Tin mới Xem thêm

  • Thông Báo chuyển Website Hội Nhà Văn TP. Hồ...

    Để có thêm nhiều chuyên mục nhằm phục vụ bạn đọc, Ban Thường vụ Hội Nhà văn TPHCM đã thay đổi giao diện, tên miền cho phù hợp với tầm vóc của một trang văn chương uy tín và chuyên nghiệp.

  • Chi hội Nhà văn Bến Nghé Tổ chức cuộc thi...

    Vừa qua, Ban điều hành Chi Hội Nhà văn Bến Nghé đã quyết định tiến hành tổ chức cuộc thi “Văn Chương Bến Nghé” lần 1 (dành cho Thơ).

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Truyện Ngắn

Trần Quỳnh Nga - Miền cũ

27.10.2011-09:49

Nhà văn trẻ Trần Quỳnh Nga

>> Bao giờ trời sáng?

Miền cũ

 

TRUYỆN NGẮN CỦA TRẦN QUỲNH NGA

 

NVTPHCM- Có một buổi chiều ngơ ngẩn buồn. Trời vàng vọt nắng. Những đợt nắng cuối cùng của mùa thu đang đi qua một cách lặng lẽ. Trong sắc nắng đã chơm chớm hơi may bảng lảng. Tôi ngồi ở phòng máy, chân co, chân duỗi trên ghế đọc hờ hững mấy trang báo mạng. Chợt nhớ ra bức thư chuyển phát nhanh vừa chuyển đến hồi sáng đang đặt trên bàn vội cầm lên bâng quơ. Một tấm thiếp mời cưới mà cả hai họ mời đều không biết tên. Lại lật chỗ phong bì, đích thị là gửi cho mình có cả địa chỉ hẳn hoi. Lại bần thần đọc lại tên cô dâu chú rể: Bùi Minh Anh và Nguyễn Khắc Tâm, rồi vại vỗ vỗ ào đầu băn khoăn mãi mới ngớ người nhớ  ra. Thì ra là thằng bạn học thời phổ thông với mình. Tên nó là Tấm. Tấm mọc sừng cưới vợ. Tôi bất ngờ ôm miệng cười tô hô khi nhớ đến hắn. Kí ức vỡ oà ra như một cống nước to vừa mở ống xả, ào ào chảy trong tâm hồn tôi những kí ức về một thời xưa cũ có nó. 

Tôi và nó là hai thằng bạn thân. Thân đến nỗi có lúc quên hẳn tên nhau, bởi lúc nào cũng gọi thằng này thằng kia, ôm vai bá cổ suốt cả ngày, chẳng có lúc nào mà gọi đúng cái tên cúng cơm của nó được. Tâm, đúng ra, tên của nó là Tấm. Hồi ở với tôi nó cũng là Tấm, không hiểu sao bây giờ lại thay tên như thế. Chết thật, dẫu có một cái dấu thôi cũng làm người ta dễ lại xa nhau.

Tôi đem chuyện Tấm cưới vợ về làm lành vợ tôi sau một hồi cãi nhau hồi trưa. Nàng không khỏi bất ngờ, bởi từ trước tới giờ, nàng chỉ biết hắn qua lời  tồi kể. Vừa đứng nấu ăn trong bếp, nàng vừa quay lại mút mút  chiếc đũa nấu ăn vừa hỏi:

- Thế ra, ông ấy bây giờ mới lấy vợ đấy, cũng phải gần 45 rồi chứ nhỉ?.

- Anh cũng đang bất ngờ đây- tôi hồ hởi nghĩ về thằng bạn cố tri hói đầu trước tuổi và thấp tịt của mình- thì hắn cũng bằng tuổi anh mà. Chà nhanh thật, mới đó mà đã gần 30 năm trôi qua.

- Thế anh định bao giờ đi?

- Mấy hôm nữa mình thu xếp rồi về quê luôn thể.

- Không, anh về một mình đi, em còn con cái nữa, không tiện. Vả lại anh cũng tranh thủ đi thăm lại bạn bè hồi ấy, để cho anh tự do.

Tôi im lặng không nói gì, vợ tôi bao giờ cũng thế. Bao giờ cũng tâm lý đến phát nể. Nàng hơn hẳn các bà vợ khác ở cách giữ chồng. Bao giờ cũng thế, nếu như có một dịp tế nhị nào đó, nàng cũng rút trước khi tôi kịp mở lời mời. Lần này cũng vậy. Tôi về quê, ngoài cái việc về dự đám cưới thằng bạn thân ra, tôi còn có nhiều việc bấy lâu nay day dứt. Công việc bộn bề đến nỗi tôi không có thời gian dứt mình ra được. Chỉ đến bây giờ tôi mới có thể thu xếp để về quê.

