Tin mới Xem thêm

  • Truyện ngắn nữ trong văn xuôi Việt Nam đương...

    Từ sau Cách mạng tháng Tám thành công, dân tộc được giải phóng, phụ nữ được bình quyền, Phương Lựu cho rằng “dần dần đã có thể nói đến một dòng văn học của những cây bút nữ” [3, tr.93]. Bên cạnh thơ nữ vốn có truyền thống lâu đời, các nhà văn nữ xuất hiện ngày càng nhiều hơn

  • Chabbi - nỗi khắc khoải phận người

    Điều thương cảm của nhà thơ Quang Dũng ở đây có lẽ bắt nguồn từ chủ nghĩa cảm thương sâu sắc đầy tính nhân bản của người Việt Na

  • Trúc Linh Lan khoả tiếng cười tươi vào hư...

    Người đàn bà buồn/ Bên ly cà phê,/ Giấu trong góc khuất số phận,/ Tuổi xuân hẩm hiu/ Đóa phù dung tím thẩm trong chiều

  • Tiếng Việt hôm nay có còn trong sáng?

    Sách báo thì in sai, in lỗi hoặc để cho nhiều phát ngôn kém văn hóa ngang nhiên tồn tại (ngày xưa báo, nhất là sách, lỗi in sai rất ít). Nhưng ngôn ngữ trên mạng mới thật sự đáng sợ. Từ chuyện nói năng văng mạng (nói cho hả, nói lấy được) đến chuyện viết văng mạng, bất chấp các chuẩn mực chính tả tối thiểu.

  • Mai Hương & “Nữ Oa” của làng

    Hắn lượn qua lượn lại bến đò mấy lần. Trăng non phủ màu bàng bạc lên lá cây, lúc sáng lúc tối vì trời nhiều mây. Cái đèn bão treo trên nóc tum lá cọ cứ sáng quắc lên như con mắt canh chừng. Bên trong, Xoan cứ khâu khâu vá vá, không biết rằng ngoài kia có đôi mắt cú vọ đang dòm dỏ.

  • Cấm dạy ngoài sách giáo khoa: Yêu cầu cứng...

    Nhiều giáo viên cho rằng "tuyệt đối không dạy những nội dung ngoài sách giáo khoa" là yêu cầu có phần cứng nhắc, không phù hợp cho sự phát triển

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Thơ

Trần Xuân An cái nhìn thơ dại

20.02.2014-20:20

 

 

 

CÁI NHÌN THƠ DẠI

 

sau nhiều năm tháng trôi qua

ngoảnh lại, mới giật mình

sao cái nhìn thăm thẳm trầm tư

lại thoáng hiện trong đôi mắt sáng tươi thơ dại

 

trước ban thờ Phật nhà em

chiếc mõ gỗ, cơ chừng

tạc theo dáng sọ người xưa sau vạn thuở?

chiếc chuông đồng, trông khác chi

bình bát đựng thức ăn nước uống muôn đời?

và ở giữa, chiếc chuông rung, nhỏ bằng nắm tay

y hệt trái tim mọi kiếp?

 

cái trí, cái tình, cái ăn

ba cốt tuỷ của phận người và căn nghiệp

trước lư nhang toả khói

như cội bồ đề toả bóng

 

kề sau đó là ban thờ gia tiên nhà em

cũng lư nhang toả khói

cũng nom như gốc cây

nhưng gốc cây toả phả hệ và quốc sử

 

nguồn sáng Phật

khúc xạ, chan hoà

vào nguồn sáng Việt bốn ngàn năm

ngỡ hiển hiện thiền sư, thiền dân

cùng vua quan, cả nước cầm gươm ra trận

Phật dạy từ bi

và từ bi nhất là giết quân xâm lược

Phật dạy diệt dục

và diệt dục nhất là đánh tan lòng tham ngoại xâm

còn miếng ăn, miếng ăn no chất theo lẽ tự nhiên

song mang tính Phật, tâm hoài chay tịnh

sống thật hôm nay, hướng tới mai sau

trái chín rụng rơi đủ vị cho đời

 

