Tin mới Xem thêm

  • Tô Hoàng một lần ngửa mặt kêu trời

    Tiểu thuyết “Ngửa mặt kêu trời” của nhà văn Tô Hoàng do NXB Hội Nhà văn ấn hành năm 1991. Theo tác giả: “Sách ra quầy chưa bao lâu thì anh Bùi Khởi Giang viết bài này. Thuở ấy, trong những bài nhận xét, phê bình cuốn sách, tôi thích nhất bài của anh Giang. Bởi nó bắt "đúng mạch" người viết và những gì tôi muốn tâm sự với bạn đọc

  • Phạm Công Trứ tâm sự hè

    Mùa phượng ấy đã bùng lên/ Màu hoa của tuổi hoa niên nhớ về/ Đây mùa của những đam mê

  • Tiếng Việt phong phú thật, thay vì trả phí...

    Thuở đi học, chúng tôi được dạy rằng, tiếng Việt thật giàu và đẹp. Không ai phủ nhận điều ấy. Dù vậy, tiếng Việt cũng thật đa nghĩa

  • Cõi người trong truyện ngắn của Elena...

    Từ những góc nhìn sáng tạo, nhà văn Elena Pucillo Truong luôn có ý thức làm mới ngòi bút của mình để đem đến cho người đọc những khoảnh khắc thú vị bất ngờ của hiện hữu. Đằng sau mỗi câu chuyện về những điều tưởng chừng rất nhỏ của mỗi thân phận là những thông điệp về Cõi Người

  • Hoàng Hiền - Làng ăn khói

    Tôi về quê vào mùa gặt, xa quê mười mấy năm bây giờ trở lại, mọi thứ đã khác xa những mùa gặt ngày xưa.

  • Phan Thị Thanh Nhàn & Chuyện đàn bà

    Cô Vân và thằng con trai hai tuổi ở trên tầng năm khu tập thể lắp ghép, cả hai bên cầu thang có tới bốn mươi căn hộ. Vân đi làm suốt cả ngày, không biết ai với ai, nhưng khi lên xuống cầu thang, gặp ai cô cũng chào. Với riêng bà Tư còm trông xe máy mà cô phải gửi xe

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Thơ

Trần Xuân An bình tâm màu hoa huyên

09.10.2017-10:20

 

 

HOA VONG ƯU, 

ĐỔI MỚI VÀ ĐỔI MỚI

 

chiến tranh là biện chứng 

hoà bình màu hoa huyên(*)

phủ định của phủ định 

quá khứ đào mai nguyên

 

trổ thêm nhánh Ý Hệ 

vươn về thời xa xôi 

nhìn chiến tranh cho thật 

vẫn trên thân cây tôi

 

trổ vươn cành Đổi Mới 

mọi chân trời xa xôi 

năm ngoại xâm thành bạn 

tôi trên đất nước tôi

 

tôi cũng là biện chứng 

bình tâm màu hoa huyên 

mới để mới hơn nữa 

sách viết cành cũ nguyên.

 

__________
(*) Cũng có nơi gọi là hoa hiên. Loại hoa này có màu sắc đặc trưng, tiêu biểu như màu nghệ,

màu gạch nung, nhưng tươi sáng (sắc độ trung hoà giữa đỏ nguyên và vàng nguyên).

 

 

NGẪM VỀ CÁC BIA MỘ DI TÍCH,

LIÊN TƯỞNG

 

1. TIỂU SỬ

 

trong “thế kỉ văn…”  “kỉ yếu…”

cùng nhân vật chí...ghi bia chăng?

bao đầu sách một đời, ai lược?

di tích, thảo nào bị hiểu lầm!

 

bia mộ xưa, đơn dòng chữ khắc

nhưng nghiêm, “Thực lục”, biên bằng tâm...

sách tôi viết, soạn, nguyên danh mục

tiêu chí nghìn năm vượt xoáy trầm

 

2. NGƯỜI XƯA

 

xưa đục: bia đăng khoa nghĩa tướng(1)

cắt lìa “Liệt truyện” nhóm ngoài tầm

bao người nữa, mộ bia xiềng xích

dân chủ, gõ vào những lặng câm

 

dân chủ, mặt trời soi, cũng rõ

trăng kia, nhân loại đã in chân

đục và cắt, cái nhìn sao trọn

may “Thực lục”  nguyên, giữa sáng ngần

 

tiêu chí ngàn năm là giữ nước

đem sinh mệnh, đối phó xâm lăng

luận anh hùng, khác chi trung nghĩa

chết đảo đày, thương nước nhớ dân

 