Suốt cả đêm dài tôi ngủ không say giấc. Trời u ủ buồn. Đầu đông, nhưng sao đêm ấy đột nhiên bức đến lạ. Tôi nằm đốt thuốc trên đi văng, chăm chăm nhìn trên trần nhà vô định. Tự nhiên nghĩ đến việc về quê ngày mai. Ngày mai tôi sẽ về quê, sao điều này lại khó nghĩ với tôi đến thế. Quê năm nào chẳng về, nhưng lần trước, lái xe đón tận cổng, tôi xách chiếc cặp số sang trọng bước lên xe và cả vợ con tôi nữa, áo váy tưng bừng xách đủ thứ về cho bà nội. Rộn rạo một lúc rồi lại đi, từ ngày xa quê, chưa bao giờ tôi ngủ đêm lại đó. Giờ về không có vợ con, lại về ít bữa, tự nhiên thấy lạc lõng, lo lo như đứa trẻ lần đầu đi xa.

 Tôi ly quê từ năm 17 tuổi. Đêm trước khi ra đi lòng cũng chộn rộn như thế này. Một nửa muốn thoát thật nhanh ra khỏi cái làng quê nghèo, một nửa dùng dằng như níu chân ở lại. Đó là một ngày cuối mùa đông, trời lất phất mưa. Lạnh buốt. Tôi cúi đầu bước trên con đường đất đỏ trơn như mỡ lầy lội những bùn bị xe quần rách nát. Hai bên đường hoa cỏ lau trắng ngập tràn, có đôi chỗ, hoa bị bùn tạt, một vạt đỏ như máu. Tôi đứng trên gò cao nhìn quê hương lần cuối, thấy khói bếp bần thần trên mái rạ, và đồng làng chi chít những ô vuông. Tiếng nghé gọi đàn buồn não ruột làm tôi trào nước mắt. Tôi đã cố giấu nỗi buồn đó tận sâu trong kí ức để không còn lấy lên được nữa. Tôi lăn lộn trong cuộc sống, dành giật. Để có ngày hôm nay, tôi đã từ bỏ quê hương của mình, từ bỏ như một nỗi nhục của những người con xa quê kiếm ăn nơi đất khách. Trong mọi chuyện của mình, tôi tránh không nói về quê hương, dẫu trong lòng nhiều lúc nóng như lửa. Cho đến khi trở về, tôi muốn trở về đàng hoàng. Tôi che đậy những xúc cảm thực sự của mình bằng những hành động lịch lãm, sang trọng. Tôi không nhìn con đường đất đỏ, cố tình không thấy những vạt hoa lau bên đường đỏ như máu. Những lúc ấy, tôi không nhìn được chính tôi.

***

Chuyến xe đưa tôi về tận đầu cổng làng. Con đường đất đỏ mềm mát lạnh đầy hơi sương lành lạnh của buổi sớm mai. Suốt một đêm dài không ngủ, tôi uể oải xách chiếc cặp sổ to sụ mà vợ đã chuẩn bị không thiếu một thứ gì, kể cả cuộc giấy vệ sinh, đi thẳng vàp làng. Chớm hết con đường liên thôn, là đường vào làng tôi. Đường đổ betong chạy vào sâu trong từng ngõ. Tôi chậm rãi bước, thấy bóng tre vút cong, nhỏ nhỏ những hạt sương còn đọng. Mẹ tôi ngồi bỏm bẻm nhai trầu bên ang nước, thấy tôi về bất ngờ cũng luống cuống, vội vàng chạy ra nhấc chiếc cổng tre sang một bên, chiếc cổng ọp ẹp nằm rạp bên bờ bông bụt đầy hoa đỏ:

- Anh không gọi điện trước cho mẹ để mẹ chuẩn bị cơm nước, thế đã ăn gì chưa?

- Chưa mẹ ạ. Tôi vục nước đầy tay từ cái gáo dừa mẹ tôi múc vừa rửa mặt vừa nói- con ăn gì chả được. Mẹ đừng lo.

Mẹ tôi không nói không rằng xắng xở đi xuống bếp. Tôi nằm trên chiếc chõng tre ngoài sân nhìn quanh quẩn lên bầu trời lấp ló sau giàn hoa thiên lí xanh mát. Thấp thoáng có ngọn khói vẩn vơ bay lên rồi đậu sà sà trên mái rạ đầu hồi.

***

- Thằng Tấm mọc sừng kia, mày sẽ biết tay tao.

 Tôi nằm rạp trên lưng con trâu cồ, hai chân thúc mạnh vào bụng như người phi ngựa. Con trâu trùi trũi xông lên phía trước. Hai bên vũng lầy, bùn quánh lại, đen kìn kịt. Những tùm cỏ lác bị quầy nát, những bông hoa màu tim tím ngằm ngập trong đống bùn vừa bị xéo nát, mùi tanh rinh rích.

