Tin mới Xem thêm

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Nghiên Cứu - Phê Bình

Vũ Trọng Quang & Trần Thiên Thị kẻ ngược đường đi đến

14.02.2017-17:00

Nhà thơ Vũ Trọng Quang

 

Trần Thiên Thị kẻ ngược đường đi đến

 

VŨ TRỌNG QUANG

 

NVTPHCM- Con ngựa truy phong Trần Thiên Thị khởi hành nhắm đích chân trời, tìm gì không có gì, nơi, ở cuối chân trời, đi đến chỗ phải đi chỉ có chữ “i” vô vọng vô cực…

 

Trần Thiên Thị viết tắt TTT hay đọc là 3 Tê, tôi liên tưởng đến những T thơ ca:

 

Tê điếng:

 

Thịt da tôi sượng sần và tê điếng.

Tôi đau vì rùng rợn đến vô biên

          (Hồn Là Ai, Hàn Mặc Tử)

 

Tê tái:

 

Chiều sơn cước lạnh hồn tê tái

Con nhện đau hoài sợi nhớ thương

                (Hoài Hương, Đất Thăng Long)

 

Tê người:

 

Chỉ còn em còn em im lặng đến tê người

       (Im Lặng Đêm Hà Nội, thơ Phạm Thị Ngọc Liên, nhạc Phú Quang)

  

Tiên tri cho Thị  “tê điếng tê tái tê người, Thị mang tê dại tê đời Trần Thiên?”

 

Trần Thiên Thị với ba chữ TTT làm tôi nghĩ đến Thanh Tâm Tuyền, một người mở rộng rực rỡ Thơ Tự Do, có thể xem như “soái ca” trong thể loại nầy. Tôi bị ám ảnh những câu thơ của ông thời trai trẻ:

 

Ôm em trong tay mà đã nhớ em ngày sắp tới

Chiếc kèn hát mãi than van

 

Thì Thị có:

 

em đã người yêu trong vòng tay không còn ôm được chặt

 

Hoặc câu thơ khác của Thanh Tâm Tuyền mà tôi vẫn thường đọc cho bạn bè nghe:

 

Vứt mẩu thuốc cuối cùng xuống dòng sông

Mà lòng mình phơi trên kè đá

 

Cần gì vứt điếu thuốc xuống sông để bị tắt ngấm cuốn trôi; điếu thuốc đã đốt, không hút cũng tự cháy hết.

 

Một con người “ngầu” như Trần Thiên Thị thường trực tay thuốc:

 

 nửa đêm nhặt được điếu thuốc cuối cùng

 trong bao thuốc lá cũ

 

Thơ Thanh Tâm Tuyền & Trần Thiên Thị có vài chữ giống nhau, không thể nói người đi sau sao chép người đi trước, ngôn ngữ mỗi người có dấu ấn riêng tư (không dám nói tư tưởng lớn gặp nhau, nghe ghê quá), hai tâm trạng ba động biệt lập.    

 

Nay Trần Thiên Thị đưa tự do vào Nơi Đám Mây Đã Chết bằng con đường chủ yếu Thơ Tự Do, giấy mời mở cửa tự trong tâm cảm, tự do đến tự nhiên như lời nói hay một cách tương cận: lời nói như thơ; Thị có thể bơ vơ nhưng hoang mang không trên hành trình đi tới; đi tới bằng con đường ngược bất định:

 

tôi muốn ra đi khi người ta trở về

chỉ có ngược đường

 

Dũng cảm hơn:

 

những cuộc chiến bây giờ không chờ đợi gió mùa

người ta vẫn có thể đi ngược về phía bão

 

Hoặc tung hoành “dọc ngang nào biết trên trời có ai” (Từ Hải)

đi ngang đi dọc mùa đông

ngược đường những cánh chim di trú

 

Hành trình đi tới là hành trình ngược hay nói đúng hơn đi tới bằng cách ngược lại (không phải đi ngược bảng cấm sẽ bị công an thổi còi), lấy chiều dài số âm mặc định số dương.

Tập thơ Nơi đám mây đã chết của Trần Thiên Thị 

 

Con ngựa truy phong Trần Thiên Thị khởi hành nhắm đích chân trời, tìm gì không có gì, nơi, ở cuối chân trời, đi đến chỗ phải đi chỉ có chữ “i” vô vọng vô cực; biết vậy nhưng vẫn lao tới không cho bịt mắt như xe ngựa thồ cam chịu trên con đường định sẵn; băng băng qua phản biện độc thoại băng băng qua hiện hữu hiện thực chỉ định.

 

 viết được dăm câu buồn như ngựa

 truông dài mỏi vó đứng hí khan

 

 Đứng hí khan, đứng lại chứ không dừng lại, hành trình phóng về phía trước.

