Hai câu thơ đã xuất hiện trong các giai thoại văn chương, được truyền tụng trong dân gian từ bao đời nay. Có lẽ, đến hôm nay đã gần 160 năm.
Tùng Thiện Vương là một trong Tứ kiệt trên văn đàn của dân tộc và đất nước. Ông tên thật là Nguyễn Phúc Miên Thẩm, sinh ngày 24 tháng 10 năm Kỷ Mão (11.12.1819) tại Cung Thanh Hoà, trong Đại nội Kinh thành Huế. Miên Thẩm là cháu nội của Vua Gia Long, con trai thứ 10 của Vua Minh Mạng, là em của Vua Thiệu Trị và là chú của Vua Tự Đức.
Miên Thẩm tự là Trọng Minh, Trọng Uyên, hiệu là Thương Sơn, ngoài ra còn có biệt hiệu là Bạch Hào Tử. Ông nổi tiếng tiếng thơ văn từ năm 12 tuổi. Lúc nhỏ được theo học với thầy Trương Đăng Quế và Thân Văn Quyền. Sau khi lớn lên ông trở thành con rể của quan đại thần Trương Đăng Quế.
Miên Thẩm còn có ba người em gái nổi tiếng thơ văn là: Vĩnh Trinh tự Nguyệt Đình, Trọng Khanh, Trinh Thận, tự Mai Am, Trúc Khanh và Tịnh Hoà tự Huệ Phố, Quý Khanh, mà người đời thường gọi là Tam Khanh.
Miên Thẩm Tùng Thiện Vương cùng với hai người anh em của mình là Miên Trinh Tuy Lý Vương và Miên Bửu Tương An Quận Vương được người đời gọi là Tam Đường.
Thật hiếm có một triều đại hoàng tộc nào như Triều Nguyễn lại sinh ra nhiều nhà thơ đến như vậy. Nếu tính cả Vua Minh Mạng, Vua Thiệu Trị và Vua Tự Đức thì Triều Nguyễn đã có đến hơn 10 nhà thơ lớn góp mặt trên văn đàn của đất nước và dân tộc.
Suốt cuộc đời của Miên Thẩm Tùng Thiện Vương gắn bó với văn học và giáo dục. Ngoài những đóng góp quý giá và to lớn vào nền văn học của đất nước, Miên Thẩm Tùng Thiện Vương còn đào tạo ra nhiều thế học trò xuất sắc, đóng góp vào việc xây dựng đất nước. Trong đó, có Nguyễn Trọng Hợp và Phạm Phú Thứ là những danh thần của Triều Nguyễn.
Cùng với việc sáng tác thơ văn Miên Thẩm Tùng Thiện Vương còn thành lập Mặc vân Thi xã (còn gọi là Tùng Vân thi xã) vào năm 1850. Ông là cột trụ của thi đàn. Mặc vân Thi xã quy tụ những người nổi tiếng văn chương trong cả nước như Miên Trinh Tuy Lý Vương, Miên Bửu Tương An Công, Phan Thanh Giản, Trương Đăng Quế, Hà Tôn Quyền, Cao Bá Quát, Nguyễn Văn Siêu, Nguyễn Đăng Giai và nhiều người khác…Người đời đã sánh Mặc vân Thi xã với Hội Tao Đàn dưới thời Vua Lê Thánh Tôn.
Nhân Sùng Khánh, một danh sĩ đời nhà Thanh Trung Quốc từng đến làm việc tại Việt Nam đã viết tặng Tùng Thiện Vương và Mặc Vân thi xã:
Phân tài trực bách Ngụy Tào Thực
Ái khách cách siêu Tề Mạnh Thường.
(So tài năng chẳng kém gì Tào Thực thời Ngụy
Yêu khách còn hơn cả Mạnh Thường thời Tề)
Miên Thẩm được phong tước Tùng Thiện Công vào năm Minh Mạng thứ 19 (1838). Đến năm Khải Định thứ 10 (1924) được truy tặng Tùng Thiện Vương.
Ông mất vào ngày 30 tháng 3 năm Canh Ngọ (30.4.1870), hưởng dương 52 tuổi.
Một chiều thu năm 1870 trên ngọn núi Cửa sẻ làng Dương Xuân phía Tây Nam kinh thành Huế, Vua Tự Đức đã đến viếng lăng tẩm của Tùng Thiện Vương. Trong niềm thương tiếc một nhà thơ lớn của đất nước và là người chú của mình, Tự Đức đã cảm khái đề thơ:
Nhất Đại thi ông thệ bất hoàn!
(Sao Thi ông nỡ sớm về không trở lại !)
Và:
Sổ xích tân phần tỳ mẫu mộ
Kỷ thiên cựu vịnh bá nhân hoàn
(Vài thước đất un gần mộ mẹ
Mấy bài thơ rải khắp bầu trời.)
Phải chăng vì sự kiện này mà Miên Thẩm Tùng Thiện Vương được gọi là Nhất Đại Thi Ông ?
Tùng Thiện Vương để lại cho đời một gia tài văn học đồ sộ. Trong đó, có những tác phẩm chính như sau:
- Thương Sơn thi tập
- Thương Sơn từ tập
- Thương Sơn thi thoại
- Thương Sơn ngoại tập
- Thương Sơn văn di
- Nạp bị văn tập
- Học giá chí
- Nam cầm phổ
- Độc ngã thư sao
- Lão sinh thường đàm
- Tịnh y kí
- Tình kị tập
- Thi tấu hợp biên
- Lịch đại thi tuyển
- Thức cốc biên
- Thi kinh diễn nghĩa ca
- Lịch đại đế vương thống hệ đồ
- Lịch đại thi nhân tiểu sử
Về thơ quốc âm của ông, nay chỉ còn bài đề sách “Nữ phạm diễn nghĩa từ”của Tuy Lý Vương và khúc liên ngâm Hoà lạc ca (Tùng Thiện,Tuy Lý, Tương An).
Thơ văn của Tùng Thiện Vương không chỉ lưu truyền trong nước mà còn phổ biến sang tận đất nước Trung Hoa rộng lớn. Chung Ứng Nguyên một danh sĩ người Bắc Kinh Trung Quốc đã làm thơ ca tụng Miên Thẩm Tùng Thiện Vương:
Nhược sử nguyên tinh giáng Trung Quốc
Hàn trào, Tô hải, si đồng lưu
Hu ta công hồ thùy dữ trù
Hu ta công hồ vô dữ trù
(Như Thương Sơn sinh vào Trung Quốc
Thi tài ngang với ông Hàn, ông Tô
Than ôi ! đời nay ai sánh vai?
Than ôi đời nay không có ai sánh vai được!)
Nhà thơ Lương An, một trong những người cảm mến và từng dịch và phổ biến thơ của Miên Thẩm Tùng Thiện Vương đã có nhận xét: “Thơ của Tùng Thiện Vương, Tuy Lý Vương là hai đỉnh cao, nếu không nói là cao nhất trong dòng thơ chữ Hán của Việt Nam ta thời bấy giờ”
Ghi nhận những công lao, đóng góp to lớn của Tùng Thiện Vương vào nền văn học nước nhà, hiện nay, Nhà Nước đã lấy tên ông đặt tên đường ở Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Huế. Ở Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh có một con đường mang tên Tùng Thiện Vương và một trường trung học cơ sở mang tên Tùng Thiện Vương.
 