Thằng Tấm trùng trục cưỡi cón trâu mộng nhà nó chạy trước tôi một đoạn dài, vừa chạy nó vừa quay đầu lại nhìn tôi cười cười. Tôi nhăn nhở nhìn hắn, vừa tức tối vừa thẹn thùng vì bị thua một vố trong trận đua chiều nay. Rồi bỏ cuộc, lùi lũi cho trâu xuống sông tắm trước. Hắn lùa trâu lội ào xuống, dòng sông vỡ oà, nước đập lên nước chan chát:

- Hoà nhé

- Mai chơi tiếp nhé

Tôi chẳng bao giờ dám giận nó, mà có giận thì cũng chỉ được một hồi, bởi làng tôi đều đã đi sơ tán cả. đứa theo mẹ đi về quê nội, đứa đi về quê ngoại. Dù gì thì gì ở gần anh em vẫn hơn. Chỉ có nhà tôi và nhà nó là vẫn ở lại. Mẹ tôi kiên quyết không đi đâu khi mộ phần cha tôi còn nằm lại ở đất này. Lại còn anh tôi nữa, phải ở lại để chờ ngày anh tôi trở về nữa chứ. Còn nó, chẳng còn ai để về. Bố mẹ chết bom cả rồi. Chết khi nó đang hùng hục cưỡi con trâu mộng lội nước rào rào chạy qua chỗ khúc sông hẹp để qua nhà tôi. Khi nó về nhà thì cũng là lúc người ta làm ma cho bố mẹ nó. Nó ngồi im như phỗng, không khóc. Khu vườn, chỗ gốc mít hồi chiều giờ sâu hoắm hố bom, hương nghi ngút cháy. Chỉ đến khi tôi rẽ đám người chật kín ngồi sát lại với nó, tựa lưng vào nó mà cũng chẳng biết nói gì, dấm dúi một chùm trứng muỗng nướng thơm vào tay, nó mới ứ hự khóc. Tiếng khóc khùng khục, chạt chạt làm mọi người sững sờ. Đến lúc ấy, mọi người lại ngồi im, nghe tiếng nó khóc, không ai có thể làm được gì cả. Tiếng khóc dứt dứt như con dao lâu ngày không mài, không tước nổi một sợi lạt cột trên chiếc quan tài đóng vội của cha mẹ nó. Đám đòn trai vừa làm vừa rung. Người ta vỗ vỗ bảo nó nín nhưng rồi lại vén tay áo lên lau nước mắt.

Đám ma cha mẹ nó dài lắm, người người đưa ra đến tận đồng làng. Mùa này đang là mùa thu, hoa cỏ may cháy sém vàng bám đầy cả ống quần của người đưa tiễn. Thằng Tấm đội chiếc nón cời, chiếc khăn tang trắng xé vội tơi tướp sợi vải nhầu nhĩ cột trên đầu. Nó chống gậy, bước từng bước giật lùi và tôi bước cùng nó, cũng giật lùi. Hai đứa lén nhìn nhau rồi cười. Dù sao hồi đó, chúng tôi cũng chỉ là một đứa trẻ.

Sau ngày đó, mẹ tôi đem nó về ở cùng nhà với tôi. Thời gian qua đi, nó cũng quen dần với nỗi mất mát lớn lao đó. Chiến tranh mà, ngay cả bản thân chúng tôi đây cũng không biết được rốt cuộc ngày mai là những ai ra đi. Mộ bây giờ chôn kín đồng, mà người làng thì ngày một thưa thớt. Mà lũ trẻ con chúng tôi thì không thể ngày một ngày hai đã lớn lên, buồn đấy rồi vui đấy.

Thằng Tấm về ở nhà tôi được đúng 3 năm rồi ra đi. Tôi không nhớ rõ đó là ngày nào nhưng cũng vào độ cuối nắng. Mùa thu đang vào sâu, ngày trở nên ngắn hơn. Mới  sáu giờ chiều, trời đã bắt đầu chập choạng. Năm ấy, tôi và Tấm cùng học hết lớp 9. Tôi đã không lường trước được sự ra đi này. Tấm đã không nói gì với tôi cho đến lúc trước khi đi, hắn lôi tôi ra giữa dòng sông Cày thơm ngát mùi hương bần. Cả hai ngụp lặn trong nước giữa buổi hoàng hôn tím ngát rồi nằm vắt vẻo trên rễ cây bần trồi lên giữa sông như một con cá lớn. Tấm nằm ngửa mặt lên trời nói trống không:

- Mai tao sẽ đi bộ đội.

- ai cho mày đi?- tôi hồn nhiên.

- Tao đăng kí rồi, trên xã. Chiều mai lên đường.

Tôi lặng im. Một khoảng trống bao trùm lấy tôi đến nghẹt thở. Thảo nào mấy bữa nay, bọn con trai lớp tôi cứ xì xào nói chuyện đi bộ đội mãi, có đứa đã có giấy gọi nhập ngũ. Tôi thì không. Hình như, xã hiểu, cả nhà tôi, bố tôi hi sinh hồi đầu chống Mỹ, anh trai tôi và anh rể tôi đã lên đường nhập ngũ rồi nên tôi không có giấy gọi. Tôi im lặng nằm. Không gian lặng im chợt vỡ ra khi nghe tiếng nói của Tấm.

