Tin mới Xem thêm

  • Thông Báo chuyển Website Hội Nhà Văn TP. Hồ...

    Để có thêm nhiều chuyên mục nhằm phục vụ bạn đọc, Ban Thường vụ Hội Nhà văn TPHCM đã thay đổi giao diện, tên miền cho phù hợp với tầm vóc của một trang văn chương uy tín và chuyên nghiệp.

  • Chi hội Nhà văn Bến Nghé Tổ chức cuộc thi...

    Vừa qua, Ban điều hành Chi Hội Nhà văn Bến Nghé đã quyết định tiến hành tổ chức cuộc thi “Văn Chương Bến Nghé” lần 1 (dành cho Thơ).

  • Trang web Hội tạm ngưng cập nhật thông tin

    Vì lý do kỹ thuật và điều kiện kinh phí khó khăn nên kể từ hôm nay Trang thông tin điện tử Hội Nhà văn TP.HCM phải tạm dừng cập nhật thông tin để sửa chữa, nâng cấp và vận động kinh phí. Ban điều hành website rất mong được đón nhận sự góp ý xây dựng về nội dung, hình thức lẫn hỗ trợ tài chính của các hội viên

  • Trang Thế Hy người đi chỗ khác chơi

    Tháng 10.1992 sau khi nhận sổ hưu từ cơ quan Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, với tuyên bố: “Tôi sẽ rời thành phố

  • Doãn Minh Trịnh giấc mơ đêm trở gió

    Người đàn bà bỏ phố/ lên non/ chiều đông/ mơ giấc mơ tự do/ Ngày mới lạ/ bông cúc đọng sương đêm

  • Bùi Việt Thắng & đường đi của truyện ngắn

    Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn (2015-2017) báo Văn Nghệ thuộc về nhà văn Nguyễn Trường (Giám đốc - Tổng biên tập nhà xuất bản Thanh niên). Thông thường

Chân dung Xem thêm

Thế giới sách Xem thêm

Thế giới sách

Tiểu thuyết Thạch Đế của Lại Văn Long

 

>> NVTP.HCM khởi đăng Thạch Đế

 

 

Dư luận về tiểu thuyết Thạch Đế

 

 

Sau 20 năm,

Kẻ sát nhân lương thiện đã trở lại!(*)

 

 

Hồ Thi Ca

 

Đến gần đây, vào năm 2006 khi làm tập Truyện ngắn Việt Nam hiện đại II, nữ dịch giả Nhật Bản Kato Sakae vẫn chọn Kẻ sát nhân lương thiện của Lại Văn Long để đưa vào tập sách, mặc dù truyện ngắn này đã... gần 20 tuổi đời! Điều đó cho thấy sức sống bền bỉ của một tác phẩm dưới ngòi bút Lại Văn Long

Tôi biết Long từ những năm anh mới đoạt giải Nhất cuộc thi truyện ngắn báo Văn Nghệ (1990-1991) với Kẻ sát nhân lương thiện. Lúc đó anh đang “gánh” những năm tháng lận đận, đôn đáo tìm việc giữa Sài Gòn chỉ với cái “danh hiệu” giải nhất ấy. Rồi anh trở thành một trong những cây viết chủ lực của báo Công An TPHCM và trụ lại ở đây cho đến nay! Điều kỳ lạ là “nhà báo Lại Văn Long” xuất hiện bao nhiêu năm thì “nhà văn Lại Văn Long” cũng “mất tích” ngần ấy thời gian! Sau gần 20 năm “ngập đầu” trong việc viết báo, quản lý phóng viên, biên tập... Lại Văn Long vừa đột ngột trình làng cuốn tiểu thuyết dày hơn 200 trang. Anh mang cuốn Thạch đế (NXB Văn học) khá dày dặn tặng anh em. Thú thật, phải mất đến 3 ngày tôi mới (tạm gọi là) đọc hết Thạch đế !

