Tin mới Xem thêm

  • Những câu chuyện của một người yêu sách

    Mấy năm nay đời sống văn hóa ở TP Hồ Chí Minh chứng kiến một tình hình dường như mâu thuẫn này: trong

  • Những giọt nước mắt tháng 7

    Ở hai đầu đường dây điện thoại, chúng tôi đã khóc, những lời nói nghẹn lại, những khoảng lặng đầy nhức nhối, đau buốt. Dù chúng tôi chưa từng quen biết, nhưng câu chuyện nhắc đến đã hòa chung cảm xúc của hai bác cháu. Đó là cảm xúc của một người lính nguyện suốt đời ở bên đồng đội dù âm dương cách trở

  • Chương trình Lý luận phê hình VHNT TPHCM:...

    Chương trình Lý luận phê bình văn học, nghệ thuật TPHCM(*) là một diễn đàn do Hội đồng Lý luận phê bình văn học

  • Hoàng Xuân Tuyền hỏi chiến tranh có gì để mới

    Chết?/ - Quá đáng sợ./ Ai đang sống và hãy còn ham sống/ hẳn toát mồ hôi khi thần chết gọi tên.

  • Truyện ngắn Văn Giá: Cú sốc

    Edward Snowden, cựu nhân viên kỹ thuật của CIA, chạy sang Hong Kong hồi tháng năm sau khi tiết lộ việc cơ quan tình báo Hoa Kỳ theo dõi rộng khắp internet và hệ thống điện thoại. Việc từ Hồng Kông, Snowden chạy sang Nga, rồi có ý định lại tiếp tục xin cư trú tại một số nước châu Mỹ La tinh… đã khiến quan hệ giữa Mỹ với hàng loạt các nước có liên quan bị chao đảo

  • Đấu võ để làm gì?

    Gần đây bỗng nở rộ “phong trào” tỉ thí võ công giữa các môn phái. Nhiều video được đăng tải kèm theo là những bàn tán tranh cãi xôn xao cộng đồng mạng.

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Thế giới sách

Chép lên khoảng trời của Nguyễn Vũ Quỳnh

05.5.2017-18:15

 

Tập thơ Chép lên khoảng trời 

 

Nguyễn Vũ Quỳnh

tin mặt trời không lặn phía Hoàng Sa

 

ĐẶNG HUY GIANG

    

NVTPHCM- Không phải ngẫu nhiên, nhà thơ từng là anh giải phóng quân Nguyễn Vũ Quỳnh đặt tên tập thơ mới nhất của mình là Chép lên khoảng trời. Cũng không phải ngẫu nhiên, nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh lại muốn “đưa khát vọng” của “thời đương đại”, “về thăm lại bến quê”, để “ngày xưa” được “đối thoại với bây giờ” bằng cách “chép lên khoảng trời”. Và tất nhiên là bằng thơ của thời đương đại.

    

Đây là một ý tưởng lạ trong một hành trình tìm lại chính mình trong một không gian thật riêng, gần như là đặc hữu của một người. Đây cũng là một xuất phát lạ, mà ở đó, thời xa xưa (thời đã sống) và thời nay (thời đang sống) cùng đồng hiện, hầu như không bị chia tách. Nói một cách khác Nguyễn Vũ Quỳnh đã lấy tinh hoa của quá khứ, lấy sự trân trọng quá khứ để nhắc nhở tương lai, lấy tương lại để soi rọi quá khứ và cũng là để được: Cả đời xa chẳng dám quên /Câu chờ câu đợi đầy thêm nỗi niềm (Bên bờ sông quê).

      

Anh viết ra cái hồn cốt của làng quê Việt xưa để gìn giữ bản sắc văn hóa trong cái không gian, thời gian bộn bề phức tạp, đa dạng, đa chiều của cuộc sống bây giờ. Hoa cải vàng ngát bờ đê/ Gió mùa lạnh ngắt chiều xê xịch chiều.Để rồi miêu tả thân phận một con người: Dáng xưa ai đó một thời / Đang lang thang giữa dòng đời chênh vênh (Bên đoạn sông cong). Đây là sự tìm lại tuổi thơ trong bài (Giấc mơ bắt đền): Mấy ai biết được dại khôn/ Có ai tính nửa nụ hôn bao giờ/ Những người lạc mất tuổi thơ/ Đêm về tìm lại giấc mơ bắt đền (Tản mạn quê nhà) .