- Tao bây giờ không con cha mẹ, anh em, bà con, chỉ có mẹ mày và mày. Nếu tao chết, hãy đưa tao về quê, chôn ngay sát bờ sông để ngày nào tao cũng được ngửi thấy mùi hoa bần nở. Không ở đâu có mùi hương hoa bần thơm như quê mình mày ạ.

Tôi chấp nhận sự ra đi của thằng Tấm một cách miễn cưỡng. Mẹ tôi cầm tay nó khóc mãi. Nó lặng im, tôi thấy sự kiên quyết nằm ngay trên cái đầu đã gọt trọc lốc của nó, nó minh chứng một sự thật dữ dằn  "một đi không trở lại" của một thằng đàn ông kiên quyết ra đi.

Tôi bặt tin Tấm ngay từ ngày đó.

***

Có những buổi chiều bình yên như không, nắng nhẹ thật nhẹ. Tôi nhớ như in hình ảnh đẹp bất ngờ ấy. Làng không một tiếng động, thi thoảng chỉ có tiếng diều sáo vi vút kêu trên con diều căng đầy gió và tiếng gà nhà ai bâng quơ gáy một hồi dài.  Tôi hì hụi bơi giữa đầm mêng mông nước, những người trong làng ngồi giặt áo bên cầu ao. Con sông Cày chảy qua làng tôi bình lặng trôi. Cả đám lục bình cũng lững lờ khi nước lên nước xuống. Rốt cuộc nó cũng không trôi được đâu xa, chỉ quanh quẩn bên mấy gốc bần nở hoa trăng muốt, thơm đến ngọt ngào cả bến sông làng tôi. Hình như trong mỗi người, ai cũng có cái cảm giác bình yên đó, không ai nói ra nhưng trong mắt họ hình như long lanh hơn thì phải.

Chiến tranh. Nó làm mọi thứ bị đảo lộn hết thảy. Người ta quên hẳn cái thú ra ngồi hóng gió trong những đêm trăng vằng vặc sáng. Nhà nhà vội vàng đóng cửa, tấm rèm tranh hạ xuống che kín bóng đêm buồn buồn, mặc cho hoa bần hằng đêm vẫn không thôi toả hương, mùi hương kì diệu của nó. Nói như anh tôi, trong bức thư gửi về thăm nhà, cứ so sánh mãi cái mùi hoa đó, giống như mùi thơm của người con gái vừa chớm tuổi yêu, cứ e lệ, dùng dằng, vừa sáng trong vừa quyến rũ mà tôi thấy ngường ngượng mỗi khi đọc đến đoạn đó.

***

Tôi thức dậy giữa chừng mới thấy mình đang nằm mơ. Mẹ tôi ngồi im nhìn tôi, chắc có lẽ cũng đã lâu lắm rồi, nên khi thấy tôi giật mình thức giấc bà cũng cuống cuồng không kém. Tôi lặng lẽ nhai cơm. Bà lặng lẽ nhìn tôi không nói nên lời. Tôi cúi đầu ăn, bát canh chua  nấu khế mẹ hái ở vườn nhà bốc khói nghi ngút. Mẹ không nhìn thẳng vào tôi, hình như, từ dạo lên tỉnh đến giờ, trong bà, tôi đã khác xưa nhiều lắm. Những lời mẹ tôi nói nghe xa vời:

- Anh ăn đi, dạo này mẹ thấy anh khỏe lên nhiều đấy.

Tôi cúi đầu ăn, cố tránh để không cho mẹ biết cơm đang ứ nghẹn ở cổ. Mẹ tôi- người yêu quý nhất đời của tôi đang dần xa tôi biết mấy. Bà có biết đâu rằng, từ ngày ra đi, trong tôi bao giờ những hình ảnh về bà vẫn không hề phai nhạt.  Tôi càng cố gắng gần bà, bà lại càng xa tôi. Đôi lúc, tôi muốn được trở lại như hồi bé, mặc chiếc quần nâu nhuộm bùn, đầu khét nắng để lại được nằm lên đùi bà, để được bàn tay gầy gầy măn măn trứng tóc, nhưng không thể. Nhiều lúc đang đêm, thức dậy, thấy bà cứ ngồi đầu giường tôi chần chừ, lại rón rén vặn nhỏ bấc đèn ở giữa bàn, nói như biết lỗi: mẹ phải để đèn, chứ ban đêm, người già khó ngủ lắm.

Tôi ăn hết bát canh. Nóng. Mồ hôi vã như tắm. Mẹ tôi cười cười nhìn tôi. Chưa bao giờ tôi thấy mẹ vui như thế:

- Sao, lâu không ăn những món nhà quê thấy ngon phải không?

Tôi khựng lại. Mẹ tôi lại thế, người nhà quê nào cũng có cái tính rụt rè, dẫu là trước mặt con đẻ. Tôi nói tránh:

- Tại lâu không được ăn món ăn mẹ nấu. Mà hình như hơi thiếu tí ruốc mẹ ạ

Mẹ tôi cười. Nước mắt ướt đầm khuôn mặt nhìn tôi với vẻ yêu thương.

- Đúng là thiếu tí ruốc.