Là cây bút hiếm hoi xuất thân từ ngành triết, nói Lại Văn Long viết tiểu thuyết có lẽ không chính xác lắm. Giữa Kẻ sát nhân lương thiệnThạch đế là khoảng cách 20 năm, nhưng bút lực cũng như phong cách luận đề của nhà văn Lại Văn Long không hề thuyên giảm! Chất “truyện” trong văn của Long là để tải “triết”, vì thế tiểu thuyết của anh phá bỏ cách thể hiện vốn có ở văn chương truyền thống. Nhân vật Thạch đế (Thạch Sanh), Lý Thông, Chân Lý... đều mang tính biểu tượng (icon), phát ngôn cho một triết thuyết mà tác giả muốn đặt vào. Cũng vì thế, nhân vật của Lại Văn Long không có chân dung, không phát triển tâm lý theo một “sự thật khách quan” nào. Điều mà, qua Thạch đế, nhà văn muốn mang lại cho độc giả là cách nhìn và sắp xếp lại “nhân sinh quan, thế giới quan” giữa hỗn độn hiện thực lịch sử vương quốc Rồng của Thạch đế. Thế chân vạc: Thạch Sanh (tượng trưng cho sức mạnh) - Lý Thông (tượng trưng cho quan hệ sản xuất) - Chân Lý (tượng trưng cho triết học) luôn là mâu thuẫn gay gắt mà tác giả, một “tín đồ triết học”, muốn lý giải...
Nhà văn nào tìm được con đường riêng sẽ tìm được lối vào trái tim bạn đọc. Rõ ràng Lại Văn Long đã không thích “con đường chung” của văn chương kể lể, khai thác tâm lý nhắm vào số đông, anh chọn lối viết luận đề, một con đường riêng vắng vẻ nhưng gập ghềnh. “Quý hồ tinh, bất quý hồ đa” - triết gia không cần cả thế giới hiểu họ mà chỉ cần một vài, nhưng “một vài” ấy có khi là vũ trụ...

 

------------------------

* Đọc tiểu thuyết Thạch đế của nhà văn Lại Văn Long

 

  

Lại Văn Long với Thạch đế

 

 

Trọng Tình
 

 

Tác giả của Kẻ sát nhân lương thiện (giải nhất cuộc thi truyện ngắn báo Văn Nghệ năm 1991) sau gần 20 năm vắng bóng…đã trở lại văn đàn với Thạch đế (NXB Văn học ấn hành), cuốn tiểu thuyết khai thác hình tượng nhân vật rất quen thuộc trong văn học dân gian Việt Nam - Thạch Sanh, với những vấn đề mang đầy chất thời sự, thời đại.

Sẽ là  cảm giác lạ-quen, gần gũi, rồi bất ngờ dẫn  độc giả qua từng chữ, từng câu, từng trang, từng chương theo chiều dài của hơn 200 trang tiểu thuyết.

Quen, bởi có ai trong chúng ta chưa một lần biết đến Thạch Sanh, Lý Thông, công chúa gốc đa, cây búa, đại bàng hay cây đàn tích tịch tình tang.

Lạ…là  vì một Thạch Sanh - Thạch đế khởi nghiệp từ  gốc đa làng- trải trăm cơn chìm nổi phong ba bước vào kỷ nguyên hiện đại và hội nhập với những nguy cơ, lợi ích và thách thức đan cài trên tiến trình đi tìm Chân Lý.

Lại Văn Long tâm sự :Tôi thấy nhân vật cổ tích này quá hoàn hảo để trở thành một nhân vật đặc sắc của văn chương. Nhưng không hiểu sao người xưa chỉ giữ anh ta trong một khuôn khổ nhỏ hẹp như vậy. Tôi ước đưa Thạch Sanh thoát ra khỏi khuôn khổ gò bó đó, để chàng hoà mình và đi xa hơn với lịch sử dân tộc.

Trên bước đường đồng hành với lịch sử cận, hiện đại gần trọn một trăm năm, chàng Thạch Sanh tiều phu có  sự đồng hành của công chúa mang tên Chân Lý xuất thân từ Hoàng tộc. Thạch Sanh cứng rắn, Chân Lý  mềm mại, Thạch Sanh chuộng hành động thực tiễn, Chân Lý ưa khái quát bằng lý luận. Khi cả hai biết kết hợp với nhau, bổ khuyết cho nhau, họ đã đem lại những giá trị to lớn cho chính mình ...Thú vị nhất có lẽ là cách tác giả giải quyết hướng phát triển của nhân vật Lý Thông- một đại diện của phương thức sản xuất hàng hoá- một phương thức vốn bị Thạch Sanh xuất thân nghèo khổ căm thù và dùng bạo lực siêu quần lật đổ, nhốt vào gốc cây Đa. Nhưng rồi trước quy luật phát triển, Thạch đế đã phục hồi và giao quyền kinh doanh cho Lý Thông, mở ra cơ hội hội nhập và phát triển cho cả Vương quốc...