      

Quê nhà quả khế còn chua/ Rau mồng tơi với cáy cua, cá then/ Sấu bây giờ chín chưa em /Tự dưng anh thấy khát thèm ngày xưa (Trở về ngày xưa). Người quê chan nỗi nhục vinh/ Vẫn đang neo giữ cái tình làng tôi. Đó là sự tìm lại những gì đã mất ở hôm nay: Ven đường ngày ấy cỏ may/ Còn rơi rớt gió những ngày lặng im/Gần nơi ấy giữa đồi sim / Là nơi đánh mất, đi tìm ngày xưa (Tìm xưa). Rồi những sự tìm lại ấy như dồn nén lại và được chốt ở hai câu trong: Thảng thốt nơi góc trời quê/ Tiếng chim bắt cô trói cột (Góc trời quê)

    

Theo tôi, cái người một khi đã không “tính đến nửa nụ hôn bao giờ”, cái người một khi đã thấy mình bị “thất lạc tuổi thơ”, cái người một khi luôn “khát thèm ngày xưa”, luôn “đi tìm ngày ấy”, hẳn phải là một người luôn đau đáu nổi nhớ, mặc dù mỗi năm anh về quê đến bốn, năm lần. Anh gọi quê hương là miền cổ tích, luôn coi không nơi đâu thánh thiện bằng chính quê hương mình? Đó cũng có thể là những khoảnh khắc nhớ của người đi xa cứ tràn lên, nhưng không phải để bị lụy, mà để lớn dậy, để biết ơn.

    

Đến đây, tự dưng tôi lại nhớ đến hai câu ca dao cổ của người Việt viết về sự biết ơn thật giản dị và sâu xa, thật gần gũi và máu thịt: “Ăn sung ngồi gốc cây sung/ Ơn rừng từ cội, ơn sông từ nguồn”. Hay như nhà thơ Chế Lan Viên đã viết: “Khi ta ở đất chỉ là nơi ở /Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn.”

      

Trong nỗi nhớ ngày xưa, có nỗi nhớ một thời tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh. Nỗi nhớ ấy rất thành thật, rất hiện thực như bổ sung thêm những góc cạnh, những chiều sâu trong hành trình tìm lại chính mình. Hẳn nó còn trở đi, trở lại với Nguyễn Vũ Quỳnh nhiều lắm? Nếu không thế tại sao anh lại viết: Tuổi trẻ chúng mình một thời khờ khạo /Vẫn trong ngần không vơi cạn ước mơ (Bến đợi); Những người dấn thân vào cõi chết / Để tìm ra lẽ sống bây giờ (Nơi bàn thờ Tổ quốc).

 

 

Riêng hai câu: Đồng đội ơi sao chúng mày nghiêm thế/ Cứ mãi xếp hàng không chịu tản ra (Đồng đội ơi) trong bài này, tôi đọc mà thấy đau mãi. Đau vì đến khi hy sinh rồi, những người lính vẫn xếp thành đội ngũ.Tôi đánh giá cao bài thơ này, vì sự trải nghiệm đến tận cùng sự mất mát của người lính, người thơ Nguyễn Vũ Quỳnh.

       

Trong nỗi nhớ một thời tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh là nỗi nhớ mình trong đồng đội, nhớ đồng đội trong mình hôm nay, cụ thể là đồng đội ở Hoàng Sa, Trường Sa. Bởi thế mà Nguyễn Vũ Quỳnh mới viết: Tô lên sắc đỏ màu cờ / Tổ quốc một lần thêm máu thịt Trường Sa (Lời ru trên mộ sóng). : Họ đi qua trập trùng gươm giáo/Tin mặt trời không lặn phía Hoàng Sa (Hoàng Sa nơi phía mặt trời). Chỉ có Nguyễn Vũ Quỳnh mới dám khẳng định như vậy khi dàn khoan 891 của Trung Quốc xâm phạm lảnh hải, chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

     

Nếu không từng là lính, hẳn Nguyễn Vũ Quỳnh không viết được những câu thơ xúc động, tải một hiện thực sắc cạnh và lạc quan như vậy! Như thế, cũng có nghĩa: Trái tim cựu chiến binh Nguyễn Vũ Quỳnh vẫn chung nhịp đập với những người lính trong đội ngũ nơi Hoàng Sa, Trường Sa. Như thế, cũng có nghĩa: Lòng yêu nước không bao giờ cũ.