Nắng lên. Mùa đông, nắng yếu ớt đến tội nghiệp. Se sẽ vàng bên cạnh dãy chè mận hảo tốt cao ngang đầu và mọc loà xoà chắn cả lối đi. Bây giờ đời sống cao lên rồi, chẳng mấy ai uống nước chè mận hảo nữa. Ngay cả công việc ở làng cũng thế, người ta uống trà xanh cho sang trọng. Chỉ mẹ vẫn dữ phong thái như ngày xưa, vẫn uống chè mận hảo hằng ngày thành thói quen, đến nỗi một ngày không có nó là không chịu nổi. Nhưng bây giờ già cả rồi, lâu lâu được nắng mới hái chè phơi, mà hái cũng không kịp. Cây cứ mọc tốt, loà xoà cả lối đi như thế. Còn nhớ ngày bé, khi còn ở nhà, tôi thường theo chân anh cả tôi cắt chè mận hảo phơi khô làm nước uống. Chè mận hảo không đậm đà như chè xanh, nhưng thơm thơm như nước vối. Uống lâu quen thành nghiện, sau bữa ăn thể nào cũng phải có một bát uống mới sướng.

Tôi còn nhớ có một lần anh tôi cắt chè mận hảo. Anh cắt nhiều lắm, phơi đầy cả sân. Anh im lặng không nói gì nhiều, chỉ bảo tôi sau này lớn lên, khi cầm được cây kéo cắt cành thì phải biết phơi chè cho mẹ uống. Hồi đó nào tôi đã biết gì, tôi kém anh tôi những 15 tuổi. Đêm hôm đó, anh trốn nhà đi bộ đội. Mẹ tôi ngồi hoá đá trước hiên nhà. Xung quanh mẹ, bóng tối loang lổ và cô đơn. Trong góc bếp, chị cả tôi ngồi nấu cơm, bóng tối che khuất gần hết cái bụng to bè sắp sinh của chị. Anh rể tôi cũng đi từ sau tết. Chị tôi cũng buồn như mẹ tôi buồn ngày hôm nay. Chiến tranh loạn lạc, sống chết chẳng thể nào tránh được. Mẹ tôi cũng như chị, dấu nỗi đau vào trong dáng ngồi, im như tượng gỗ, lâu dần thành quen. Thi thoảng lại ngồi như thế, nghệt ra một hồi rồi lại tất tả lo chuyện cơm gạo ngày thường thoăn thoắt như không hề có chuyện gì xẩy  ra cả.

***

Sau ngày thằng Tấm lên đường. Nhà tôi có chuyện lớn. Đó là nguyên nhân  khiến tôi ra đi. Đó là một ngày mùa đông lành lạnh. Mưa dầm suốt cả tháng. Tôi đang đi bộ từ trường về đến nhà thì thấy mọi người đứng chật cả lối đi. Thấy tôi, họ dạt sang một bên. Tôi ngơ ngác. Trong ánh mắt mọi người nhìn mình, tôi đọc được cả sự căm thù lẫn kinh bỉ.

Mẹ tôi, chị tôi ngồi cả trước sân ngơ ngác như người mất hồn. Giọng ông trưởng ban an ninh  thôn gằn lên từng tiếng:

- Giữa lúc chiến tranh loạn lạc, bao nhiêu người hi sinh xương máu của mình thì con trai bà lại đào ngũ, nghe theo lời xúi dục chiêu hồi của địch để được sống sung sướng. Thật là...

Ông trưởng ban an ninh dừng lại giữa chừng. Tôi chết điếng,  không tin vào tai minh nữa. Mẹ tôi chỉ lặp đi lặp lại một câu:

- Tôi không tin. Tôi không tin.

Đêm hôm đó. Nhà vắng lạnh. Tịnh không cả tiếng thở nữa. Mẹ tôi ngồi trước bàn thờ cha tôi nghi ngút khói. Tôi lặng im, trong đầu chất chứa hỗn độn những ý định táo tợn. Ngay đêm đó, tôi đến nhà ông trưởng ban an ninh xin được nhập ngũ. Thấy tôi, ông nhổ ngay một bãi nước trầu xuống sân hằn học:

- Anh nghĩ là anh sẽ được gọi đi?

- Tôi tình nguyện- tôi kiên quyết

- Anh trai anh còn trốn nhà đi cơ đấy, rồi cũng đào ngũ cả thôi.

Tôi không nói được nữa, cổ họng cứng lại vì uất ức. Khát. Tôi chạy thục mạng ra bờ sông. Hai bên tai tôi còn vang vọng lại tiếng cười giễu cợt ghê rợn.

Khi đã ngụp lặn giữa dòng sông rồi tôi mới không khỏi bàng hoàng. Anh tôi- tấm gương sáng, lòng tự hào, niềm kiêu hãnh của tôi đã trở thành kẻ phản bội tổ quốc. Rồi bạn bè sẽ giễu cợt, sẽ khinh bỉ, sẽ nhổ toẹt vào thành tích đáng nể trong học tập của tôi chỉ vì tôi là em của một kẻ đảo ngũ. Tôi cố lặn sâu xuống nước. Bùn tanh đến nồng nặc. Ngay đến dòng sông cũng đã quay lưng lại với tôi ngay từ hồi nào.