 

 

Lại Văn Long viết tiếp chuyện Thạch Sanh

 

 

Hoàng Nhân

 

Nhà văn Lại Văn Long được độc giả biết đến khi tác phẩm Kẻ sát nhân lương thiện của anh đoạt giải Nhất cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ 1990-1991. Thế nhưng, trong lúc độc giả đang chờ đợi những bước tiến tiếp theo thì “cây bút mới” Lại Văn Long “lặn biệt tăm”. Mới đây, anh xuất hiện trở lại bằng cuốn tiểu thuyết có tên Thạch đế viết về Thạch Sanh, Lý Thông, Chằn Tinh, Chân Lý…

 

* Gần 20 năm qua, anh “biến mất” khỏi văn đàn khi thiên hạ đang kỳ vọng. Lý do nào khiến anh chọn thời điểm này để lộ mặt trở lại?
- Sau khi Kẻ sát nhân lương thiện đoạt giải Nhất, tôi từ Đà Lạt xuống Sài Gòn làm báo. Công việc báo chí để kiếm sống, lo sinh kế cho gia đình đã cuốn tôi vào và không thể thảnh thơi suy nghĩ, mơ mộng và sáng tác. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ từ bỏ ý định viết văn cả, ngược lại, càng sống tôi thấy mình càng phải “viết cái gì đó”.
 
* Vậy Thạch đế có phải là “cái gì đó” mà anh muốn giới thiệu với bạn đọc sau chừng ấy năm vắng bóng?
- Những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, lúc còn học phổ thông, tôi học không giỏi môn văn. Thầy Nguyễn Văn Hương, giờ làm phó trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Lâm Đồng, dạy văn (lớp 12A Trường THPT Đức Trọng) cho tôi có nói: Nước ta chưa có tác phẩm khái quát được 100 năm biến động vừa qua. Tôi viết Thạch đế vì bị ám ảnh lời thầy dạy. Tiểu thuyết này tôi viết ngay sau Kẻ sát nhân lương thiện nhưng chỉ được 2 chương, 5 chương còn lại tôi hoàn thành vào đầu năm 2009 vừa rồi. Những gì tôi “để dành” 20 năm tuôn ra ào ạt, viết không kịp đọc lại, viết đến tê dại các đầu ngón tay...
 
* Tiểu thuyết này anh lấy chuyện cổ tích Thạch Sanh để làm nền, những điểm nào trong Thạch đế khác Thạch Sanh?
- Thạch Sanh trong Thạch đế làm đến chức “Chủ tịch Đại hội đồng Hoàng đế” và cuộc đời biến đổi theo từng giai đoạn nhận thức. Có thể chia ra 5 giai đoạn nhận thức của Thạch Sanh - như ảnh bìa của cuốn sách: Ước mơ về công bằng, tự phát thực hiện ước mơ về công bằng, sau đọc được “Mẫu thư” tức là trang bị được lý luận chuyển sang đấu tranh tự giác, tiếp đến là quá trình nhận thức lại để cuối cùng đạt đến chân lý. Bối cảnh xã hội và sự chuyển biến trong nhận thức của Thạch đế phức tạp hơn rất nhiều so với Thạch Sanh trong cổ tích.
 