 

Trong Chép lên khoảng trời, tôi dừng lại khá lâu ở bài Bến đợi. Ngoài hai câu đã trích dẫn ở trên: Tuổi trẻ chúng mình một thời khờ khạo/ Vẫn trong ngần không vơi cạn ước mơ/ Ta về nơi hóa đá những vần thơ/ Hoa chiêng chiếng vàng nguyên nỗi nhớ.

     

Vậy là cho dù những vẫn thơ đã hóa đá nhưng nỗi nhớ thì vẫn còn nguyên đó, còn như hoa chiêng chiếng vàng nguyên vậy. Khi đọc lời giải thích về hoa chiêng chiếng: “Một loài hoa giống như hoa hồng vàng, chỉ mọc ở bờ sông nước mặn”, thì tôi như được ngộ ra: Đây là một giống hoa quý như hoa hồng vàng, nhưng lại chỉ sinh ra từ nước mặn. Như vậy nỗi nhớ từ (Bến đợi) đã được hình tượng thêm một cách cụ thể qua hoa chiêng chiếng. Tôi nghĩ Chép lên khoảng trời chính là một thứ hoa mang tên chiêng chiếng trong thơ Nguyễn Vũ Quỳnh.

      

Trong Chép lên khoảng trời phải thừa nhận Nguyễn Vũ Quỳnh có sở trường và thế mạnh về thơ lục bát. Một thể thơ rất đỏng đảnh và đầy thách thức người cầm bút, nhưng với bút pháp của mình, anh đã tạo nên một âm hưởng riêng, để lại cái tình và ấn tượng đẹp trong thơ anh. Nguyễn Vũ Quỳnh đã đi trên cái nền vững chắc của sự thành tâm, thành ý để đi tới cái hay, cái đẹp. Nhà thơ đã tạo ra một sự vận động,một bước chuyển mới, một cách dấn thân đưa lục bát trở nên giàu cảm xúc và thi ảnh. Chẳng hạn như anh dẫn người đọc đi về vùng kỷ niệm:

 

Bếp chiều con tép bờ sông /Chạy qua hành mỡ ngoài đồng cũng thơm/ Quê thời bếp núc rạ rơm/ /Mặn trên lưng mẹ, nồi cơm độn đầy (Qua miền ký ức). Đó là ngày xưa. Còn hôm nay: Chia xa rũ rượi cánh đồng/ Chiều qua trả lại cả dòng sông xưa (Trả lại cánh đồng ). Hay: Còn không quán rượu bờ sông/ Mà sao say giữa cánh đồng giêng hai (Còn không).

     

Về các thể loại thơ khác anh vẫn ý tứ về ngôn ngữ với lối viết tình cảm, thân thuộc, nhưng không xưa cũ, tạo nên mối liên hệ giữa xưa và nay một cách nhuần nhuyễn, chuyển hóa những vấn đề thời sự nóng hổi hôm nay, của đất nước nói chung và ở Hoàng Sa ,Trường Sa v.v. Anh viết về đồng đội anh năm xưa đã anh dũng hy sinh và làng quê thời đổi mới thấm đượm tính nhân văn với bản lĩnh sâu sắc của người cầm bút, như lựa chọn một sự đối thoại.

 

Bạn bè xưa tóc trắng muối tiêu/ Lính bảy lăm nhiều đứa thành bộ trưởng/ Chỉ có các anh vẫn lính chiến trường/ Hàng ngũ chỉnh tề/ Tư thế hiên ngang xung quanh đài liệt sĩ (Lời ru tháng tư).

      

Cái cần đối thoại là: Lẽ đời ai hiểu hết nhà nông/ Một nắng hai sương ân tình làng xóm/ Lam lũ nhọc nhằn sương gió/ Cải nhau với cả thời gian/ Chất vấn được mất cánh đồng/ Nụ cười hạt thóc về sân (Trả lại cánh đồng).

     

Nguyễn Vũ Quỳnh đã đi đến cái đích hướng tới muôn đời của thi ca, cũng là mục tiêu hướng tới muôn đời của người cầm viết là tạo nên niềm vui, hạnh phúc cho người đọc.

 

 

 

>> XEM TIẾP THẾ GIỚI SÁCH…     

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.