Ngày tôi ra đi. Mẹ tôi không còn nước mắt để mà khóc nữa. Tôi lầm lũi bước như một kẻ trốn chạy. Trời chiều lất phất mưa. Mẹ tôi đứng thẫn thờ đầu ngõ, chị tôi bước cạnh, không nói một lời nào. Tôi hết nhìn chị rồi nhìn mẹ. Tôi đã không đủ can đảm để chấp nhận sự thật đau lòng đó. Thực ra, tôi đang trốn chạy. Lúc đó tôi đâu nghĩ được rằng, thêm một việc tôi ra đi, vai mẹ tôi đã không còn đứng thẳng được nữa.

Những tưởng sẽ chẳng bao giờ tôi trở về quê hương. Ấy vậy mà có lần, đó là vào dịp đầu hè, trời gay gắt nóng. Tự nhiên mấy hôm liền tôi nằm mơ thấy anh tôi. Anh không nói, chỉ nhìn thôi, đôi mắt thẳm sâu hun hút ánh nhìn trách móc. Sau năm lần nằm mơ liên tục, tôi nhảy xe về quê.

Khi tôi về đến nhà, trời cũng đã nhá nhem tối. Đom đóm bắt đầu tóe ra ở những bụi cây ven đường như những đốm lửa lân tinh. Tôi đứng thật lâu bên bờ chè mận hảo nhìn vào nhà. Mẹ tôi ngồi im lặng, ánh sáng hắt bóng mẹ đổ dài thành một vệt lớn. Mọi người vây quanh mẹ. Ông trưởng ban an ninh ngồi ngay trên bậc cửa. Tôi rợn người, từ trong sâu thẳm trái tim mình, tôi đã có nỗi căm hận với sự cười cợt, diễu nhại và kinh bỉ của hắn. Tôi bước vào nhà.

Mẹ tôi lặng lẽ đón tôi. Tôi nhìn quanh. Ngay trên bàn một chiếc ba lô sờn cũ. Một người đàn ông lạ mặc quân phục, tay bị thương đến tận nách, chiếc ống áo rung rung theo tiếng nấc của anh:

- Thưa mẹ- người đàn ông đó nấc lên- đây là tất cả những kỉ vật của con trai mẹ, con đã hứa với cậu ấy trước khi hi sinh là đưa về tận tay cho mẹ, nhưng con bị thương... - người đàn ông lại nấc lên- cậu ấy đã hi sinh anh dũng ngay trên đường vào Nam chiến đấu- anh rung rung một tay gỡ túi áo lấy ra một tấm ảnh anh trai tôi đang cười rạng rỡ, đoạn nói tiếp trong nước mắt- đây là bức ảnh cuối cùng cậu ấy chụp nhân dịp kết nạp Đảng.

Mọi người òa khóc. Mẹ tôi lặng im. Tôi thất thần mất một lúc:

- Xin anh cho biết mộ anh trai tôi ở đâu?

- Ở Trường Sơn, ngay chỗ đường 9, đoạn nối từ Khe Sanh lên, chính tay tôi đã chôn cậu ấy, ngay dưới gốc một cây lim lớn và có đánh dấu, nhưng...

- Nhưng sao- tôi hỏi dồn, một nỗi đau khôn tả đang dày xéo tim tôi đến nghẹt thở.

- Mối ở Trường Sơn thật kinh khủng, ngủ rừng ở đây, nếu không cẩn thận thì sáng ra, ba lô của anh chỉ còn một đống đất và súng AK của anh chỉ còn lại phần thép mà thôi... mối đã xông hết tự lúc nào!

- nghĩa là-

Tôi đau đớn nhận ra một sự thật phũ phàng đó. Mẹ tôi từ nãy tới giờ lặng im. Hình như mẹ không đủ sức để mà nói nữa nhưng khi nghe bạn anh tôi nói thế, bà chỉ kịp hét lên một tiếng "chết vinh còn hơn sống nhục con ơi!" rồi bất tỉnh. ..

Tôi một mình bơi ra giữa dòng sông vào lúc nửa đêm. Trăng vằng vặc sáng. Hương bần thoang thoảng thơm quyện lẫn mùi trái chín ngòn ngọt. Tôi trèo tít trên cây cao, chơi vơi tìm trong ánh sáng của trăng những nụ hoa bần còn ngậm sương ướt sũng và những trái bần chín đỏ đem về đặt lên bàn thờ anh tôi. Hình như anh tôi vui, bó hương phát hỏa cháy rần rật.

Mẹ tôi nằm mê man như thế đến bốn năm ngày rồi tỉnh hẳn nhưng tự nhiên mẹ lại bị một căn bệnh kì lạ, nước mắt cứ  chảy không cầm được. Sau này, khi hỏi ra mới biết, mẹ tôi bị tắc tuyến lệ. Tôi đã đưa mẹ đi khắp nơi nhưng điều trị mãi không khỏi.