* Thế còn Lý Thông và những nhân vật khác?
- Lý Thông cũng xuất thân hàn vi như Thạch Sanh, từ đói nghèo lạc hậu đi lên. Nhưng Lý Thông sớm xác định được quy luật thương trường vì Thông được “Thần tài” cho cuốn sách Kinh bang tế thế, sách có câu: “Hoàng đế tương lai sẽ mở rộng biên cương bằng của cải vật chất thay vì các đạo binh”. Có điều, Lý Thông trong Thạch đế khác với Lý Thông trong cổ tích, ở chỗ: Sau khi “ăn nên làm ra” ông ta siêng làm từ thiện hơn, đi đâu cũng được quan lại địa phương săn đón.
Thạch Sanh - Lý Thông là hai mặt đối lập trong một xã hội có giai cấp nếu nhìn theo lý luận thời chúng tôi còn đi học. Khi trở thành Thạch đế, Thạch Sanh vì căm ghét bọn nhà giàu đã bắt nhốt Lý Thông vào gốc đa suốt 18 năm ròng. 18 năm vắng Lý Thông, vương quốc của Thạch Đế tiều tụy, đói nghèo, lạc hậu... Thạch Sanh lại mời Lý Thông ra làm kinh tế để vương quốc thoát nghèo, tuy nhiên, hai nhân vật này vẫn chưa thể tin nhau nếu không có một nhân vật quan trọng hòa giải.
Nhân vật này là công chúa Chân Lý - người từng bị Lý Thông (lúc chưa tiến bộ) cưỡng bức, từng bị ngộ nhận chôn sống, nhưng “chân lý” không bao giờ chết. Chân Lý cũng không có tình riêng, không biết căm thù và không tồn tại nhờ vương quyền.
 
* Thạch đế mang nhiều ẩn dụ của cuộc đời, có phải vì vậy mà anh đã “rào trước” rằng: Truyện hư cấu chứ không phải tài liệu viết về lịch sử để... tránh suy diễn?
- Con người mới sinh ra không ai xấu và ác cả, đó là điều chắc chắn. Nhưng hoàn cảnh sống dễ biến đổi con người nếu bản lĩnh của họ không vững. Như nhân vật Chằn Tinh trong Thạch Đế lúc đầu là con người, xuất thân Chằn Tinh đói nghèo cố gắng học để làm quan thu thuế. Vinh hoa, quyền lực rồi, Chằn Tinh mới ăn chơi trả thù quá khứ. Ăn chơi chán chê của ngon vật lạ, Chằn Tinh đòi ăn thịt người xem có ngon không. Do ăn thịt người nên chất người của Chằn Tinh biến mất và hóa thành quỷ.
Thông qua Chằn Tinh, tôi muốn nói rằng thời nào cũng có những bọn người hóa quỷ như vậy. Tất nhiên, mỗi người đọc có “quyền hiểu” cho riêng mình. Tôi “rào trước” vì không muốn rắc rối nếu một vài bạn đọc nào đó vận dụng triệt để cái “quyền hiểu” một cách thái quá.
 
* Như anh nói Thạch đế muốn bao quát một thế kỷ, trong khi cuốn sách chỉ 200 trang, liệu có quá mỏng không?
- Mỏng hay dày không quan trọng bằng hàm lượng tôi đã chuyển tải qua từng chữ. Tôi nghĩ rằng viết phải ngắn gọn nhưng nói được nhiều. Mong rằng bạn đọc không mất thì giờ với 200 trang sách lại có được nhiều dư vị trong một khoảng thời gian đọc không lâu.
 

Nguồn: TT&VH

 

 

 

“Văn chương cần tôn vinh giá trị lớn”

 

 

Nguyễn Tý 

 

* Anh vừa trở lại đầy thuyết phục qua tập Thạch đế- tiểu thuyết đầu tay của anh. Vì đâu một thời gian dài anh ngưng sáng tác?

Sau giải thưởng truyện ngắn của báo Văn Nghệ, tôi về làm việc tại báo Công an TP.HCM. Công việc làm báo rất bận rộn, tôi không còn nhiều thời gian để viết văn, nhưng tôi vẫn suy nghĩ, ấp ủ những điều sẽ viết. Đến bây giờ ngoài Thạch đế, tôi đã có thêm một tập khác dày hơn, có lẽ sắp được in. Giải nhất của báo Văn Nghệ là một áp lực lớn nên tôi phải cố gắng nhiều hơn và chuẩn bị kỹ cho những gì mình sắp "trình làng"…

 

*19 năm để anh đầu tư cho một tiểu thuyết quả là lao động nhà văn rất đáng trân trọng. Vậy anh hoàn thành cuốn sách khi nào?