sau nhiều năm tháng trôi qua

bây giờ tôi gõ điểm nhịp bình tâm tỉnh thức

vào hình tượng sọ người của chính tôi trước mặt

bây giờ tôi gõ điểm đoạn thanh thản suy tư

vào hình tượng bát cơm tôi trước mặt

nhưng đầu tiên, bạn thân yêu

bây giờ tôi an nhiên rung hình tượng trái tim tôi

dưới lòng bàn tay mình

trên bàn thờ trước mặt

để học lại cái nhìn của em

cô bạn lụa trắng thuở nào thơ dại

 

duy có một điều

tôi chỉ muốn thầm thì cùng em

hình tượng trái tim mọi người

mở ra tiếng chuông

gọi chim muông, cỏ cây khấn niệm

sao hình tượng trái tim tôi

lại lắm khi vỡ ra tiếng thơ

ngân vang gọi thời thơ dại

như tiếng giọt sương

vỡ trên dòng nước

sóng tròn âm thanh lan ra, lan ra

thành chiếc nón chưa đầy mười sáu vành trăng

lam ngọc mềm thơm quai lụa sông Hương

ảo hoá, lung linh kỉ niệm

tình bạn hay niềm tương tư, xao xuyến

để lòng mãi mãi còn thương.

 

Tiết rằm tháng giêng, 16-02 HB14

 

 

BUỔI CHIỀU BEN HUR

 

tỉnh lị xinh xinh bên bờ sông lớn

nơi nhà cũ nhìn ra bát ngát sóng phù sa

chiếc cầu trắng quanh năm toả nắng

nối hai bờ nhánh nhỏ như chồi tơ

lao xao lá thuyền

chiếc cầu ấy

thường nâng bước chân tuổi thơ tôi

và bất ngờ, có một buổi chiều

đứa bé lớp tư được gặp Ben Hur

từ cổ đại vào phim như sống lại (*)

 

nhưng rạp chiếu bóng không làm ai mất bóng

khi bước ra dưới ánh nắng phố phường

mặc dù không ít tiếng sập ghế bất bình

trước cái kết thúc phim

không như mong đợi

cái kết thúc tầm thường

hạnh phúc gia đình

              là trái tim chín bầm cay đắng

khi cả dân tộc của Ben Hur

bao thân rau oằn lưng dưới gót giày La Mã

nếu đức tin làm nên phép lạ, nhiệm mầu

có phép lạ nào

              chữa thực dân khỏi bệnh xâm lăng?

cứu trái đất thoát khỏi lòng tham bá chủ?

 

quê ở ấu thơ, quê ở ấu thơ

nơi nhà cũ nhìn ra bát ngát sóng phù sa

cho dù bát ngát máu hồng

vẫn bất khuất

chiếc cầu trắng cho dù thành dải khăn tang

vẫn bất khuất

nhánh sông nhỏ như chồi tơ cho dù gãy đổ

ngàn lá thuyền bay tung

vẫn bất khuất

sau buổi chiều Ben Hur!

Ben Hur đành gục đầu nhẫn nhục, cầu an

nhưng với quê ở ấu thơ, nổi lên chống bão

bất khuất bùng lên từ tiếng sập ghế bất bình

 

quê ở xa xưa, quê ở xa xưa 

tuổi thơ tôi cảm nhận mơ hồ, không rõ

chí chống chỏi với bão táp đạn gươm vô hình kia

từ thực tại hay từ bài thuộc lòng quốc sử?

nỗi bất bình hồn nhiên vô tư.

 

_____

(*) Phim được sản xuất năm 1959; trình chiếu tại Việt Nam sau đó mấy năm.