Sau lần trở về ấy đến giờ, chưa một đêm nào tôi ngủ lại quê cho đến hôm nay.

***

Lâu lắm rồi tôi mới được đắm mình trong không gian trong lành của một sớm mai ở quê, mà hạnh phúc hơn nữa là có mẹ ngồi bên cạnh. Tôi choàng tay ôm mẹ, thấy mẹ giật mình, tôi ôm chặt mẹ hơn. Mẹ tôi nhỏ bé nép bên ngực tôi, mái tóc lốm đốm bạc. Tôi nghĩ, nếu như bây giờ có thể hoán đổi vị trí giữa tôi và mẹ hẳn tôi cũng như bà, sẽ hạnh phúc đến không thể tả. Mẹ tôi ngày xưa đối với tôi cũng lành lạnh và khó gần. Mỗi lần muốn mẹ ôm cũng chờn chợn vì bà nhiều công việc quá, làm gì có thời gian cho cái thằng mè nheo như tôi. Nên mỗi chiều rảnh rang nào đó, bà gọi tôi lại ban đầu tôi cũng chờn chợn như thế, giống như tôi đối với mẹ bây giờ. Trong tâm tư của bà, hẳn thấy tôi cao ngạo quá, khó gần quá. Tôi là người nhà nước, lại là lãnh đạo. Lời ăn tiếng nói cũng không được sỗ sàng, chẳng giống tôi ngày xưa là bà lại ngại. Hơn nữa, vợ tôi là người thành phố, không quen tính người quê nên khó chiều lòng mẹ. Tôi đem nỗi buồn đó dấu tận đáy trái tim, giờ đây, được ôm mẹ mà thấy mẹ nhỏ bé quá. Cứ như sợi khói chiều mong mảnh trên chái bếp đầu hồi của những buổi mùa đông lành lạnh, tan thoảng ra, sà sà mái ngói rồi biến mất. Tôi ôm chặt mẹ nhiều hơn, không nói nên lời, tất cả mọi lời nói bây giờ là vô nghĩa. Mẹ ở gần tôi đây, nhưng nhìn bàn tay gầy gầy xương xương của bà tôi lại dự cảm về một chuyến đi dài sắp tới trong vô định.

- Anh về được lâu không?- bà không quay lại hỏi.

- Khi nào ăn hết hũ ruốc mẹ làm thì con đi- tôi vừa nói vừa cười. Chỗ gáy thấy ngưa ngứa. Lại nhìn tóc mẹ, tôi nòi bà, cũng nhiều tóc sâu xoắn xoắn vào nhau sau bờ gáy chỗ tay tôi vừa ôm.

- Mẹ nhiều tóc sâu quá.

- Mẹ quen rồi. Anh ngứa không, mẹ nhổ cho, mắt mẹ bây giờ quá loà rồi, nhìn rõ lắm.

Tôi không thể nói được gì vào lúc này, nếu nói ra, tôi lại òa lên khóc mất. Ở đời có biết bao nhiêu những điều bất ngờ nhưng cũng không làm tôi đột ngột như lời đề nghị của mẹ ngày hôm nay, ngồi bệt xuống chân mẹ, tôi nhắm mắt. Nước mắt chảy ngược vào trong làm tôi tức thở. Bàn tay mẹ lần tìm tóc sâu trên đầu tôi nhẹ nhàng. Mỗi lần một cây được nhổ lên là tôi lại cố gìm lòng mình để không khóc. Nước mắt ứ lên rồi chực xuống. Tôi không thể để cho mẹ biết mình đang khóc, đang thương mẹ biết nhường nào. Bàn tay ấy, thoăn thoắt thổi cơm, chạy chợ, làm tất tật mọi việc lớn nhỏ trong nhà cho chúng tôi có ngày hôm nay, giờ đang rung rung vỗ về tôi như ngày con nhỏ.

- Thằng Tấm mọc sừng lấy người ở đâu mẹ?

- Người làng bên- mẹ dừng tay thở dài-  tội nghiệp nó, hoàn cảnh thế đấy, con vợ là thanh niên xung phong hồi trước. Không biết có nên con cái gì không, nó cũng nhiều tuổi rồi, nghe đâu tuổi Canh Tuất  thì phải, rứa là năm ni mấy rồi nhỉ?- mẹ tôi hỏi lại tôi.

- Hình như là 45 mẹ ạ, con không rõ. Mà hắn có biết con về không?

- Hôm qua, hắn sang đây ngồi nói chuyện cả buổi chiều. Hắn nói tự nhiên đêm ngủ nằm mơ thấy anh cưỡi trên con trâu mộng. Hắn lại nói chắc anh không còn nhớ, làm lãnh đạo rồi người ta dễ hay quên chuyện cũ lắm, mà lãnh đạo thì hay cựa quyền, quan liêu, hách dịch...đủ cả.