TÀI LIỆU THAM KHẢO & TRÍCH DẪN :
- Từ điển nhân vật lịch sử của Nguyễn Q Thắng-Nguyễn Bá Thế (NXB Văn hóa 1999)
- Việt Nam sử lượccủa Trần trọng Kim (NXB VHTT1999)
- Tùng thiện Vương của Ưng Trình và Bửu Dưỡng (Lưu hành trong gia tộc, 1970) - Nguyễn phước tộc thế phả
- Thơ TÙNG THIỆN VƯƠNG (NXB Văn học1991)
- Thơ chữ Hán của CAO BÁ QUÁT (NXB Văn học1976)

(Xin xem tiếp bài 2)

NGHIÊN CỨU- PHÊ BÌNH CỦA TÁC GIẢ KHÁC:

>> Quan niệm về thơ trong lý luận văn học đô thị miền Nam 1954-75

>> Những tín hiệu vui văn học 8X

>> Khổng Minh từ chính sử đến tiểu thuyết

>> Nguyễn Văn Hạnh khám phá văn chương

>> Trường thơ Loạn- những cái tôi đầy đối cực

>> Hoàng Tuỵ trăn trở về cỗ máy giáo dục già nua

>> Vũ Trọng Quang đọc tạp chí Văn cuối cùng...

>> Cánh hạc và tiếng chuông...

>> Giải mã Hộp đen báo bão của Phan Hoàng

>> Bệnh hủi và văn hoá

>> Chuyện mèo đàng chó điếm

>> Một quan niệm về văn chương của Trương Tửu

>> Một đêm siêu hình với Hàn Mặc Tử của Phạm Công Thiện

>> Làm nhà văn có nghĩa là bị đẩy xuống tàu

>> Tìm mộ bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương

>> Văn chương nương nhờ thân xác

>> Đặc sắc thơ Haiku Nhật Bản

>> Những chấn động nhục cảm trong văn học

>> 36 giao thoại về Nguyễn Công Trứ

>> Người học trò- nguồn cảm hứng còn bỏ ngỏ

>> Hoàng Hữu Xứng- hành trạng biên niên

>> Cần lắm những yêu thương

>> Lý Phương Liên trò chuyện với Thuý Kiều

>> Nhà văn viết cho ai?

>> Thơ Tây Ninh- khai phá và tìm kiếm

>> Nguyễn Khoa Điềm ngược dòng về Cõi lặng

>> Phạm Quang Trung góp chuyện đầu xuân

>> Ngày Tình nhân xem lại lời bạt Tình nhân

>> Tương lai của lý luận văn học

>> Hồ Anh Thái có...trệch đường ray?

>> Cùng Bình Nguyên lang thang trên giấy

>> Ehrenburg nín thở chọn thái độ cầm bút

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.