- Tôi ngưng viết suốt một thời gian dài và chịu áp lực không nhỏ từ những thôi thúc của chính mình và sự nhắc nhở của độc giả, bạn văn. Dịp Tết Kỷ Sửu - 2009, chỉ trong một tháng công việc cuối năm thư giãn, tôi đã làm việc liên tục với cường độ viết trên dưới 15 giờ mỗi ngày và đã hoàn thành 5 chương còn lại vào chiều mồng 4 Tết Kỷ Sửu với niềm hạnh phúc khó tả! Tôi đã viết rất nhanh, từ mười đến hai mươi trang một ngày. Những suy nghĩ, kiến thức, cảm xúc tích lũy, dồn nén gần hai mươi năm tuôn ra ào ạt, nhiều khi viết đến tê dại cả tay; nhiều khi lo lắng không đủ thời gian, sức khỏe cho việc sáng tác. Tôi viết như đang sống trong một giấc mơ.

 

* Đọc tác phẩm mới biết anh vận dụng thực tế cho đến tư liệu qua sách, báo từ nghề báo. Anh có thể chia sẻ một số kinh nghiệm cho những bạn trẻ vào nghề văn?

Văn chương cần tính độc đáo, dấu ấn của trải nghiệm cá nhân là rất quan trọng. Tôi cứ nhìn sự vật, hiện tượng và thông tin nhiều chiều theo cách của mình rồi ghi nhớ và thể hiện trên tác phẩm cũng bằng cách riêng của mình. Chúng ta luôn kính phục bậc tiền bối tài hoa, nhưng không thể lặp lại điều họ đã viết về nội dung lẫn bút pháp.

 

* Từng là sinh viên triết, duyên cớ đâu anh lại chọn con đường viết văn, viết báo?

Cuối năm 1983, khi tôi học lớp 12A Trường PTTH Đức Trọng -Lâm Đồng, thầy giáo dạy văn là Nguyễn Văn Hương đã nói với học sinh rằng: chưa có tác phẩm văn học phản ánh khái quát, tổng thể xã hội Việt Nam sau hai cuộc kháng chiến vừa qua. Thầy lại giới thiệu về Ttrường Viết văn Nguyễn Du ở Hà Nội. Từ buổi học đó, tôi cứ bị ám ảnh lời thầy. Đến nỗi 25 năm sau, khi nghe có người tốt nghiệp trường Viết văn Nguyễn Du, tôi đã ra tận Hà Nội tìm gặp, làm quen và hỏi xem trong ngôi trường đặc biệt đó, họ đã học được điều gì? Cũng từ buổi học đó, tôi mơ ước mình viết được một tiểu thuyết như thầy đang mong. Đó cũng chính là lý do tôi đeo đuổi viết Thạch Đế suốt nhiều năm qua…Với nghề báo, nếu tôi không chọn thì còn biết làm nghề gì để kiếm sống và lo cho gia đình? Tôi yêu nghề báo vì đam mê khám phá và cả vì lý do nói trên!

 

* Thông qua tiểu thuyết Thạch đế, anh gởi thông điệp gì cho thế hệ trẻ?

- Ngoài tính triết lý, tôi thích văn chương phải tôn vinh được những giá trị lớn lao của dân tộc và phải công bằng trong đánh giá những nhân vật và sự kiện lịch sử. Tôi ghét những loại nghệ thuật hay cách tuyên truyền làm hèn thế hệ trẻ và dẫn người ta vào góc tối tăm, hỗn loạn, không định hướng!

 

Đầu tư dài hơi gần 20 năm cho một tiểu thuyết, tác phẩm đã trình làng anh có hy vọng sự đón nhận của bạn đọc, nhất là giới trẻ?

- Tôi biết Thạch đế rất kén độc giả. Nhưng tôi tin rằng ai đã chịu đọc sẽ tìm được điều thú vị, dù đó là người đã trải qua những thời kỳ đáng nhớ của đất nước, hay thế hệ thanh niên 8X, 9X lớn lên cùng tiến trình đổi mới với "Ăn ngon mặc đẹp" và giao lưu thoải mái, rộng rãi với thế giới.

 

* Sau tiểu thuyết Thạch đế, anh tiếp tục viết gì?

- Tôi đã hoàn tất tập thứ hai gồm 2 truyện vừa và 12 truyện ngắn. Tôi đang phấn đấu để một hai năm tới có thể in thêm được một tiểu thuyết, cũng theo khuynh hướng "pha" triết, sử như Thạch đế.

 

Nguồn: Evan

  

 

Vui lòng Đăng nhập để gửi lời cảm nhận của bạn cho bài viết trên.