3. SỐNG, CHẾT VỚI SÁCH

 

tôi trải cả đời cùng phím bút

lòng như ai, gắng giữ tròn tâm

che trăng, rằm lại, nhưng đầu sách

thất lạc giữa đời là bặt tăm

 

so sánh bất ngờ, liên tưởng ngộ

bật cười ơi hỡi bỗng trầm ngâm

bao người muôn thuở, tôi đương kiếp

cũng đọc trọn nhau, đừng lạc lầm

 

4. GIỚI CẦM BÚT, SÁCH, SINH MỆNH, MỘ CHÍ

 

mọi tác giả đều in tiểu sử –

là ghi bia – đã soạn nhiều lần

dựng trong mấy bộ sách chung nữa

nhưng chết chắc gì đủ nghĩa trang!

 

sách sống tuổi đời, sống vượt chết

sống tờ sinh mệnh, ngôi nhà thân

sống bia tiểu sử, lăng hay mộ (2)

chung sống nghĩa trang, sống thế gian.

 

_____________

(1) Thời Cần vương, kể từ tháng 7-1885

(2) Hiện nay, trong ngôn ngữ bình thường hằng ngày, mộ có thành quách

chung quanh, được gọi là lăng; mộ chỉ có nấm mộ thì vẫn được gọi là mộ.

 

 

BỖNG HIỆN RÕ LĂNG BÀ HỌC PHI

 

lăng bà uy nghi, dù nay rêu cỏ

Sử quán nghiêm minh, Tôn phủ răn mình

có thân vương, công chúa còn rõ tội

nến xưa Học Phi toả sáng trung trinh

 

cho dù ai mưu cày lăng chứng tích

Bộ Công xưa đã đúng mực kính bà

mặc kẻ thù tung tin như tro trấu

sử soi qua rêu, gạch vẫn sắc hoa

 

giặc chiếm, vua không quyền, quan hãnh tiến

không truất được Phi, chẳng bản án nào

Học Phi mất, lúc hoàng triều khốn khó

Thực lục mới là tấm bia lăng cao

 

Thực lục muôn đời tấm bia bằng ngọc

nắng soi đạo đức, yêu nước thương dân

trước hậu sinh, tối đi hay bừng sáng (*)

trong lăng Học Phi, trong trẻo vô ngần.

 

_______________

(*) Đại Nam thực lục là ngọc trong di sản sử liệu. Hậu thế đánh giá nó, theo quan điểm khoa học, dân tộc hơn: nó có thể tối đi hay bừng sáng ở từng khía cạnh, tuỳ nhân vật, tuỳ giai đoạn... Riêng về Học Phi và các nhân vật liên quan, ai cũng phải theo nguyên tắc: không có án đã tuyên, không có quả tang, tang chứng, thì không được bàn. “Đại Nam thực lục” đã minh định về nguyên nhân Kiến Phúc chết là do bệnh dài ngày, thuộc loại nan y thuở bấy giờ, và về Học phi Nguyễn Thị Hương, phụ chính Nguyễn Văn Tường, người mà Tôn Thất Thuyết và Hàm Nghi đã khẳng định là “trung nghĩa từ xưa cũng không hơn được” (Dụ, Tân Sở, 1885). Các bài viết hiện nay bôi nhọ về vụ việc ấy là phạm pháp.

 

TRẦN XUÂN AN

 

TIN THƠ: 

 

>> Kim Hương có nỗi nhớ gọi gió rì rào

>> Võ Văn Pho khua bóng chiều lặng thinh

>> Nhật Chiêu & sông Hương Ka

>> Phan Cát Cẩn dựng hình hài từ bùn đất già nua

>> Thanh Quế trong trùng trùng mưa giăng

>> Trần Quốc Toàn & Trung thu Nam Bộ

>> Lê Đạt giàn trầu già khua những át cơ rơi

>> Lê Thuý Bắc vo tròn bóng nắng trong tay

>> Lê Hương mắt thu buồn ngậm đắng gió heo may

>> Lê Huy Quang nâng chén rượu quê sẻ chia im lặng

>> Trương Tuyết Mai đi tìm không gian của mẹ

 

 

>> ĐỌC THƠ TÁC GIẢ KHÁC...

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.