 

Nhà thơ Trần Xuân An

 

 

THẬP TỰ GIÁ SPARTACUS

VÀ SÔNG HƯƠNG

 

sông mềm thơm quai lụa nón bài thơ

biểu tượng Huế lung linh:

gương mặt cô bé láng giềng thuở nhỏ

sông lấp loáng cuộn phim

            giăng ngang núi rừng – biển khơi

kỉ niệm Huế không mờ:

in bóng người anh hùng nô lệ

 

rời trang thơ mộng tưởng học trò

sửng sốt ngẩng đầu trông bức tranh vòi vọi

cắt theo dáng hình người nô lệ vung gươm

Spartacus lồng lộng, ngỡ chạm mây trời

cao vời, cao vượt đỉnh nhà hát lớn nguy nga

cao vời, cao vượt ngọn ngô đồng lực lưỡng

được vẽ bởi chàng hoạ sĩ phất dọc vẩy ngang

những nét chổi màu, tài hoa, phóng túng (1)

 

thập niên sáu mươi thế kỉ vừa rời xa

hình tượng Spartacus công cụ khai thác mỏ

            và đấu sĩ nô lệ

vẫn Spartacus tủi nhục và anh hùng

vẫn Spartacus trong sạch và cao thượng (2)

đế chế La Mã xâm lăng rạn nứt lung lay

trước mấy năm quật khởi rền vang động đất

hàng chục vạn nô lệ máu trào núi lửa

 

xem phim xong ra đứng cạnh bờ sông

lặng mình

ngắm hình tượng Spartacus

            trước hành lang nhà hát

bóng anh hùng nô lệ cổ xưa

            in vào lòng tuổi nhỏ

in vào dòng Hương – cuộn phim

            giăng ngang thành phố Huế

 

dăm hôm sau

trên trang vở cô bạn học láng giềng

rực rỡ Spartacus lồng lộng cao vời

            trước nhà hát lớn

được vẽ lại bằng đôi tay ngòi bút mảnh mai

nhưng cây ngô đồng, bất ngờ, thành thập tự giá

như trong phim, Spartacus bị đóng đinh

bởi đế quốc La Mã

 

Spartacus! Spartacus!

ông đích thực là đấng cứu rỗi

nở sinh từ khát vọng muôn triệu nô lệ khốn cùng

đã biết cùng ông, theo gương ông, tự cứu

nhà hát lớn Hưng Đạo suốt cả hai tuần

trở thành giáo đường nghệ thuật

giáo đường hình tượng Spartacus

 

chiếc nón bài thơ cô bạn học láng giềng

quai lụa sông Hương mềm thơm

giữa mười sáu vành chằm lá trắng ngà

có cây thập tự và chữ Spartacus

khi soi lên dưới ánh nắng trời

 

còn tôi

tôi muốn cầm dòng sông Hương lên trên tay

soi lên dưới ánh nắng trời

chiêm ngưỡng hình tượng Spartacus

            và thập giá của chính ông

            (chứ không phải Jésus!)

in bóng vào dải lụa màu lam ngọc đó

in bóng vào dải phim giăng ngang Huế đó

 

cho dù bao nhiêu năm xa xôi

tôi còn nhớ quãng đường, một chiều tuổi nhỏ

từ Hưng Đạo không quay vô Thượng Tứ

tôi bước về Đông Ba

để được đi trên đường Mai Thúc Loan

(anh hùng nô lệ nước mình thời cổ đại)

để khóc trên đường Âm Hồn

(Huế quật khởi, bi hùng máu chảy

ngày quảy chung 23 tháng năm)

trời nơi đây xưa buồn tím tái

thuở hẹn một ngày bừng sáng nước non

sáng bừng Đất và Nước

con đường bốn ngàn năm.

 

________

(1) Hoạ sĩ chuyên vẽ tranh quảng cáo ở các rạp chiếu bóng tại Huế thuở đó, kí tên là Lê Vinh. Nghe nói hoạ sĩ này bị cụt một tay (?).

(2) Phim “Spartacus, anh hùng nô lệ” được sản xuất vào đầu những năm 60/XX, trình chiếu tại Huế vào khoảng cuối thập niên ấy; không phải là những phim cùng đề tài được sản xuất gần đây, đầy rẫy những yếu tố không lành mạnh.

 

TRẦN XUÂN AN

 

 

>> ĐỌC THƠ TÁC GIẢ KHÁC...

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.