Tin mới Xem thêm

  • Đón tết, đừng quên dưới bóng hoa đào...

    39 năm và mãi mãi về sau, mỗi mùa xuân hoa đào nở, bên hoa đào chúng ta chúc nhau ly rượu mừng, xin đừng quên một mùa hoa đào đã rực đỏ

  • Lê Văn Nghĩa - Ngộ thay tháng chạp

    Sáng nay, nhìn lịch treo tường mới biết đã qua những ngày đầu của tháng 12 âm lịch. Bỗng dưng lẩn thẩn thấy tội nghiệp cho

  • Nguyễn Thụy Anh nhận giải thưởng văn học Nga

    Vào mùng một Tết Nguyên đán Mậu Tuất (16.2.2018), tại trụ sở Hội Nhà văn Nga ở thủ đô Moskva

  • Trương Anh Quốc & Mỗi năm một lần

    Thằng Nam nằm ở bệnh viện, tôi ở lại trông. Nó nằm tuốt luốt tận lầu tám làm tôi lên xuống mệt phờ râu. Không phải là bệnh viện không có thang máy, nhưng đông người quá muốn đi phải chờ lâu. Tôi không thích chờ lâu nên đi bộ. Đi bộ có mệt chút xíu nhưng khỏe người và bù lại ở trên cao tôi nhìn được toàn cảnh thành phố

  • Những quyết định đầu năm

    Ba ngày Tết đã qua, bây giờ là thời điểm nhiều người đưa ra những quyết định quan trọng của năm mới. Không phải ai cũng may mắn

  • Hồi kí của văn nghệ sĩ: những sự thật sau...

    Nghệ thuật là món ăn tinh thần không thể thiếu trong xã hội từ xưa đến nay và luôn gắn bó chặt chẽ với diễn trình phát triển

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Nghiên Cứu - Phê Bình

Phạm Công Trứ & Tết này anh có về không?

18.01.2018-09:40

Nhà thơ Phạm Công Trứ (áo đen đứng giữa) một lần về quê giỗ Tổ

 

Tết này anh có về không?

 

NGUYỄN ĐÌNH SAN

 

NVTPHCM- Mọi thứ như đã xong cả, như sẵn sàng tất cả, từ cái bối cảnh, không khí của dân làng, của gia đình mọi người ruột thịt đến sự mong ngóng, đón chờ của em. Chỉ còn mỗi việc anh về. Tác giả buông lửng một câu thơ thơ sáu tiếng trong thể lục bát, lại đứng riêng một khổ để kết bài gây cảm giác thật nao nao, xốn xang: Tết này anh có về không?...

 

Tết này anh có về không?

 

      Đầy trời đang rắc bụi mưa

Đồng trên, đồng dưới cũng vừa cấy xong

      Nhà nhà đã rửa lá dong

Đã quét tường mới, đã trồng cây nêu

      Chợ phiên đã bán giấy điều

Đêm đêm đã động trống chèo làng trong...

 

      Việc nhà đã tạm thong dong

Làng trên xóm dưới đang mong người về

      Tết này anh chậm thăm quê

Mẹ thường vẫn hỏi “tàu xe thế nào”

      Cha già đã cắt cành đào

Hoa nhìn em cứ nao nao cả lòng

 

      Tết này anh có về không?

 

                  PHẠM CÔNG TRỨ

 

Một vùng nông thôn, một làng quê Việt Nam, xứ Bắc bộ, những ngày cuối của mùa đông. Nhà nhà chăm lo cái tết sắp đến, người người chộn rộn mừng đón xuân. Không khí, bối cảnh gợi một cảm giác thật yên ả, bình dị như bao cái tết vẫn diễn ra ở quê:

 

      Đầy trời đang rắc bụi mưa

Đồng trên, đồng dưới cũng vừa cấy xong

 

Đã rất có không khí tết ở nông thôn, mà cũng đã đến nơi rồi, mọi người đã bắt tay chuẩn bị tết bằng những việc rất cụ thể: rửa lá dong, quét tường mới, trồng cây nêu. Trong bao nhiêu biểu hiện của tết đến - nhiều lắm - làm sao có thể kể hết được, nhà thơ đã nhắc đến phiên chợ tết và tiếng trống chèo - hai biểu tượng rõ rệt của văn hóa mang tính truyền thống, đồng thời cũng lay động sâu xa vào nơi thăm thẳm của cõi lòng mỗi người Việt Nam:

 

      Chợ phiên đã bán giấy điều

Đêm đêm đã động trống chèo làng trong

 

Dẫu sự chuẩn bị đón tết của muôn nhà có rộn rã, xôn xao, cái không khí của bài thơ ở khổ đầu vẫn không mấy xáo trộn, mà có cái gì đó yên tĩnh, êm ả. Nhưng đến câu cuối của khổ này với sự xuất hiện âm thanh tiếng trống chèo thì dường như cả cái không gian làng quê kia được bừng lên bởi sự náo nức của những cuộc hò hẹn gái trai. Vâng, tiếng trống chèo là biểu tượng của sự hò hẹn đó. Nghe trống chèo, người ra rủ nhau ra đình xem diễn nghe hát. Làm sao biết được có bao nhiêu đôi lứa rủ nhau đi?

 

Tiếng trống chèo đã “động”, “việc nhà đã tạm thong dong”, “làng trên xóm dưới” cũng “đang mong người về” cả. Vậy còn anh thì sao? Anh có về với em không? Người trai, (người đàn ông) trong bài thơ này hình như sống xa nhà, chỉ thỉnh thoảng mới về nhà ở quê. Cũng có thể anh ở hẳn nơi xa kia - nhà anh không ở quê, chỉ xuân thu nhị kỳ mới về thăm cha mẹ. Và, “em” trong bài thơ này cũng có thể là em gái. Em gái mong anh trai về tết ở chốn quê? Có thể lắm chứ. Sao không? Nhưng không hiểu sao, đọc bài thơ, tôi - và chắc nhiều người khác - cứ nghĩ đó là sự mong đợi trong tình cảm lứa đôi của người yêu, hoặc người vợ dành cho người thương, chồng mình.

 

Mẹ hỏi câu hỏi như bao lần, với bao người “- Tàu xe thế nào?”. Cha làm công việc cũng như bao lần “cắt cành đào”. Nhưng những nhành hoa kia thì mới thật là “tinh quái” làm sao:

 

Hoa nhìn em cứ nao nao cả lòng

 

Hoa nao nao hay em nao nao. Chắc chắn là cả hai. Một chút nhân cách hóa tác giả vận dụng ở đây thật là “đắt”, khiến cái nhịp “nao nao” màu của trái tim người trong cuộc đã phụ họa được với cái điệu trống chèo ở trên, tạo nên một âm ba rạo rực mà thầm kín của lòng người con gái khi tết đến.

 

Mọi thứ như đã xong cả, như sẵn sàng tất cả, từ cái bối cảnh, không khí của dân làng, của gia đình mọi người ruột thịt đến sự mong ngóng, đón chờ của em. Chỉ còn mỗi việc anh về. Tác giả buông lửng một câu thơ thơ sáu tiếng trong thể lục bát, lại đứng riêng một khổ để kết bài gây cảm giác thật nao nao, xốn xang:

 

Tết này anh có về không?

 

Và đồng thời đó cũng là tên bài thơ. Hỏi đấy mà như sự nhắc nhở, giục giã, lại cũng vừa như sự ướm thử cái bụng, cái lòng anh xem có nỡ phụ lại sự chuẩn bị, chờ đợi của cả nhà dành cho anh?

 

 

TIN LIÊN QUAN:

 

>> Quyền của Thời Gian - Lê Thị Thanh Tâm

>> Nguyễn Cường - Chỉ mình tôi ngồi với tôi thôi - Nguyễn Minh Khiêm

>> Thơ sinh ra để nói về niềm hy vọng của con người - Văn Giá

>> Tự mình đẩy mình lên mênh mông - Đặng Huy Giang

>> Thơ của... nhà văn - Hồng Diệu

>> Ánh sáng và bóng tối trong Đêm trinh của Nguyễn Vỹ - Nhật Chiêu

>> Thơ ca, nghệ thuật và tính nhân văn tôn giáo - Hồ Sĩ Vịnh

>> Có loại thơ đa thanh như thế - Vương Trọng

>> Phê bình văn học “cũng lắm công phu”… - Hồng Diệu

>> Khai ngộ với thiên nhiên: Bashô và Octavio Paz - Nhật Chiêu

 

  

>> XEM TIẾP NGHIÊN CỨU - LÝ LUẬN PHÊ BÌNH CỦA TÁC GIẢ KHÁC...

  

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.