Mẹ tôi nói một thôi một hồi những gì thằng Tấm nói rồi lại nhổ tóc sâu cho tôi. Không gian tự nhiên im lặng. Một con chim nghệ chích chích nhảy trong giàn hoa lý thanh bình. Tôi nhớ lại hình ảnh buổi chiều của mấy mươi năm về trước, cũng bình yên như thế này, nhưng sao bây giờ tôi sợ hãi sự im lặng này kinh khủng. Tôi muốn mẹ nói thật nhiều, trách móc thật nhiều về tôi như thằng Tấm nói để tôi có thế tự ngẫm lại mình. Bao nhiêu năm trôi qua, tôi để mẹ một mình mòn mỏi sống trong hiu quạnh. Tôi có thể chu cấp cho mẹ đủ mọi thứ để mẹ sống thanh nhàn. Nhưng chính sự im lặng này của bà làm tôi đau đớn. Mẹ tôi không cắt chè mận hảo vì chờ anh tôi hồi trước rồi giờ lại chờ tôi. Mẹ sống trong ngôi nhà cũ với nhiều kỉ niệm mà ngay cả dáng ngồi cũng không thay đổi. Tôi bây giờ mới thấy sự  tinh tế đến thâm thuý của vợ tôi. Nếu tôi đưa cả nàng và các con về, hẳn tôi không có thời gian để soi lại mình kĩ đến thế, để được ở bên mẹ bình yên lâu như thế.

 Im lặng kéo dài mãi cho đến khi mẹ tôi mở lời. Bà xoá đi những dằn vặt trong tôi bằng lòng vị tha cao cả:

- Anh ngồi đây chơi, mẹ ra chợ kiếm cái gì, trưa thằng Tấm sang anh em uống rượu. Anh đừng giận nó, cũng là anh em với nhau cả. Chín bỏ làm mười con nhé, có nó qua lại sớm tối, mẹ cũng đỡ buồn hơn.

- Mẹ!- tôi chưa kịp nghĩ gì bỗng vỡ oà tiếng mẹ, rồi cuống quýt vội vàng. Tôi đã làm gì thế này. Cuộc đời đã làm gì tôi thế này, đã đẩy tôi đi đến đâu trong cái hư danh phù phiếm, đã cướp tôi đi khỏi vòng tay mẹ bằng sức mạnh của đồng tiền, quyền lực? Tôi đánh mất tôi đã đành, lại quên mẹ. Quên đi dáng ngồi như tượng gỗ giữa không gian tĩnh mịch buồn của những ngày không nổi gió. Giờ đây, trong những giây phút hối hận này, tôi mới ngỡ ngàng nhận ra, lòng vị tha bao dung của người đàn bà bé nhỏ này có sức mạnh làm rung chuyển tất thảy. Tôi nắm lấy tay mẹ:

- Mẹ ngồi lại đây với con tí nữa, ngồi đây bên cạnh con cho con kê đầu tí rồi con với mẹ cùng đi chợ sau cũng được.

- Cha bố anh, sắp thành ông rồi mà cứ như trẻ con vậy.

Tôi nằm im như thế không biết bao lâu nữa, chỉ đến khi tỉnh dậy mới mình biết mình đã mơ một giấc mơ thật dài. Mơ được đắm mình trong dòng sông quê hương thơm ngát mùi hoa bần nở, mơ tiếng sao diều vi vút thổi và bước chân khập kiễng bước theo mẹ ra chợ  qua con ngõ rộng rênh thơm mùi chè mận hảo tươi vừa mới cắt.

 

TRUYỆN NGẮN CỦA TÁC GIẢ KHÁC:

>> Trầm Hương - Hoa mít vườn xưa

>> Phương Trinh - Ở một nơi không có bão

>> Lê Minh Tú - Lời hứa

>> Nguyễn Xuân Thuỷ - Sương trắng A Su Phìn

>> Nguyễn Thịnh - Ảo ảnh

>> Trương Thị Thanh Hiền - Thánh nữ

>> Nguyễn Thị Kim Hoà - Bóng sẻ

>> Lê Đức Quang - Hạnh phúc cô đơn

>> Nguyễn Thu Trân - Đi bộ lên tầng mười

>> Trương Anh Quốc - Lũ đầu mùa

>> Võ Thu Hương - Giấc mơ hình cánh diều

>> Trương Thị Thanh Hiền - Làm mẹ

>> Nguyễn Vân - Vết mưa

>> Nguyễn Thịnh - Bản romance trên gác

>> Nhuỵ Nguyên - Vong niên nói chuyện tầm phào

>> Thanh Bình Nguyên - Đôi mắt của Huệ...

>> Hoàng Thái Sơn - Anh Tào rắc rối

>> Trần Quỳnh Nga - Bao giờ trời sáng?

>> Diệp Bần Cò - Tình nghĩa người dưng

>> Lê Đức Quang - Vợ đẹp

>> Phương Trinh - Tờ lịch nhiệm mầu

>> Trần Văn Thưởng - Bác sĩ hôn học

>> Trương Thị Thanh Hiền - Giấc mơ bay

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.