 

 ngày cuồng miệng hát lời ngựa chứng

 vai người xin gởi cái tử sinh

 

 Cái tử cái sinh cái đợi cái chờ:

 

 con ngựa hôm nào bên suối

 vẫn nhẫn nha gặm cỏ đợi người

 

 Vậy thì lên yên đi nữa:

 

 thôi thì cởi ngựa qua truông

 mà nghe tiếng nhạc lúc gần lúc xa

 

Xuyên qua Thơ tự do là những dòng lục bát; diện kiến cái bên ngoài thô ráp sần sùi pha dáng vẻ giang hồ của một kỹ sư cơ khí lại chứa bên trong một kỹ sư tâm hồn mềm mại thơ mộng lãng mạn; lục bát của tác giả không bi luỵ không không sướt mướt, không ngôn tình diễm lệ (diễm lệ coi chừng dễ liệm). Công lực của thơ nắm ở câu tám chữ, câu sáu chữ chỉ khơi gợi gieo mở.

 

 nhớ gì mà nhớ ngẫn ngơ

 vết cào hôm trước nằm chờ bàn tay

 

 So với ông vua lục bát Nguyễn Du, người đã đưa thân phận nàng Kiều qua hơn 3000 câu lục bát, cuối cùng tuyên ngôn không tuyên ngôn một câu xanh rờn rất vô vi Mua vui cũng được một vài trống canh.

 

 Thị cũng chơi thôi, chơi miết thôi:

 

 châu thân nhìn dọc đã sang xuân rồi

 thì chơi cho hết cuộc chơi

 

 Ồ trà mi trà mi da diếtz:

 

 một trà mi nở nở rất hồng

 một con ong một mộ phần thiếu hương

 

 Một trà mi khác của Nguyễn Du:

 

 Tiếc thay một đoá trà mi

 Con ong đã tỏ đường đi lối về

 

Trà mi trong Đoạn Trường Tân Thanh bị bướm ong vùi hoa dập liễu, hình ảnh trà mi của Trần Thiên Thị nói chung thì bùi ngùi ngùi, nói riêng thì bùi ngùi hơn, đã để lại con ong cô độc tiếc nuối mùi hương.

 

 Cả hai đều không như tiếng kêu trập trùng trong Cung Oán Ngâm Khúc:

 

 Cái đêm hôm ấy đêm gì

 Bóng dương lồng bóng trà mi trập trùng

 

 Cái đêm hôm ấy xa xưa qui chiếu vào thì hiện tại thành âm thanh cuồng nộ.

 

Trần Thiên Thị còn nhiều trà mi, có phải ở Quãng Nam huyện Trà Mi có một bông hoa thật đã ám ảnh khiến chàng si tình: 

 

 tầm hương trên đoá trà mi

 con ong mõn sức cũng vì mùa xuân

 

 &

 và đôi môi trà mi

 hớ hênh vẫy như ngàn cánh lá

.

 Rồi rong chơi đi tiếp:

 

 đa ngăn dăm cuộc rong chơi

 mượn thiên hà xứ lắm nơi ăn nằm

 

 Lại nhớ đến Nguyễn Đức Sơn bạt mạng:

 

 Mẹ cha ngàn kiếp nào ngờ

 Đời cha mạnh giỏi cũng nhờ rong chơi

 

 Trần Thiên Thị còn một số bài lục bát mượt mà khác, vật liệu ngôn ngữ có góc khuất đằm thắm không khô cứng lồ lộ như vật liệu xây dựng; đôi chỗ tác giả luỵ vần, tôi cũng vậy, càng thao tác kỹ thuật lục bát tôi càng luỵ vần, có thể làm tôi giảm ý và cảm xúc.

 

  cầm tay nay đã thành chai

  mới hay vết sẹo đã vài trăm năm

 

Vần vài luỵ vần chai, chứ vài trăm năm thời gian dài lắm, có thể lên đến ngàn năm, khi ấy vết sẹo không còn.

 

….

  uổng công mấy kiếp nghe kinh

  cứ xuân lại cứ thất tình một ta

……

  nhớ gì mà nhớ ngẫn ngơ

  vết cào hôm trước nằm chờ bàn tay

 

 Không chi rong chơi thù tạc bù khú với bạn bè, thơ mộng gần gũi với phụ nữ, Thị vẫn bày tỏ thái độ:

 

 giang hồ ta  

 mà đất nước nào

 tiếng than của đồng bào bây giờ

 nghe nghẹn hơn tiếng chọc tiết heo

 

Bài thơ Tổ Sư Cái Tháng Châp Sầu là bài phản tỉnh cái sầu hiện thực dữ dội.

 

Bạn ta ơi hãy dứt khoát nhổ đi cái răng sâu, phục sinh sự đau nhức âm ỉ ấy làm gì, chỉ còn khoảng trống; hãy để lại giữa ánh sáng và bóng tối, ấy là thơ.

 

Đi tiếp đi đến chỗ đường đi không đến.

 

Cần thiết an táng tro than Nơi Đám Mây Đã Chết trên không trung, hôn phối tiếp tục giữa bầu trời và mặt đất sẽ sản sinh ra Đám Mây khác, đám mây mãi trên đường bay.

 

 

>> XEM TIẾP NGHIÊN CỨU - LÝ LUẬN PHÊ BÌNH CỦA TÁC GIẢ KHÁC...  

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.